T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/670
KARAR NO : 2025/200
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/05/2016
KARAR TARİHİ : 07/03/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'ın, 28.12.2009 tarih ve 11 sayılı kararla, “İzmir İli, ...lçesi, Çamlı Mevkii, ... Parseldeki 4 nolu konak için ortaklığa kabul edildiğini; adı geçenin, ortaklıktan kaynaklanan parasal yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediği için kooperatife borçlu olduğunu; 30.09.215 tarihi itibariyle, oluşan cari hesap bakiyesinin tahsili için davalının aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak itiraz edilerek durdurulduğu için sonuç alınamadığını, cari hesap ekstresi incelendiğinde, talep edilen asıl alacağın 349,95 TL'sinin genel giderlerden, 42.349,60 TL'sinin ise üstyapı giderlerinden oluştuğunun görüleceğini, dava konusu icra takibine, “aidat borcunun bulunmadığı; talep edilen alacağın bir kısmının dayanağı olan genel kurul kararlarının iptali için dava açıldığı; bu nedenle alacak talebinin, hukuken geçerli bir akde dayanmadığı” gerekçesiyle itiraz edilmişse de, kooperatife girişte her ortağın bir taahhütname imzaladığını; sonraki parasal yükümlülüklerin ise Genel Kurulca belirlendiğini; davalının borcunun, imzaladığı taahhütname ve genel kurul kararlarına uygun olarak hesaplandığını, 26.06.2014 tarihinde yapılan genel kurulda, üstyapı ödemelerine ilişkin olarak ortak başına 31.500,00 TL tahsil edilmesi yönünde karar alındığını, bu genel kurul kararının iptali için davalı ... tarafından açılmış bir dava bulunmadığını; ortaklardan birisi tarafından açılmış bir dava olsa da, genel kurul kararının uygulamasının durdurulmasına yönelik bir tedbir kararı bulunmadığını, bu nedenle genel kurul kararlarının, diğer ortaklar gibi davalı açısından da geçerli ve bağlayıcı olduğunu; eşitlik ilkesi gereğince, diğer ortakların yerine getirdiği parasal yükümlülükleri, davalının da yerine getirmek zorunda olduğunu; davalının ise, 26.06.2014 tarihindeki genel kurulda kararlaştırılan 31.500,00 TL'yi ödemediği gibi imzalamış olduğu taahhütname gereğince ödenmesi gereken 10.849,60 TL'yi de ödemediğini, parasal yükümlülüklerin geciktirilmesi halinde uygulanacak faiz oranının Genel Kurulca belirlendiğini; davalıdan talep edilen gecikme faizinin (7.097,45 TL), genel kurul kararları gereğince aylık Y1 üzerinden hesaplandığını; yapılan uygulamanın hukuka uygun olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu icra takibinde talep bir kısım alacakların zamanaşımına uğradığını, kendi defter ve kayıtlarına dayanarak alacak talebinde bulunduğu için belirli alacak davası açması gereken davacının, kısmı dava açamayacağını; bu nedenle davanın, HMK mad:107 gereğince reddedilmesi gerektiğini, icra takibinde asıl alacak olarak 42.699,55 TL talep edilmesine rağmen, dava dilekçesinde, harca esas değerin 35.673,50 TL olarak gösterilmesinin çelişkili olduğunu, ortaklık ilişkisi tesis edilirken verilen taahhütnamedeki yükümlülüklerin noksansız olarak yerine getirildiğini; davaya dayanak arayışı içinde olan davacının, 5 yıl önce verilen taahhütnameyi, işbu davada kullanmaya çalıştığını, kooperatife ait defter ve kayıtlar incelendiğinde, müvekkilinin, ilk girişte avans olarak 37.100,00 TL ve arsa bedeli olarak 73.900,00 TL, daha sonra üstyapı İmalatları için 92.582,00 TL ödediğinin görüleceğini; 2013 yılı genel kurulunda, altyapı imalatları için ortaklardan 40.000,00 