T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1480
KARAR NO: 2022/92
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2017
KARAR TARİHİ: 08/02/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 25.07.2017 tarihinde davalıya ait İzmir İli Buca İlçesi Gediz Mahallesin .../... sokak adresinde bulunan iş yerinin çatışına güneş enerji santrali yapılması hususunda anlaşıldığını, sözleşmeye göre davacının İzmir gölgesinde elektrik dağıtım hizmetleri konusunda yetkili firma konumunda olan ... A.Ş. İle olan tüm resmi işlemleri yapması, ödenmesi gereken vergi ve harçları ödeyeceği, PV panel, inverter ve diğer ekipmanları tedarik edeceği, güneş enerji sistemlerinin kurulum noktasına kadar olan bakliyesini gerçekleştireceği, kurulumunu ve montajını sağlayıp elektrik dağıtım sistemi içerisinde devreye alınmasını sağlayacağı ve anahtar teslimi olarak tüm bu işlerin davacı tarafından yapılacağının kararlaştırıldığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket yetkilisi ve sahibi gibi davranan ...'ın yönlendirmesi ile ... Danışmanlık firması ile sözleşme yapıldığını, davalının ... Danışmanlık firmasına vekalet ile yetki verilerek Tarım İl Müdürlüğüne hibe başvurusu yapıldığını, Tarım İl Müdürlüğünün hibe onayından sonra ... projesi yapılması ve tamamlanması için ön çalışmalar yapan ...'ın yönlendirmesi ile ... A.Ş. Hibeye dayalı ... ... projesi onayına dair 13.07.2017 tarih ve 33292 sayılı çağrı mektubunun alındığını, bu aşamadan sonra ... ... projesi işinin anahtar teslim yapılıp davalıya teslim edilmesi konusunda davalı ile davacı şirket ortağı gibi davranan ... ve ... arasında 25.07.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, bu sözleşmenin sistem kurucu firma başlıklı 3.5 maddesinde firma yetkilisi olarak ... müteselsil olarak sorumludur denildiğini, ...'ın sözleşmenin kurulmasından işlerin yapılıp teslim edilmesine kadar her aşamada kurucu ve belirleyici unsur olarak yer aldığını, ancak ...'ın davacı şirketin sahibi/ortağı ve yetkilisi olmadığı halde davalının yanıltıldığını, davacı şirketin basiretli bir tacir gibi davranmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden hibe başvurusuna ilişkin evraklar dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Davalı hakkında tacir araştırması yapılmıştır.
Elektrik Mühendisi ...'nın 13.01.2020 Tarihli Bilirkişi Raporunda; Güneşten elektrik enerjisi üretimine dayalı sistemlerin ekonomik olabilmesi için, güneş olduğu zamanlarda üretilen elektrik enerjisinin fazlasının elektrik dağıtım şebekesine verilebilmesi, güneş olmadığı dönemde enerji üretimi de olmayacağından bu dönemde elektrik ihtiyacının dağıtım şebekesinden alınabilmesi gerektiği, bu sistemlerin elektrik dağıtım şebekesine bağlı olması gerektiği, çift yönlü sayaç kullanılarak sistemin ürettiği elektrik enerjisinin fazlasının elektrik dağıtım şebekesine verildiği, sistemin elektrik üretmediği zamanda ihtiyaç duyulan elektrik şebekesinden karşılandığı, çift yönlü sayaç hem şebekeye verilen hem de şebekeden çekilen enerjiyi kaydettiğinden daha sonra elektrik dağıtım şirketi ile mahsuplaşma yapıldığı, dolayısıyla güneş panelleri ile elektrik üretiminin ekonomik ve uygulanabilir olması için elektrik dağıtım şirketine müracaat edilip önce çağrı mektubu ve bağlantı görüşü alınması gerektiği, davalı firmanın lisanssız elektrik üretimi kapsamında kuracağı ... ... projesi için ... A.Ş.'ne müracaatı yapılmış ve davalıya çağrı mektubu gönderilmiş olmasına rağmen karşılık, davalının müracaatının hibe kapsamında uygun görüldüğü ilgili şirketin 2017 yılı mayıs ayı değerlendirme listesinde görüldüğü, davalının kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programı kapsamında Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğnüe yapmış olduğu başvurusu ilgili idare tarafından reddedilerek hibe sözleşmesi imzalanması uygun görülmediğinden, ... A.Ş. Elektrik şebekesine bağlanma aşamasında düzenlenmesi gereken bağlantı anlaşmasının yapılmasının da olanaksız hale geldiğini, ... tesisi yapılsa dahi sistemin elektrik şebekesine bağlanması ve ihtiyaçtan fazla üretim yapıldığı anlarda enerjinin dağıtım sistemine verilmesi mümkün olmayacağı, davalı şirkete ... A.Ş.tarafından verilen bağlantı görüşü de uygulanabilir ve ekonomik olmadığı, ... A.Ş. Davalıya bağlantı görüşü vermekle birlikte bu bağlantı görüşünde davalı tarafa çok ağır şartlar getirdiği, ... A.Ş. Şebekesinin davalının bulunduğu bölgede böyle bir üretim tesisinin şebekeye bağlantısı için uygun olmadığı, mevcut dağıtım trafo merkezinin eski tip açık şalt olduğu, bunun kapalı sistem modüler tip dağıtım merkezine dönüştürme yükümlülüğünün davalı tarafa yüklendiği, esasen bu bağlantı görüşünün zaten projenin maliyetini aşırı derecede arttırdığı, çağrı mektubunda belirtilen tesislerin kurulması için ... A.Ş. İle davalı arasında ayrıca Tesis sözleşmesi yapılması gerekeceği, davalının hibe projesinden alacağı desteğin, Güneş Enerji Santralinin ... A.Ş.'nin şebekesine bağlanması için yapılması gereken şebekeye bağlantı maliyetini karşılamayacağı, taraflar arasındaki sözleşmede davacı tarafa yapılacak ödemelerin son taksitinin hibe kapsamında yapılacağının belirtilmiş olması, sözleşmenin Gıda Tarım İl Müdürlüğünden alınacak hibeye dayalı olduğu tespit edilmiştir.
Elektrik Mühendisi ... ve SMMM ...'nün 30.03.2021 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda; Elektrik mühendisi ...'ın ...@....com e-mail adresini kullandığına göre davacı ... çalışanı olduğu, davada adı geçen ... ile davacı ... Ltd. Şti. Arasında 02.01.2017 tarihinde Lisanssız Güneş Enerji Santrali Proje Geliştirme Danışmanlık adı altında sözleşme imzalandığı ve işbu sözleşme kapsamındaki işler için işveren yani davacı ... tarafından danışman ...'a iş hacmi bakımından 200TL/kw olarak ödeme yapılacağının, ödemelerin hak ediş usulü yapılacağının yazılı olduğu, davacı tarafından danışman ...'a banka aracılığıyla ödemeler yapıldığı ancak ödeme dekontlarında ... Ticaret ... ile ilgili olduğuna dair herhangi bir ibare olmadığı, kök raporda bilirkişi elektrik mühendisi ... tarafından hazırlanan dosya içerisindeki belgelerin incelenmesi ile ... projesi için müracaat aşamasında yapılan iş ve işlemlerin kimler tarafından gerçekleştirildiği ile ilgili tabloya göre işbu işlemler için ne kadar ödeme yapıldığına dair herhangi bir belgenin dosyada mevcut olmadığının tespit edildiği, sözleşmenin 13.maddesindeki faturalama ve ödeme başlıklı bölüme göre dava konusu olayda davalı tarafından sözleşmenin imzalandığı tarih olan 25.07.2017 tarihinde ödenmesi gereken 30.000 EURO peşinatın ödenmediği ve bu maddeye istinaden taraflar arasında bir anlaşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; taraflar arasında işyeri çatısına güneş enerji santrali kurulması yönünde sözleşme bulunduğu, sözleşme de yapılan hibe başvurusu, taraflar arasındaki ödeme ilişkisinin nasıl gerçekleşeceği, sözleşmenin feshi halinde, tarafların hak ve yükümlülükleri cezai şart, gibi konuların düzenlendiği, bu arada davalı şirketin hibe konusunda dava dışı başka bir şirketten proje yardımı aldığı, ilk başta Tarım İl Müdürlüğünce hibe onayı verilmesine rağmen daha sonradan hibenin iptal edildiği, davacı şirketinde ilgili santralin kurulması için bir kısım masraflar yaptığı, ancak daha sonrasında davalı tarafça hibe onayı iptal edildiğinden bahisle davacı ve davalı arasındaki sözleşmenin uygulanabilirliğinin yitirdiğinden bahisle davalının sözleşmeyi feshettiği anlaşılmakla, taraflar arasından hibe alımının sözleşmenin esaslı unsurlarından olup olmadığı ve bu bağlamda davalının sözleşmeyi feshetmesinin haksız fesih niteliğinden olup olmadığı yönünde uyuşmazlık bulunduğu, 6098 sayılı yasanın 2/1-2 maddesinin somut olayda tartışılması gerektiği, taraflar arasında bir eser sözleşmesinin mevcut bulunduğu, eser sözleşmesinde yüklenicinin eser meydana getirmek ve iş sahibinin de buna uygun olarak bedel ödemek borcu altına girdiği, somut olayda bedelin sözleşmenin başında net olarak belirlendiği, eser sözleşmesinde objektif esaslı unsurların eser meydana getirmek ve esere karşılık olarak kararlaştırılan bedelin ödenmesi olduğu, 6098 sayılı yasanın 470-486 maddeleri arasında düzenlenen eser sözleşmesinde iş sahibinin bedeli ödemedeki kaynak bulmasının düzenlenmediği, ayrıca sözleşmenin niteliği gereği de bu hususun esaslı unsurlardan olmasının beklenemeyeceği, hibe iptalinin sözleşmenin kurulması şartlarının yerine getirilmesine engel teşkil etmeyeceği, eğer bu hususun davalı tarafça subjektif esaslı nokta olarak değerlendirilecek olması halinde de bunun sözleşmede açıkça belli olmasının gerekeceği, hal böyleyken davalının sözleşmede objektif esaslı olmayan bir hususa dayanarak sözleşmeyi feshetmesinin haksız fesih olarak nitelendirilmesi gerektiği, davacının başkaca uğramış olduğu zararlara ilişkin herhangi bir belge sunmadığı, anlaşılmakla sözleşmenin haksız yere feshedilmesinden kaynaklı olarak davalının yine sözleşmede yazılı cezai şartı ödemesinin gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
-Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-35.340-TL cezai şartın 26.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Haksız fesih sebebiyle oluşan zarar isteminin REDDİNE,
3-Alınması gerekli toplam 2.414,07 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 620,60 TL nin mahsubu ile 1.793,47 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 651,40 TL toplam harç, 1.300,00 TL bilirkişi ücreti, 265,30 TL müzekkere-tebligat giderinden oluşan toplam 2.216,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi madde 13/2 ye göre 5.301,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi madde 13/2 ye göre 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
Dair kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.08/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır