T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/664 Esas
KARAR NO: 2021/1229
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 16/05/2016
KARAR TARİHİ: 30/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 13/05/2016 tarihli dava dilekçesinde; müvekkili şirketin İzmir İlinde hafif raylı sistem toplu ulaşım işini gerçekleştirdiğini ve ... Belediyesi şirketlerinden olduğunu, 08/01/2016 tarihinde 7:40 seferini gerçekleştirmek üzere ... durağından hareket eden ... sefer sayılı metronun bölge durağına yaklaştığı esnada metro güzergahının yanında bulunan ve davalılara ait konteyner parkı olarak kullanılan alanda manevra yapmakta olan forkliftin üzerinde bulunan konteyneri hatta ait alana soktuğunu, metro sürücüsünün dikkati ve istasyona yaklaşmakta olması sebebiyle yavaş seyretmesi dolayısıyla fren yapmasının çarpışmanın şiddetini azatttığını ve fakat trenin sağ üst kısmından çarpan konteynerin ağırlığı ile trenin raydan çıkarak ilk iki vagonunun yan yattığını, buna rağmen kazanın ucuz sayılabilecek şekilde yaralanmalı olarak atlatıldığını ancak davalıların hatalı davranışı ve sorumluluğu sonucu hatta konteyner girmesinin hem hattı ayıran koruma bölgesindeki duvar ve tellerin yıkılmasına hem de hatta elektrik taşıyan kabloların zarar görmesine sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin trende meydana gelen zararının ise tam olarak hesaplanamadığını, şu ana kadar hatta ilişkin olarak yapılan tamirat nedeninin 75.000,00 TL yi geçtiğini, müvekkilinin ulaşımını gerçekleştirdiği hattın ulaşımı için kullandığı vagonun pert olması ve birinde de hasar olması nedeniyle mağdur olduğunu, hem gelir kaybına uğradığını hem ticari itibarının sarsıldığını hem de ulaşım için kullandığı hat ve araçlar hasara uğrayıp kullanılamaz hale geldiğinden zararın oluştuğunu, zarara sebebiyet veren davalıların hem çalıştıranın sorumluluğu yönünden hem de konteyner parkını işleten olmaları yönünden kusurlu ve sorumlu olduklarını belirtmiş, müvekkilinin 08/01/2016 tarihinde uğramış olduğu yaralamalı kaza sonucu adedi 2.500.000,00 EURO bedelindeki trenindeki ve metro hattındaki meydana gelen zararın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 250.000,00 TL lik bölümün olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd Şti. vekili Mahkememize verdiği 08/06/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu edilen olayla ilgili en ufak ilgi ve alakası olmadığını, dosyada neden davalı olarak gösterildiğinin dava dilekçesinden ve dosya içeriğinden anlaşılamadığını, bahsi geçen tespit dosyasının incelemesinde de müvekkili firmanın taraf olmadığının görüldüğünü ayrıca kendilerine herhangi bir tespit raporunun tebliğ edilmediğini, bunun yanı sıra bahsi geçen savcılık soruşturma dosyası ile de müvekkilinin ve çalışanlarının ilgi ve alakasının olmadığını, soruşturma dosyasında müvekkilinin çalışanı veya yetkilisinin şüpheli konumunda olmadığını, kaza ile müvekkili firma arasında nasıl bir ilgi ve bağ kurulduğunun da anlaşılamadığını belirtmiş, davanın husumet ehliyeti yokluğu ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... Tic Ltd . Şti vekili Mahkememize verdiği 21/12/2016 tarihli cevap dilekçesinde; davacının 250.000,00 TL üzerinden dava açmasının yerinde olmadığını, davacı tarafça İzmir ... AHM'nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, söz konusu tespitte 6.764.900,00 TL zarar hesaplaması yapıldığını, en azından bu rakam üzerinden dava açılarak nispi harcın tamamlanması gerektiğini, müvekkili firmanın kazanın meydana geldiği metro hattına bitişik taşınmazı 01/05/2010 imza 05/05/2010 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile tır garajı olarak kiraladığını ve kazanın meydana gelmesinden hemen sonra taşınmazın mühürlenmesi sebebiyle taşınmazı boşaltmak zorunda kaldığını, kaza sonra davacı tarafından yapılan tespite itiraz edildiğini, en büyük zararın meydana geldiği ve pert total olarak değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülen ... sayılı vagonda hasar ve zarar tespiti yapılırken vagonun yapım yılının belirtilmediğini ve dikkate alınmadığını, vagonun değerinin "... " firması tarafından kesilen faturaya göre tespit edildiği belirtilmesine karşın hasarlı vagonun fatura tarihi ve bilgilerinin dava dilekçesinde belirtilmediğini, vagonun kullanım ömrü konusunda herhangi bir bilgi verilmediğini, vagonun kullanım süresi konusunda da herhangi bir bilgi verilmediğini, dolayısıyla aracın yapım yılı ortalama kullanım ömrü ve ne kadar süredir kullanılmakta olduğu bilinmeksizin afaki ve tahminen %10 oranında yıpranma payı düşülmesinin yerinde olmadığını, bunun yanında kullanılamayacak durumda olduğu belirtilen aracın kullanılabilecek yedek parça ve hurda değerinin 20.000,00 USD olacağının kabulünün de mümkün olmadığını, 2013 yılında hurdaya ayrılması mümkün kara yolu taşıdı bir araç için devletin kilo başına belirlediği bedelin 1,50 TL olduğunu, bu husus göz önüne alındığında hurda değerinin komik bir rakam olup gerçekle bağdaşmadığını, bunun yanı sıra yapılan incelemede yedek parça veyahut ikinci el olarak herhangi bir şekilde değerlendirilebilecek parça ve aksamların nelerden ibaret olduğu ve bu hali ile değerlerinin yaklaşık olarak ne kadar olduğu konusunda yeterli ve gerekli hiç bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, pert total hale geldiği ve körük kısmından ikiye ayrıldığı iddia edilen ... nolu vagonun kaza sebebiyle ikiye ayrılmadığını, söz konusu vagonun kaza sebebiyle değil kaza sonrası ehil yapılmayan kurtarma ve kaldırma çalışması sırasında çalışmaları yürütenlerce tek parça olarak kaldırılamadığından ikiye bölündüğünü, gene bu çalışmalar sırasında hattın daha fazla zarar görmesine sebebiyet verildiğini, kazanın meydana geldiği yerde metro hattı ile çevre taşınmazları arasında neredeyse yok denecek kadar kısa bir güvenlik mesafesi bulunduğunu, bu durumun metro hattını bu mesafeden geçiren, geçmesine izin veren, planlayan başta ... Belediyesi olmak üzere ilgili kurumların kusuru olduğunu, kazada davacı belediye başta olmak üzere diğer kurumların da karşılık kusurunun bulunduğunu, meydana gelen zarar sebebiyle davacı kurumun sigortadan herhangi bir ödeme aldığının araştırılması ve alınmış ise ona göre değerlendirme yapılmasının zorunluluk arz ettiğini belirtmiş, öncelikle dava değerinin düzeltilerek eksik harcın ikmali için davacıya süre verilmesine, ikmali halinde dosyanın heyete tevdiine, yerine getirilmediği takdirde davanın usulden reddine, bunun mümkün olmaması halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... adına usulüne uygun tebligat yapılmış davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
Dava konusu edilen kaza ile ilgili davacı şirketin kaza tarihi itibariyle sigortasının bulunup bulunmadığı, var ise kaza ile ilgili herhangi bir ödeme alıp almadığı hususu sorulmuş, alınan yazı cevaplarında dava konusu edilen kaza ile ilgili herhangi bir hasar dosyası açılmadığı ve davacı tarafa herhangi bir ödeme yapılmadığı belirlenmiştir.
İzmir ... AHM'nin ... D. İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin ... Belediye Başkanlığı, aleyhine tespit istenenin .... Ltd. Şti ve ..., tespit konusunun tespit isteyen belediyeye ait vagon ve hat tesislerinde oluşan maddi zararın tespiti talebi olduğu, mahkemece tespit keşfi yapıldığı alınan Makine Mühendisi ve Elektrik Mühendisinden oluşturulan iki kişilik bilirkişi kurulunun 08/02/2016 tarihli raporunda ; 08/01/2016 tarihinde ... / ... Metro istasyonuna bitişik alanda konteyner yüklemesi yapmakta olan ....Ltd.Şti.'nin hatalı manevrası ve konteynerin metro sahasına girmesi sonucu bu esnada ... ... seferini yapmakta olan Metro katarının konteynere çarptığı, gerek tren iletken rayında ve ihata duvarında gerekse katarı oluşturan araçlardan ... vagonda ciddi hasar ... vagonda orta derecede hasar meydana geldiği, heyetçe yapılan inceleme sonucu tespit isteyen ... Belediye Başkanlığının kaza nedeniyle uğramış olduğu zararın Metro Bölge İstasyonunda oluşan inşaat ve elektrik hasar bedeli 20.123,06 TL, ... nolu vagonda meydana gelen hasar bedeli 6.719.777 TL, ... nolu vagonda meydana gelen hasar bedeli 25.000,00 TL olmak üzere toplam 6.764.900,06 TL olabileceğinin belirtildiği, raporun tespit isteyene ve aleyhine tespit istenen ... 'a tebliğ edildiği, .... Ltd. Şti adına çıkarılan davetiyenin bila tebliğ iade edildiği, aleyhine tespit istenen .... Ltd. Şti ve ... 'ın rapora karşı itiraz dilekçesi sundukları belirlenmiştir.
İzmir ... ASCM'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamının incelemesinde ; katılanların ... , ..., ..., mağdurun ..., sanıkların ... ve ..., suçun taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma, suç tarihinin 08/01/2016 olduğu Mahkemece 25/06/2019 tarihinde sanıklardan ... 'ın iddia, savunma, iş güvenlik uzmanı, makine mühendisi ve trafik polisinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyeti tarafından oluşan rapor ve ek raporu ile katılan mağdur ...'ın telefon zararına ilişkin görgü ve tespit tutanağı ve tanık anlatımları ile olayda asli kusurlu olarak ve kendi insiyatifi ile kendisinden beklenmeyen ve operatörlük belgesi olmadan işverenin onay ve bilgisi dışında ekipmanını kullanmak suretiyle ağır kusuru sonucu olayda katılanlar ..., ... ve ...'ın ayrı ayrı btm ile giderilebilecek şekilde yaralanmasına neden olduğu sabit olduğundan TCK'nun 89/4 , 62/1 maddesi gereğince cezalandırılmasına, CMK'nun 231/5 maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, sanık ...'ın aynı olayda aldırılan 3 kişilik bilirkişi ek raporuna göre olayda tali kusurlu olduğu ,sanığın iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışma ortamında mevzuat gerekliliklerini yerine getirdiğinin anlaşılamadığı, kazanın önüne geçilebilmesi için gerekli önlemler alınması adına tehlike ve risklerin gözetim ve denetim sorumluluğunu yerine getirilmediğinden olayda tali kusuru bulunduğu, olay sonucunda katılanların btm ile giderilecek şekilde yaralanmalarına neden olduğu, katılanların şikayetçi olduğu, bu şahıslar yönünden uzlaşma sağlanamadığından TCK 89/4, 62/1, 50/1-a maddeleri uyarınca cezalandırılmasına, CMK 231/5 maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verildiği, dosyanın İstinaf incelemesinde olduğu belirlenmiştir.
Kazanın meydana gelmesindeki kusur oranı ile hasar miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya üzerinde iki makine mühendisi, iş güvenliği uzmanı ve elektrik mühendisi bilirkişiden oluşturulan dört kişilik bilirkişi kurulu vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan 10/12/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ; kazanın oluşumunda davada taraf olmayan ...'ın %10, davalı iş veren ....Ltd.Şti 'nin %90 oranında kusurlu olduğu ,.... Ltd Şti ve diğer davalı ...- ... firmasının olayın oluşu ile ilgisi bulunmadığından kusur izafesinin mümkün olmadığı, olay sırasında hasarlanan metro hattında ve vagonlarda 6.764.900,06 TL hasar meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunun alınmasından sonra davacı vekilinin 20/02/2020 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu ve ıslah dilekçesinde maddi tazminat talebinin 6.764.900,06 TL ye yükseltildiği belirlenmiştir.
Islah dilekçesi sunulmasından sonra dosya heyete tevdi edilmiş, rapora davalı tarafça itiraz edildiğinden itirazlar doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor istenilmiş, alınan 12/10/2020 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda ; itirazlar doğrultusunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda daha önce düzenlenen raporda değişiklik gerektirecek herhangi bir husus bulunmadığı kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Davalı .... Ltd. Şti tarafından hasara uğrayan vagonun tamir edildiği belirtildiğinden davacı vekiline söz konusu tamir işlemi ile ilgili bilgi ve belgeleri sunmak üzere süre verilmiş, davacı tarafça bilgi ve belgelerin CD şeklinde sunulduğu belirlenmiştir.
Kusur oranı ve talep edilebilecek tazminat miktarının belirlenmesine yönelik raylı sistem araçlar konusunda uzman ve İstanbul Teknik Üniversitesinden seçilecek bir makine mühendisi ve elektrik mühendisi ile bilirkişi listesinden seçilecek bir iş güvenliği uzmanından oluşturulacak bilirkişi kurulu ile bilirkişi incelemesi yaptırılması için İstanbul ATM ye talimat yazılmış, talimat mahkemesince alınan 01/09/2021 tarihli üç kişilik bilirkişi kurulu raporunda ; davalı iş veren ....Ltd.Şti 'nin asli kusurlu, ...'ın tali kusurlu olduğu, ... Ltd Şti ile ... firmasının olayın oluşu ile ilgilerinin bulunmadığından kusur izafesinin mümkün olmadığı, olay sonucunda metro hattı ve vagonlarda meydana gelen zararın tespiti amacıyla 10/12/2019 tarihinde yapılmış olan bilirkişi raporundaki hasar miktarlarının günümüz piyasa verileri doğrultusunda yeniden hesaplanması gerektiği kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça 08/01/2016 tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacı şirkete ait vagonun ve metro hattının zarar gördüğünden bahisle oluşan zararın giderilmesine yönelik olarak davalılar hakkında Mahkememizde dava açıldığı, 08/01/2016 tarihinde saat 07:45 sıralarında ... - ... seferini yapmakta olan İzmir Metrosunun Bölge Durağından Konak yönüne hareket eden metrosunun hareketinden kısa bir süre sonra metro hattı kenarında davalı ....Ltd.Şti tarafından dava dışı ..., ..., ..., ... ve ...'tan kiralanan tır parkında çalışan dava dışı ... tarafından çalıştırılan forkliftin üzerinde bulunan konteynerin hareket halinde olan metro vagonuna çarpması sonucu metro vagonunun raydan çıkıp devrildiği ve hasarlandığı ayrıca vagonda bulunan yolcuların bir bölümünün yaralandığı, bunun yanında metro hattının da zarar gördüğü, forklift ile konteyneri kaldıran ... 'ın ....Ltd.Şti'nde oto tamir işçisi olarak çalıştığı ancak forklift operatörü olmadığı ve operatör belgesinin bulunmadığı, ... 'ın forklifti çalıştırıp konteyneri kaldırdığı sırada yaptığı tecrübesizliği, bilgisizliği, gerekli eğitimi almamış olması sebebiyle manevra alanını gerektiği gibi kontrol edemediği, kaldırdığı yük nedeniyle görüşün sınırlı olduğu alanda manevracı bulunmadığı, tır otoparkının bitişiğinde bulunan metro hattına girdiği ve o sırada geçmekte olan metro vagonuna çarparak kazaya neden olduğu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanununun 4. Maddesi hükmü göz önüne alındığında çalışan kimsenin iş güvenliğinin kendi dikkatine ve insiyatifine bırakılamayacağı bu sebeple ...'ın kazanın oluşumunda %10 oranında kusurlu olduğu, davalı iş veren ....Ltd.Şti 'nin iş yerinde alınan iş sağlığı ve iş güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçilerin karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumluluklar konusunda bilgilendirmek, gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini vermek zorunda olduğu, bu zorunluluklar yerine getirilmediği için iş veren ....Ltd.Şti olayın oluşumunda asli %90 oranında kusurlu olduğu, davalı ....Ltd.Şti ile davalı .... - ...'ın olayın oluşumda ilgisi bulunmadığından bu davalılara kusur izafe edilemeyeceği, kaza sonucu ... nolu vagonun ağır hasar gördüğü, aracın güvenli bir şekilde onarımının yapılarak eski hale getirilmesinin mümkün olmadığı ve aracın pert total konumunda olduğu, kaza sonucu davacı taraf zararının, metro bölge istasyonunda oluşan inşaat ve elektrik hasar bedeli 20.123,06 TL, ... nolu vagonun hurda değeri düşüldükten sonra kalan pert total bedeli 6.719.777,00 TL , ... nolu vagonda meydana gelen hasar bedeli 25.000,00 TL olmak üzere toplam 6.764.900,06 TL tutarında bulunduğu, söz konusu zarar bedelinin olayda % 90 oranında kusurlu olan davalı .... Ltd. Şti. ile bilirkişi kurulu raporunda %10 kusurlu olduğu belirtilen dava dışı ...' tan tahsilinin gerektiği , dava dışı ...' ın davalı şirketin çalışanı konumunda olduğu, davalı ....Ltd.Şti'nin adam çalıştıran sıfatı ile TBK 66. Maddesi gereğince dava dışı ...'ın kusurundan da sorumlu olduğu ve oluşan tüm hasar bedelinin davalı .... Ltd. Şti tarafından karşılanmasının gerektiği, davalılar .... Ltd Şti ve ...'ın dava konusu edilen olayla ilgilerinin kurulamadığı, bu davalılara husumet yöneltilemeyeceği, davalı .... Ltd. Şti tarafından yapılan ve pert total olduğu bildirilen ... nolu vagonun davacı tarafça tamir edildiği, söz konusu vagon yönünden tamir bedelinin zarar miktarı olarak değerlendirilmesi gerektiğine yönelik savunmaya bilirkişi kurulu raporlarındaki aracın güvenli bir şekilde onarımının yapılarak eski hale getirilmesinin mümkün olmadığı ve aracın pert total konumunda olduğuna ilişkin birbirini doğrulayan tespitler göz önüne alınarak değer verilemeyeceği incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış, davanın davalılar ... Ltd Ve ... yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ....Ltd.Şti yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın davalılar ....Ltd.Şti ile ... yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan REDDİNE ,
2-Davanın davalı ....Ltd.Şti. yönünden KABULÜ ile, 6.764.900,06 TL nin 08.01.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 462.110,32-TL harçtan peşin alınan 4.269,38-TL ile ıslah sırasında alınan 111.259,00 TL ' nin mahsubu ile bakiye 346.581,94-TL harcın davalı ....Ltd.Şti. tarafından tamamlanmasına,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 156.274,00-TL vekalet ücretinin davalı ....Ltd.Şti.den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ....Ltd.Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ....Ltd.Şti ne verilmesine,
6-Davacı tarafça davalı ....Ltd.Şti. yönünden yapılan 16 davetiye gideri 143,00-TL, bilirkişi ücreti 4.650,00-TL, tespit dosyası masrafı 923,60 TL olmak üzere toplam 5.716,60.-TL yargılama gideri ile davacı tarafça yatırılan 115.561,88-TL harç giderinin davalı ....Ltd.Şti.den alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça diğer davalılar yönünden yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar davacı vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ... vekili ile davalı ... vekili Av. ... 'in yüzüne karşı açıkça okunup anlatıldı. 30/12/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...