TL tahsil edilmesi yönünde karar alındığını; bu kararın iptali için açılan davanın derdest olmasına rağmen, iyi niyetli olan müvekkilinin, Genel Kurulca belirlenen 40.000,00 TL'yi de ödediğini; böylece müvekkilinin, cari hesap ekstresinde görülen işçilik ve malzeme farkı gibi bedellerin dışında toplam 203.582,00 TL ödeme yaptığını, davacı kooperatifin, her genel kurulda ilave parasal yükümlülükler getirmeyi alışkanlık edindiğini; 26.06.2014 tarihinde yapılan 2013 yılına ait olağan genel kurul toplantısında, gerekçesi tam olarak açıklanamayan yeni bir parasal yükümlülük daha ihdas edildiğini; sözü edilen genel kurulda alınan kararın, her ortağın, “Hesap Kesimi” adl altında 31.500,00 TL daha ödemesini içerdiğini; bu kararın iptali için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan... Esas sayılı davanın derdest olduğunu; kararın iptal edilmesi halinde tüm ortaklar için geçerli olacağını; dava konusu İcra takibinde talep edilen alacağın, kesinleşmemiş genel kurul kararına dayanan 31.500,00 TL'yi de içerdiğini; bu nedenle davacı kooperatifin alacak talebinin akdi dayanağının bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Kooperatif Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı...'in 10/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu icra takibinde talep edilen 42.699,55 TL tutarındaki asıl alacağın, 349,95 TL'si genel gider aidatı, 42.349,60 TL'si ise, inşaat yapım bedeli olduğu, genel gider aidatı olarak talep edilen 349,95 TL, 2015/Eylül ayı aidatı olduğu ancak anılan aya ait genel gider aidatının, 01.10.2015 tarihinde ödendiği, sözü edilen borç, takip tarihinden önce ödendiğine göre, dava konusu icra takibinde böyle bir talepte bulunulmaması gerekeceği, inşaat yapım bedeli olarak talep edilen 42.349,60 TL'nin, 31.500,00 TL'si, 26.06.2014 tarihinde yapılan genel kurulca belirlenen parasal yükümlülüklerle ilgilidir. Genel kurul kararının iptali için dava açıldığından, 31.500,00 TL'yi ödemediğini davalıda kabul ettiğini, her ne kadar iptal davasının sonucunun beklenmesi gerektiği belirtilmiş ise de, davalının, sözü edilen borcu, takip ve dava tarihinden sonra 2017/Ekim, Kasım ve Aralık aylarında ödediği tespit edildiğini, inşaat yapım bedeli olarak talep edilen 42.349,60 TL'nin bakiyesi (10.849,60TL), “72 Tip konak inşaat maliyeti tahakkuku” ile ilgili olduğunu ancak bu tahakkukun dayanağı olan belgeler, talebimize rağmen ibraz edilmediğini, davalının böyle bir borcunun bulunduğunun kabul edilebilmesi için tahakkukun dayanağı olan belgelerin ibraz edilmesi gerektiğini, davalıdan talep edilen 10.849,60 TL konusunda, tahakkukun dayanağı belgelerin ibraz edilmesinden sonra daha sağlıklı bir değerlendirme yapılabileceğini, gecikmeli olarak ödenen genel gider aidatları için talep edilebilecek gecikme faizinin miktarı 10,29 TL olarak hesaplandığını, Mahkeme kararı ile iptal edilmedikçe veya uygulaması tedbiren durdurulmadıkça, genel kurul kararının iptali için dava açılmasının, kararın uygulamasını durdurmayacağının kabul edilmesi halinde, 26.06.2014 tarihinde yapılan genel kurulda belirlenen parasal yükümlülükler için takip tarihi itibariyle 3.360,00 TL gecikme faizi talep edilebileceğini, Hesaplanan işlemiş faiz miktarı 10,29 TL olup, bunun 2.764,40 TL'si, daha önce davalı tarafından yapılan ödemelerden mahsup edildiğini, bu haliyle dava konusu İcra takibinde davalıdan, işlemiş faiz olarak 605,89 TL talep edilebileceği tespit edilmiştir.
Kooperatif Uzmanı ...'ün 21/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Davaya konu takip dosyasında yer alan takip talebi 05.11.2015 tarihli olmasına rağmen, davacı kooperatif tarafından davalıdan olan alacakları 30.09.2015 tarihine göre hesaplarak talep edilmiş olduğundan rapormuzdaki hesaplamalar da 30.09.2015 tarihine göre yapıldığını, davalı ortak tarafından imzalı taahhütname, genel kurul kararları, inşaat maliyetleri ile ilgili olarak ortaklara yapılan bildirimler, yasal muhasebe defterleri ile yardımcı kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde davacı kooperatif tarafından davalının toplam olarak 544.206,75TL borçlandırılmış, borçlandırılan bu tutarın 491.609,75TL’sının davalı ortak tarafından ödenmiş ve kalan tutarın 52.597,00TL olduğu tespit edildiği, 52.597,00TL’nın ise; 349,95TL genel gider aidatı borcundan, 31.500,00TL sinin 26.06.2014 Tarihli genel kurulda tahsiline karar verilen tutardan, 10.849,60TL’sının da davalından 6 taksitte talep edilen ve ilk 4 taksiti tamamen, 5. taksiti kısmen ödenmiş, 6.taksiti ödenmemiş 52.133,00TL inşaat maliyeti farkından kalan tutar olduğu, 1.500,00TL’sının yapı kullanma izin belgesi için genel kurul kararı ile tahsili gereken tutar, 1.300,00TL’s... bağlantı ödemesi için genel kurulca karara bağlanan tutar olduğu, 7.097,45TL’sının davacı kooperatif tarafından tahakkuk ettirilen 9.861,85TL gecikme faizinden 2.764,40TL’sının davalı ödemelerinden mahsup edilmesinden sonra kalan tutar olduğu, davaya konu takip talebi ile 52.597,00TL’dan 1.500,00TL yapı kullanma izin belgesi bedeli ve 1.300,00TL ... bağlantı bedeli olmak üzere 2.800,00TL’sının talep edilmemiş olduğu, talep edilen tutarın 49.797,00TL olduğu, davacı kooperatif tarafından talep edilen asıl alacak tutarını oluşturan kalemlerden genel kurul kararlarına dayanan 349,95TL genel gider aidat alacağı ve 26.06.2014 Tarihli genel kurulda tahsiline karar verilen 31.500,00TL davalıdan dava tarihi itibarıyla faiziyle birlikte talep edilebileceği, 10.849,60TL’nın ise genel kurulda konu edilmekle birlikte rakamsal olarak ifade edilmeyen inşaat maliyetinden kaynaklandığı, yönetim kurulunca tespit edilen maliyetler konusunda davalı ortağın bildilendirilmiş olduğu, bu durumun anasözleşmenin 23/6 maddesine aykırılık teşkil edip etmediği, tamamı 52.133,00TL olan tutarın 41.663,60TL.sının davalı tarafından ödenerek 10.849,60TLsının bakiye kalmış olduğu, aynı tip villa ortaklarınında aynı ödemeyi yapmış oldukları, davaya konu ödemenin yapılacağının 22.05.2012 tarihli kooperatif yazısı ile davalıya bildirildiği, bu bildirimin davalı açısından temerrüt niteliğinde olup olmadığının Sayın Mahkemece değerlendirilerek 10.849,60TL.nın davalıdan talep edilip edilemeyeceği ve faiz hesaplanıp hesaplanmayacağının belirlenmesi gerektiği, Mahkemece 10.849,60TL nın davalıdan faiziyle birlikte istenebileceğine hükmedilmesi halinde; davalının dava tarihinde göre davacı kooperatife 45.499,55TL asıl alacak, genel gider aidatı faizi olarak 11.68 İnşaat maliyetlerinden hesaplanan faiz nedeniyle 7.565,72 TL olmak üzere toplam 7.577,40TL işlemiş faizden 15.01.2014 tarihinde davacı ödemesinden faize mahsup edilmiş 2.764,40TL düşüldüğünde kalan 4.813,00 TL işlemiş faiz, olmak üzere 50.312,55TL borçlu olduğunun, aksi yönde karar vermesi halinde ise; Genel kurul kararları ile belirlenmiş genel gider aidatı 349,95TL ve inşaat gideri 31.500,00TL olmak üzere 31.849,95TL asıl alacak, genel gider aidatına ve genel kurul kararı ile belirlenen 31.500,00TL’na hesaplanan toplam 3.560,16TL faizden 15.01.2014 tarihinde davacı ödemesinden faize tahsil edilmiş 2.764,40TL düşüldüğünde kalan 795,76TL işlemiş faiz olmak üzere 32.645,71TL davalının davacıya borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, davacı kooperatifin kooperatif genel kurul kararı ile üyelerden alınması kararlaştırılan ücretin ve davalının kooperatife olan diğer ücret ödeme borçlarından kalan bakiye bedelin ödenmesi için davalı aleyhine icra takibi başlattığı görülmüştür. Davalının takibe itirazı sonrasında davacı tarafça mahkememizde itirazın iptali ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesi talep edilmiştir. Dava devam ederken kooperatif üyelerinden dava dışı üçüncü kişi tarafından kooperatif genel kurul kararı ile üyelerden alınması kararlaştırılan ücretin dayanağı olan genel kurul kararının iptali istemli dava açıldığı anlaşılmıştır. İlgili genel kurul kararının iptali davasının mahkememiz derdest dava dosyasındaki alacak miktarını etkileyecek olması sebebiyle, ilgili genel kurul kararının iptalinin istendiği dava bekletici mesele yapılmıştır. Dava konusu olan uyuşmazlığın ancak kooperatif uzmanı bilirkişi tarafından kooperatif defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması ile çözüme kavuşacak olması sebebiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Kooperatif Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ...'in 10/04/2019 tarihli bilirkişi raporu ile bir kısım tespitler yaptığı, dava dilekçesindeki isteme karşılık davalının ödeme iddiasının ve kooperatife verilen 09/11/2009 tarihli taahhütname şartlarının yerine getirilmesi savunmalarında bulunduğu, ancak kooperatif bilirkişisi tarafından sunulan raporda iddia ve savunmaları aşarak başkaca hususlarda da incelemeler yapmaya çalıştığı, davaya ve savunmalara konu edilmeyen hususlara ilişkin dosya içerisinde yeterli belge bulunmaması sebebiyle gerekli tespitleri yapamadığını belirttiği, itirazlara yönelik olarak alınan ek raporda da kök raporunda bir değişiklik olmadığını beyan ettiği görülmekle iddia ve savunmaları karşılamadığı anlaşılan iş bu rapora itibar edilmemiş ve başkaca bir kooperatif uzmanından bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Kooperatif Uzmanı...'ün 21/10/2019 tarihli bilirkişi raporu ile davacının alacak isteminin nelerden oluştuğunun tek tek tespit edildiği, bu tespitlere karşılık davalı tarafça sunulan ödeme belgeleri ile kooperatif kayıtları irdelenmek suretiyle davacı kooperatifin davalıdan herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığının tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda ilgili genel kurul kararının iptali davasının reddedildiği, davaya da konu edilen 31.500,00 TL alacak yönünden davacının davalıdan bu bedeli istemesinin yasal şartlarının mevcut olduğu anlaşılmıştır. Ancak yargılama esnasında davalı vekilince sunulan 08/01/2018 tarihli beyan dilekçesi ile kooperatif tarafından 26 haziran 2014 tarihli genel kurul kararı ile ortaklardan alınması kararı verilen 31.500,00 TL için ihtirazı kayıt içeren İzmir ... Noterliği ihtarnamesi ile birlikte ilgili bedeli dört kısımda ödediği görülmüştür. Ödemeler dava tarihinden sonra olduğundan bahisle icra müdürü tarafından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dikkate alınması gerektiğinden bu husus hükümde ayrıca belirtilmiştir. Davacı tarafça icra takibinde ana para alacağı olarak 42.699,55 TL talep edildiği görülmüştür. Davacı kooperatif defter ve kayıtlarına göre davalının kooperatife 544.206,75 TL borçlu olduğu, dosyadaki kayıt ve belgeler ile davacı defter ve kayıtlarına göre 491.609,75 TL' lik kısmın davalı tarafça ödendiği, bakiye 52.597,00 TL davalının borçlu olduğu tespit edilmiştir. 52.597,00 TL tutarlı bedelin ayrıntıları bilirkişi raporunda yazıldığı olduğu üzere genel gider aidatı, genel kurul kararına dayalı üyelerden tahsili gereken bedel, kısmen ödemesi yapılan inşaat maliyet farkı, yapı kullanma izin belgesi ücreti,... bağlantı ödemesi, gecikme faizi alacağından kaynaklandığı görülmektedir. İnşaat maliyet farkı bedeline ilişkin kooperatif tarafından davalının bilgilendirildiği, ilgili ücretlerin kooperatif ana sözleşmesi 23/6 maddesine aykırı olmadığı, ödemenin 22/05/2012 tarihli kooperatif yazısı ile davalıya bildirildiği, diğer ortaklarından ilgili inşaat maliyet farkı ücretini ödedikleri ve kooperatifin bildirimi ile davalının temerrüde düştüğünün kabulünün gerektiği anlaşılmakla, tüm dosya kapsamında davacının 45.499,55 TL anapara ve 4.813,00 TL faiz alacağı yönünden alacaklı olduğu, ancak takipte talep edilen miktar doğrultusunda taleple bağlılık gereği 42.699,55 TL anapara ve 4.813,00 TL işlemiş faiz alacağı yönünden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı isteminin de kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-)İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptali ile davadan sonra yapılan ödemeler icra müdürlüğünce dikkate alınmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 42.699,55 TL ana para, 4.813,00 işlemiş faiz olmak üzere toplamda 47.512,55 TL üzerinden DEVAMINA, (Davalı tarafça yapılan 31.500 TL lik ödemenin icra müdürlüğünde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dikkate alınmasına)
3-)Hüküm altına alınan alacak miktarı olan 47.512,55 TL 'nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-)Alınması gerekli 3.245,58 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 609,22 TL peşin harç, 241,18 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.395,18 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5-)Davacı tarafça yatırılan 609,22 TL peşin harç, 29,20 TL başvurma harcı, 241,18 TL tamamlama harcı, 1.100,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 80,10 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 2.059,70 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre 1.956,71 TL nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
6-)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-)Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 2.284,45 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı-davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır