T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/149
KARAR NO : 2025/700
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 12/11/2009
KARAR TARİHİ : 23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi' ne verdiği 27/07/2009 tarihli dilekçesinde; Manisa İli Merkez Sakarya Mahallesinde bulunan ve tapuda... parselde kayıtlı ... Vakfından eski eser tescilli... Hamamı' nın mülkiyetinin müvekkili idareye ait olduğunu, söz konusu hamam ile ilgili olarak röleve restitüsyon ve restorasyon projelerinin 2005 yılında hazırlanarak onay için koruma kuruluna sunulduğunu, İzmir 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu' nun 27/02/2005 tarih ve ... Sayılı Kararı ile projelerin onaylandığını, kararın İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü' ne gönderildiğini, öte yandan hazırlanmış olan öneri peyzaj projesinin de İzmir 2. Numaralı Kültür ve Taibat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu' nun 21/12/2005 tarih ve 62 sayılı toplantısında ele alınarak bir takım hususların yeniden değerlendirilmesi yönünde karar verildiğini, bu durumun da İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü' ne iletildiğini, kurul kararı üzerine restorasyon ile ilgili olarak mahal listelerinin ve metraj cetvelleri ile teknik şartnamelerin hazırlandığını, 2005 yılı fiyatları ile pursantaj tabloları çıkartılarak işin yaklaşık maliyetinin 712.713,14-TL olarak hesaplandığını, işin ihalesinin 2006 yılında gerçekleştirilmesi nedeniyle değerleme yapılarak yaklaşık maliyetin 2006 yılı fiyatları ile 778.496,56-TL olarak tespit edildiğini, ihale onay belgesinin 27/03/2006 tarihinde bölge müdürlüğü tarafından onaylanması üzerine ihale sürecinin başladığını Kamu İhale Kurulu' ndan alınan... ihale kayıt numarası ve 778.496,56-TL bedel ile 14/04/2006 tarihinde ihaleye çıkıldığını, ihaleye katılan iştirakçilerden... Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin 413.000,00-TL teklifinin ihale komisyonunca ekonomik açıdan en uygun teklif kabul edilerek 05/05/2006 tarihinde onarım işinin anılan firmaya ihale edilmesine karar verildiğini, ihale komisyonu kararının dönemin bölge müdürü Dr. ...tarafından 08/05/2006 tarihinde onaylanarak ihale süresinin tamamlandığını, davalı yüklenici firma ile müvekkili idare arasında 23/05/2006 tarih ve... numaralı anahtar teslimi götürü bedel işleri için uygulama işlerine ait tip sözleşme işlerinin tanzim edilerek imzalandığını ve işin 210 gün içinde tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirilmesinin hükme bağlandığını, 24/05/2006 tarihinde yer teslim tutanağı tanzim edilerek yer teslimin gerçekleştirildiğini ancak müvekkili idare müfettişleri tarafından yapılan inceleme sonucu tanzim edilen 08/04/2009 tarih ve 2 nolu teftiş raporunda;... Hamamı onarım işinde yaklaşık maliyet cetvelinde yer almasına ve hak ediş cetveli ile bedeli davalı yükleniciye ödenmesine rağmen bir kısım imalat kaleminin hiç yapılmadığı, bir kısım imalat kaleminin ise yaklaşık maliyet cetvelinde belirtilen miktarın altında bir kısmının ise pursantaj değerinin üzerinde yapıldığı ve bu suretle müvekkili idarenin zarara uğratıldığının tespit edildiğini, onarım işi konusunda 2. kez inceleme yapıldığını, söz konusu incelemede de onarım işinin sözleşme doğrultusunda yapılmadığının ve müvekkili idarenin zarara uğratıldığının belirlendiğini sonuç olarak ... Hamamı onarım işi kapsamında mahallinde uygulanmadığı halde bedeli olan Kdv dahil 130.948,26-TL' nin yüklenici ... Yapı İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti' ne sebepsiz yere ödenmiş olduğunu, söz konusu zarardan yüklenici firmanın sorumlu olduğunu ayrıca davalı mimar ... ile elektrik teknikeri ...' ın hak edişlerde kontrol elemanı olarak imzalarının bulunduğunu, onarım işi kapsamında belirtilen imalatların yapılmadığını bildikleri halde haksız ödemenin gerçekleştirilmesinde hak ediş raporunu imzalamak suretiyle olur verdikleri için doğan zarardan sorumlu olduklarını, kontrol elemanlarından peyzaj mimarı davalı ...' nun peyzaj düzenlemesi kapsamında bir kısım bitki imal edilmediği halde Kdv dahil 243,67-TL tutarında meblağı yüklenici firmaya sebepsiz yere ödenmesine sebebiyet verdiğini ve zarardan sorumluluğunun bulunduğunu belirtmiş, toplam 130.948,26-TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, 111.357,19-TL' lik ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...' den diğer davalılar ile birlikte müteselsilen tahsiline, 19.347,40-TL' lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...' dan diğer davalılar ile birlikte müteselsilen tahsiline, 243,67-TL' lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... dan diğer davalılar ile birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Yapı .. Şti. vekili, İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi' ne verdiği 14/09/2009 tarihli cevap dilekçesinde; görevli mahkemenin İzmir Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek iş bölümü ilk itirazında bulunmuş, davanın hukuka ve usule uzak, haksız, dayanaksız, taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı, özel beyanlar ile dolu, ihale yasalarına açıkça aykırı ve dava dilekçesinde aralarındaki işveren yüklenici iş ilişkisini gerçek dışı anlatımlarla başka biçimde göstermeye kalkışmış olan davacı idarenin hiç bir alacağı bulunmadığı halde sözleşmeyi bilerek ve isteyerek yanlış yorumlayarak haksız adalet ilkelerinden nasibi almamış, bir takim hayal mahsulü isteklerini sıraladığını, müvekkili ile birlikte imzaladığı sözleşmeyi yanlış değerlendirerek kendisini alacaklı, alacaklı olan müvekkilini de borçlu göstererek gerçek ve insafla hiç bir ilgisi olmayan beyan ve yorumlarda davayı açtığını, davanın reddinin gerektiğini, taraflar arasında yapılan işin anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeye dayalı onarım işi olduğunu, yaklaşık maliyet cetvelinin sözleşme konusu olmadığını, işin usulüne uygun olarak tamamlandığını belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... , İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi' ne verdiği 09/09/2009 tarihli cevap dilekçesinde; dava konusu edilen iş ile ilgili yüklenici ile kesin hesap yapılmadığı için mali yönden işlemler tamamlanmadığından idare adına maddi bir zararın söz konusu olmadığını, Manisa Merkez ... Hamamı onarımı işinde yapı ile ilgili imalatlar büyük ölçüde tamamlandıktan sonra peyzaj düzenlemesi aşamasında idarenin şifahi talimatı ile kontrollük görevinin peyzaj mimarı olarak idaresinin izni olduğunca yerine giderek işin başında kontrollük yapmaya çalıştığını, Manisa Merkez... Hamamı röleve restitüsyon ve restorasyon projesinin İzmir 2. Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü tarafından 27/07/2005 tarihinde onaylandığını, söz konusu projelere istinaden ihaleye çıkılmadan önce idarenin talimatı ile peyzaj projesini çizerek keşif hazırlayıp idareye sunduğunu, hazırladığı projenin onaylanmak üzere koruma kuruluna gönderildiğini ancak onaylanması beklenmeden onaylı röleve restitüsyon ve restorasyon projelerine istinaden idarece esere ait onarım ihalesi yapıldığını, bu sebeple ihale esnasında onaylı peyzaj projesi bulunmadığını, kendisine verilen görevleri özen ve hassasiyetle yerine getirmeye çalıştığını, iddia olunduğu ve kabul anlamına gelmemek üzere yapılan eserde bir ayıp varsa ayıptan doğan sorumluluğunun yüklenici ile idare arasında olduğunu, haksız bir eyleminin mevcut olmadığını, ortaya çıkan zararın kendisinin eyleminden kaynaklanmadığını belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir... Ahm' ce davanın ticari dava olduğu ve...Yapı ... Şti' nin süresinde yapmış olduğu iş bölümü itirazının haklı olduğundan bahisle iş bölümü itirazı kabul edilerek dosyanın İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi' ne gönderilemesine karar verilmiş, dosya Mahkememize tevzi olunmuştur.
Davalı ... vekili, Mahkememize verdiği 28/12/2009 tarihli cevap dilekçesinde; dava konusu edilen işin anahtar teslim götürü bedel sözleşmeye dayalı olduğunu, sözleşmede belirtilen bedelin esas proje kapsamında yapılması gereken tüm imalatlara ilişkin toplam bedel olduğunu, anahtar teslimi götürü bedel ihalede projeler, mahal listesi ve teknik şartnamelerin ihale dökümanı arasında sayıldığını, bir imalatın bunlardan her hangi birinde yer almasının yeterli olduğunu, davaya esas teftiş raporunun eksik, yetersiz ve hatalı olduğunu, müfettişlerin görevlerini kötüye kullandıklarını, davaya konu uygulama işinde her hangi bir idari zararın söz konusu olmadığını, uygulama işinde müvekkilinin davalı bölge müdürlüğü makamının 14/02/2006 tarihli yazısı ile teknik servisteki tüm iş ve işlemler ile ilgili koordinatör olarak görevlendirildiğini, davaya konu uygulama işinde bölge müdürü Dr.... ile Bölge Müdür Yrd. ...' ın sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin tüm çalışmalarını bölge müdürü talimatlarına yasa ve yönetmeliklerine uygun olarak yürütüp sonuçlandırdığını, uygulamanın hiç bir aşamasında tek yetkili olmadığı gibi tek başına verdiği karar, talimat ve uygulama olmadığını belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, diğer davalı ...' a usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı cevap dilekçesi vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.
Mahkememizce davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar Yargıtay...Hukuk Dairesi ' nin ... Karar sayılı ilamıyla " Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, yaklaşık maliyetin hazırlanmasında abartılı metrajlar ve afaki imalâtlara yer verilmesi, tadilat ve onarımların bir kısmı az miktarda yapılmış, bir kısmı hiç yapılmamış olmasına rağmen tamamı yapılmış gibi gösterilerek fazla ödeme yapılmak suretiyle idarenin uğradığı zararın ve haksız tahsil edilen iş bedelinin, yüklenici şirket ile yaklaşık maliyeti hazırlayan ve kontrol görevini ihmal ederek fazla ödeme yapılmasına neden olan idare elemanlarından tahsili istemine ilişkin olup; mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacı iş sahibi idare ile davalı yüklenici şirket ve davalı idare elemanları ... ile ... vekillerince temyiz edilmiştir.
Mülkiyeti davacı idareye ait olan ve Manisa'da bulunan...Hamamı'nın bir kısım onarım işlerine ilişkin projenin İzmir 2 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 21.12.2005 tarih ve 62 sayılı kararıyla onaylandıktan sonra Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün yaptığı görevlendirme sonucu idare elemanları tarafından belirlenen yaklaşık ihale yılı olan 2006 yılına güncellenmesi sonucu çıkılan ihalede iş, davalı yüklenici şirkete verilerek 23.05.2006 tarihli sözleşme imzalanmış, yer teslimi yapılarak yüklenici tarafından işe başlanmıştır. Sözleşmenin 6. maddesine göre türü "Anahtar teslimi götürü bedel" olup miktarı da, 413.000,00 TL'dir. Sözleşmenin 7. maddesinde KDV'nin sözleşme bedeline dahil olmayıp iş sahibi tarafından ayrıca yükleniciye ödeneceği kabul edilmiştir.
Yüklenicinin işin tamamlandığına dair 19.12.2006 tarihli dilekçesi ve idare çalışanı davalılar .... ve Elektrik Teknikeri ...'ın işin tamamlandığını belirterek geçici kabul teklif belgesi düzenlemeleri üzerine davacı iş sahibince oluşturulan geçici kabul komisyonunun incelemesi sonucu 18.12.2007 tarihli işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı belirtilerek geçici kabulün yapıldığı, ancak geçici kabulde geçici kabule engel teşkil etmeyen eksik ve kusurlar bulunduğunun belirlendiği, bilahare ihbar üzerine başlatılan soruşturma nedeniyle kesin hesap ve kesin kabul işlemlerinin yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Davalı yüklenici ile idare elemanlarına karşı ileri sürülen iddialar ve talep edilen zararların cinslerine göre davada çözümü gereken husus, ihale evrakları arasında bulunan yaklaşık maliyet cetveli ile ihale dokümanlarındaki fiyatların gerçek piyasa fiyatlarına uygun düşüp düşmediği, mahal listesinin koruma değerlendirme ön izin komisyonunun kararına aykırı hazırlanıp hazırlanmadığı ve kabul edilemeyecek derecede fazla ihale bedeli belirlenip sözleşme yapılıp yapılmadığı ile yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalâtlara göre hak ettiğinden fazla ödeme yapılıp yapılmadığından ibarettir. Davalı yüklenici, gerçekleştirdiği imalâttan fazla yapılan ödemelerden her halükârda sorumlu ise de, ihale evraklarının hazırlanması, yaklaşık birim fiyatlarının belirlenmesi, mahal listesi ve fiyatların koruma değerlendirme ön izin komisyonunun kararı ve işin niteliğine aykırı olarak belirlenmesi ve fiyatın fahiş olarak tespitinde katkısı olduğu ispat edilemediği sürece bu sebeple yapılan fazla ödemelerden sorumlu değildir.
Diğer yandan davacı idare, yaklaşık maliyet cetveli ile ihale dokümanlarındaki fiyatların piyasa fiyatlarının üzerinde tespit edildiği, mahal listesinin abartılı olarak düzenlendiği ve hayali imalâtlara yer verildiğini ileri sürdüğünden, yaklaşık maliyet cetveli ve ihale dokümanlarındaki fiyatların belirlenmesinde görevli idare elemanları fiyatlar ve imalâtların yüksek belirlenmesi ile fazla ödeme yapılmasında kusurlu olduklarının saptanması halinde bu sebeple oluşan idare zararından, kontrol görevi olup bu görevi ihmal ederek fazla ödeme yapılmasına neden olan idare elemanları da haksız fiil hükümlerine göre kusurlarıyla oluşan fazla ödemeden kaynaklı idare zararından sorumludurlar.
Dosya kapsamından geçici kabul işlemleri yapılmakla birlikte kesin kabul ve kesin hesap işlemlerinin yapılmadığı anlaşılmakta ise de; yüklenici tarafından onarım işinin bitirildiği belirtilerek iş sahibine teslim edildiği ve 3 adet hakediş belgesinin düzenlendiği, davacı idare tarafından da fazla ödeme yapıldığı ve idarenin zarara uğratıldığından bahisle kesin kabul ve kesin hesap yapılmayarak eldeki dava açıldığına göre, mahkemece kesin hesabının çıkartılarak sonucuna göre fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, davacı idarenin zarara uğrayıp uğramadığı ve davalıların hangi hukuki sebeplerle sorumlu olacaklarının tespiti gerekir. Erken açılan bir davadan söz edilemeyeceği gibi, ihtilafın halli için kesin kabul ve kesin hesap işlemlerinin yapılmasını bekleme zorunluluğu da bulunmamaktadır.
Bu durumda, mahkemece öncelikle sözleşme eki ihale evrakları ve dokümanlarında yapılması kararlaştırılan işlerin sözleşme tarihi itibariyle gerçek piyasa fiyatlarının ticaret ve sanayi odaları ile ilgili meslek kuruluşlarından sorularak tespit edildikten sonra bilirkişi kurulundan yaklaşık maliyet cetveli, mahal listesi, ihale evrakları ve sözleşme bedelinin belirlenmesinde davalı idare elemanlarının ihmal ve kusurları bulunup bulunmadığı varsa dereceleri ve miktarları ile davalı yüklenicinin sözleşme ile eki ihale dokümanlarına göre Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde yapımını üstlendiği halde hiç yapmadığı ya da eksik yaptığı işler olup olmadığı ve bunlar sebebiyle kendisine ne miktarda fazla ödeme yapıldığı, kontrol ile geçici kabul komisyonunda görevli olan davalı idare çalışanlarının kontrol ve denetim görevini ihmal sebebiyle fazla ödemeye neden olup olmadıkları ve miktarı konusunda Manisa ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında verilip kesinleşecek kararın da dikkate alınması suretiyle gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp, davalı yüklenicinin, ihale evraklarında fiyatın yüksek belirlenmesi ya da hayali imalât gösterilmesinde katkısı bulunup bulunmadığı değerlendirilip sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru değildir. " gerekçesiyle bozularak gelmiş usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Bozma ilamı öncesinde ; dava konusu edilen işin sözleşme koşulları doğrultusunda ve sözleşme koşullarına uygun yapılıp yapılmadığı, işin bedelinin ödenip ödenmediğinin belirlenmesine yönelik davalı şirket ticari defterleri ile dosya üzerinde ve ayrıca mahallinde inşaat mühendisi, elektrik mühendisi, peyzaj mühendisi, mimar ve smmm bilirkişiden oluşturulan 5 kişilik bilirkişi kurulu vasıtası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması için Manisa AHM' ye talimat yazılmış, talimat mahkemesince yazılan keşif sonucu alınan bilirkişi kurulu raporunda; mahkemece restorasyon projesinin mahallinde uygulanıp uygulanmayacağına bakılmadan yüklenicinin restorasyon proje kapsamındaki tüm imalatların yapılacağı kabulüne dayanarak anahtar teslim teklif bedelini sunduğunun kabulü halinde , bu durumda yüklenicinin teklif bedel içerisinde yer alıp ta yapılmayan bu imalat kalemlerinin öncelikle teklif bedelden kesintisinin yapılması gerekeceği, bu durumda restorasyon bilirkişi tespitlerine göre yüklenicinin teklif bedelini restorasyon projesine göre yaptığı ve bu projede uygulama yeri olmayan imalat olduğuna ilişkin ihale aşamasında İdare'ye bir sorgu vermemiş olması nedeni ile rapor içeriğinde hesaplanan 107.409,74 TL inşaat imalat bedelinin teklif bedelden kesintisinin gerekeceği, ancak mahkemece yüklenicinin proje kapsamında yerinde uygulanması mümkün olan imalatlar için yapım teklifini sunduğunun kabulü halinde ise İnşaat imalatlarına ilişkin rapor içeriğinde hesaplanan 107.409,74 TL kesintiden bahsedilemeyeceği, bu durumda yüklenicinin sadece yapılmayan elektrik imalatlarından 17.446,77 TL , Peyzaj İmalatı olarak da 48 ,74 TL olmak üzere toplam 17.495.51 TL ' den sorumlu olabileceği,hangi alternatifin uygulanacağına ilişkin nihai takdirin mahkemeye ait olacağı işin yapım aşamasında projede ve yüklenicinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alıpta uygulama imkanı olmayan imalat kalemlerinin ara hakedişlerde ödemeye alınmasında davalılardan yapı denetim görevlisi, ...'in /... ' nun görev sorumluluklarının bulunduğu ancak ibralaşmaya yönelik kesin kabul ve kesin hesap idarece yapılmadığından ve ara hakediş ödemeleri yükleniciler için müktesap hak teşkil etmeyeceğinden , ortada taraflar açısından kesinleşmiş bir devlet zararından bahsedilemeyeceği ancak ara hakedişlerdeki teklif bedelde olupta yapılmadığı halde fazla ve gereksiz ödemelerin davalı yüklenici ...Yapı Tur. Pazarlama San. Ve Ticaret Ltd. Şti.'nden yapılacak kesin hesapta kesintisinin yapılarak içerde alacağı yoksa teminatından , teminatı yetmiyorsa B.K çerçevesinde İdare'nin her zaman oluşan bu borcu tahsil imkanının bulunduğu görüş ve kanaatinde olunduğu ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Davalı... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin yargılamanın devamı esnasında Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi ' nin 12/09/2014 tarih... Karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiği ve davalı şirket ile ilgili ikinci alacaklılar kurulu toplantısının 29/03/2019 tarihinde yapıldığı belirlenmiş, davalı şirketin iflası sebebiyle Mahkememizde açılan tazminat davası kayıt kabul davasına dönüştüğünden davalı şirket ile ilgili dosyanın dosyadan tefriki ile Mahkememizin yeni esasına kaydının yapılmasına karar verilerek dosya Mahkememizin... Esasına alınmış , Mahkememizce 13/11/2019 tarihinde davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, taraflardan birinin HMK' nın 20. maddesi uyarınca iki hafta içerisinde başvurarak talepte bulunması halinde dosyanın yetkili Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiş , dosyanın Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nin...sasına kaydedildiği belirlenmiş , Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyasının UYAP suretinin incelemesinde dosyanın derdest olup Mahkememiz dosyasının sonucunun beklendiği belirlenmiştir.
Yargıtay bozma ilamında bahsi geçen Manisa... Asliye Ceza Mahkemesi' nin ...K. sayılı dosyasının incelemesinde; davacının KH , katılanların Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Başbakanlık ..., sanıkların ..., ... ve ..., suçun edimin ifasına fesat karıştırma, suç tarihinin 2006 ,2006 olduğu, mahkemece 08/02/2023 tarihinde sanıklar ..., ... ve ...' in üzerlerine atılı edimin ifasına fesat karıştırma suçlarını hile ile hareket etmek suretiyle kasten işledikleri konusunda mahkumiyetlerine yeter nitelikte her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden müsnet suçlardan CMK' nun 223/2-e madddesi gereğince ayrı ayrı beraatlerine, karar verildiği , kararın temyiz edildiği , Yargıtay... Ceza Dairesi ' nin 24/04/2025 tarih... Karar sayılı ilamıyla zaman aşımı süresinin dolduğundan bahisle mahkeme kararının bozulmasına , sanıklar hakkında açılan kamu davalarının 1412 sayılı CMUK ' nın 322/1 ve 5271 sayılı TCK ' nın 223/8 maddeleri gereğince zaman aşımı sebebiyle ayrı ayrı düşmesine karar verildiği , kararın kesinleştiği belirlenmiştir.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda İnşaat Mühendisleri Odası, Mimarlar Odası ve Elektrik Mühendisleri Odası ile Ticaret ve Sanayi Odalarına sözleşme eki, ihale evrakları ve dökümanlarında yapılması kararlaştırılan işlerin sözleşme tarihi itibariyle gerçek piyasa fiyatları sorulmuş , yazı cevapları dosya içerisine alınmıştır.
Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor istenilmiş , alınan 23/03/2021 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda ; Restorasyon ve restitüsyon işlerinin, normal inşaat işlerinden oldukça farklı olduğu, kullanılan malzemelerin özel olduğu, kullanılan malzeme ve işçiliğin normal inşaatlara göre daha çok önem arz ettiği, o nedenle malzeme ve işçilik fiyatlarının normal inşaatlara göre yüksek olduğu, davacı idarenin ihaleye 2006 yılında çıktığı , ihale sözleşmesinin 2006 yılında imzalandığı, kök raporun düzenlendiği tarihin 2013, ek raporun düzenlendiği tarihin ise 2021 yılı olduğu , 15 Yıl öncesinin işlerine ve ilave işlerine ait fiyatları, tespit ederek değerlendirme yapmanın zorluğunun malüm olduğu, mahkemece Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası ve meslek odalarıyla yapılan yazışmalardan da sonuç alınmadığı, onarım işlerinde işin seyri sırasında ortaya çıkabilecek sorunlar göz önünde bulundurularak yaklaşık maliyet bedelinin fazla tutulmasının da genel temayüllerden olduğu, anahtar teslimi götürü bedel ihalelerin bağlı olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 'nda götürü bedel işlerde ödemeye esas bedelin yüklenicinin verdiği teklif bedel olduğu, idarelerin ancak teklif bedel kapsamında olup ta ( proje / ve / veya mahal listesi ) yerinde yapılmadığını tespit ettiği imalatlardan, teklif bedele göre kesintiye gidilebileceği, bunun dışında yaklaşık maliyet imalatlarına göre fazla ödeme tespitinin 4734 sayılı yasanın ruhuna aykırı işlem olduğu, dava konusu işin yaklaşık maliyeti 712.713,14 TL olup, ihale 413.000,00 TL bedel üzerinden gerçekleştiğinden, Yaklaşık Maliyet Cetvelinin fazla tespiti nedeniyle bir kamu zararı oluşmadığı kanaatine varıldığı, yaklaşık maliyete ait hesap cetveli ve eklerinin ihale dokümanı ve sözleşme eki olmayıp ihale öncesi idaresi tarafından hazırlanan ve gizliliği olan belgeler olduğu, bu belgelerden yüklenicinin bilgi sahibi olmasının hukuken mümkün olmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyete ait hesap cetvelinin sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak işler bakımından sözleşme ve ekleri gibi yükleniciyi bağlayıcı bir yönünün de bulunmadığı bu nedenle davalı yüklenicinin ihale evraklarında fiyatın yüksek belirlenmesi ya da hayali imalât gösterilmesinde katkısı bulunamayacağı kanaatine varıldığı, kök raporda İdare ile davalı yüklenici arasında tanzim edilen Götürü Bedel Sözleşme dikkate alınarak incelemeler yapıldığı, dava dosyası içerisinde yaklaşık maliyet/mahal listesi bulunmadığından heyetin teknik olarak işin restorasyon projesini esas aldığı ve yerinde inceleme yaparak değerlendirmelerini yaptığı, projede yer alıp mahallinde uygulama yeri olmayan inşaat imalat kalemlerine ait imalatların KDV dahil 107.409,74 TL tutarında olduğu, elektrik tesisat imalatlarından hiç yapılmayan ancak bedeli davalı yükleniciye ödenen imalatların KDV dahil 17.446,77 TL tutarında olduğu, peyzaj imalatlarından hiç yapılmayan ancak bedeli davalı yükleniciye ödenen imalatların KDV dahil 48,74 TL olduğu, heyetçe yerinde yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda İnşaat * Elektrik * Peyzaj imalatlarına ilişkin toplam bedelin KDV dahil 124.905,25 TL tutarında imalatın yerinde yapılmadığının tespit edildiği, fazla ödemenin ilk sorumlusunun davalı yüklenici şirket olup, işin denetimi, hakediş raporlarının hazırlanması görevini üstlenen idarenin kontrol elemanı davalılar ..., ... ve...nun da sorumlu olduğu ancak ibralaşmaya yönelik kesin kabul ve kesin hesap İdarece yapılmadığından ve ara Hakediş ödemeleri yükleniciler için müktesap hak teşkil etmeyeceğinden, ortada taraflar açısından kesinleşmiş bir devlet zararından bahsedilemeyeceği ancak ara hakedişlerdeki teklif bedelde olup da yapılmadığı halde fazla ve gereksiz ödemelerin davalı yüklenici,... Yapı Tur. Pazarlama San. Ve Ticaret Ltd. Şti.'nden yapılacak kesin hesapta kesintisinin yapılarak, içerde alacağı yoksa teminatından, teminatı yetmiyorsa B.K çerçevesinde İdare'nin her zaman oluşan bu borcu tahsil imkanının bulunduğu kanaatine varıldığı, dava konusu işin kesin kabulünün ve kesin hesabının yapılmamış olması, hususunda davacı İdare tarafından resen kesin hesap yapılması gerektiği, kesin hesap sonuçlarına göre işlem yapılması gerektiği ancak geçici kabul tarihi olan 22.01.2008 tarihinin üzerinden 13 yıl geçmiş olması, yapının kullanıma açılmış olması yapılacak kesin kabulün sağlıklı olmayacağı bu nedenle geçici kabulde yapılan tespitlere göre idarece kesin hesap yapılmasının uygun olacağı kanaatine varıldığı, Manisa... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... Karar sayılı dosyasında sanıklardan bu davada davalı olan ... ve ... için beraat kararı verildiği, kararın Yargıtay ...Ceza Dairesi Başkanlığı'nın... K ve 14.03.2019 tarihli kararında tebligat eksikleri nedeniyle geri çevrildiği, halen Yargıtay aşamasında olduğu tespit edildiği, ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça Manisa Merkez Sakarya Mahallesinde bulunan...Hamamı' nın onarım işi ile ilgili davalı ... Yapı .. Ltd. Şti ile sözleşme düzenlendiği, sözleşme doğrultusunda bedelin davalı yükleniciye ödenmesine rağmen bir kısım imalat kaleminin hiç yapılmadığı, bir kısım imalat kaleminin ise yaklaşık maliyet cetvelinde belirtilen altında, bir kısmının ise pursantaj değerinin üzerinde yapıldığı ve bu şekilde davacı idarenin zarara uğratıldığından bahisle zararın tahsiline yönelik olarak davalılar hakkında Mahkememize dava açıldığı, davalılardan... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin yargılamanın devamı esnasında Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi ' nin 12/09/2014 tarih ... Karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiği ve davalı şirket ile ilgili ikinci alacaklılar kurulu toplantısının 29/03/2019 tarihinde yapıldığı , davalı şirketin iflası sebebiyle Mahkememizde açılan tazminat davası kayıt kabul davasına dönüştüğü , bu husus gözetilerek davalı şirket ile ilgili dosyanın dosyadan tefriki ile Mahkememizin yeni esasına kaydının yapıldığı ,
Davacı ... ile mülkiyeti davacıya ait Manisa ili Merkez Sakarya Mahallesinde bulunan... parselde kayıtlı ... Hamamı' nın onarım işi ile ilgili hakkında tefrik kararı verilen davalı ... Yapı Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti arasında 23/05/2006 tarihli anahtar teslimi götürü bedel sözleşmenin imza altına alındığı, sözlemenin 6/1 maddesinde işin yapım teklifine ilişkin olarak ihale dökümanında yer alan uygulama projesi mahal listesi ve diğer eklere uygun olarak işin tamamlanması için 413.000,00-TL götürü bedel ödeneceği hususunun düzenlendiği, söz konusu bedelin 177.218,30-TL' lik bölümünün 1 nolu hak ediş kapsamında 14/08/2006 tarihinde, 90.488,30-TL' lik bölümünün 2 nolu hak ediş kapsamında 28/09/2006 tarihinde kalan 145.293,40-TL' nin 26/12/2006 tarihinde tahakkuka bağlandığı ve 27/04/2007 tarihinde ödendiği, davalı yüklenicinin işin yapımına ilişkin anahtar teslim götürü bedel kapsamında idareye verdiği teklif cetvelinde yer alan tüm imalatların yapılmasından sorumlu olacağı, davalı yüklenicinin teklif bedeli işin uygulama projelerini inceleyerek verdiğinin kabulünün gerekeceği, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda işin restorasyon projesi esas alınarak yerindeki incelemelere dayalı yapılan değerlendirmelere göre inşaat + elektrik + peyzaj imalatlarına ilişkin kdv dahil 124.905,25-TL tutarındaki imalatın yerinde yapılmamış olduğunun tespit edildiği, restorasyon projesinin mahallinde uygulanıp uygulanmayacağına bakılmaksızın yüklenicinin restorasyon projesi kapsamındaki tüm imalatların yapılacağı kabulüne dayanarak anahtar teslim teklif bedelini sunduğunun kabulünün gerektiği, yüklenicinin teklif bedel içinde yer alıp yapılmayan ve toplam tutarı 124.905,25-TL olan imalat kalemlerinin yapılmamasından sorumlu olduğu, eksik bırakılan inşaat imalatlarının KDV dahil 107.409,74-TL, elektrik imalatlarının 17.446,77-TL, peyzaj imalatlarının 48,74-TL olmak üzere toplam 124.905,25-TL tutarında bulunduğu, eksik imalatın tamamından davalı yüklenicinin sorumluluğunun mevcut olduğu, diğer davalılar..., ... ve ...' nun davacı idare tarafından kontrol ile görevlendirildikleri, söz konusu davalıların oluşan zarardan 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu' nun 31 ve 32. Maddeleri gereğince yüklenici ile birlikte sorumlu oldukları, sorumluluğun müteselsil sorumluluk niteliğinde bulunduğu, oluşan 124.905,25-TL idare zararından davalı ...' in 107,409,74-TL lik miktar , davalı ...' ın 17.446,77-TL lik miktar ve davalı ...' nun 48,74 TL lik miktar üzerinden sorumluluğunun bulunduğu, davalıların dava tarihinden önce temerrüte düşürüldüğünün davacı tarafça ispat edilemediği, incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 124.905,25-TL' nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ...' in sorumluluğunun 107.409,74-TL, davalı ...' ın sorumluluğunun 17.446,77-TL, davalı ... Durakoğlu' nun sorumluluğunun 48,74-TL ile sınırlandırılmasına,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 8.532,28-TL harçtan peşin alınan 1.767,90-TL' nin mahsubu ile bakiye 6.764,38-TL harcın davalı tarafça tamamlanmasına, ( Harcın 6.764,38 -TLlik bölümü ile ilgili Mahkememizin 21/05/2014 tarihli kararı sonrasında Mahkememiz dosyasının bozmadan önceki esası olan ... Esas sayılı dosya üzerinden 17/09/2014 tarihli Harç Tahsil Müzekkeresi çıkartıldığı anlaşılmakla Harç Tahsil Müzekkeresinin infaz edilip edilmediği kontrol edilerek müzekkerenin infaz edildiği belirlendiğinde harç ile ilgili herhangi bir işlem yapılmasına yer olmadığına )
3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Vekalet ücreti yönünden davalı ...' in sorumluluğunun 25.798,00 TL , davalı ...' ın sorumluluğunun 4.190,00 TL , davalı ... nun sorumluluğunun 12,00 TL ile sınırlandırılmasına ,
4-Davalı ... dışındaki davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 6.043,00-TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak ...dışındaki davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından bozmadan önce yapılan yargılama gideri 2.912,55 TL , bozmadan sonra 19 davetiye bedeli 422,00-TL, bilirkişi inceleme ücretleri 1.500,00-TL , posta masrafı 80,00 TL olmak üzere toplam 4.914,55-TL yargılama giderinin red ve kabule göre 4.686,00-TL' lik bölümünün davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan bölümünün davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça yatırılan 1.811,60-TL harç giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar tarafından yapılan masrafların red ve kabule göre üzerlerinde bırakılmasına,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar davalı ... vekili Av. ...'nun yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.23/09/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır