T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/244 Esas
KARAR NO: 2021/876
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 02/03/2017
KARAR TARİHİ: 20/10/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İzmir ...İş Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararına istinaden ... isimli işçinin başlattığı İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına 99.709,45 TL ödendiğini, davalılar ile arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri hükümleri gereğince ödediği meblağın davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Torba kanunun 8. maddesi gereği ...'nin taşeron işçilerin kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları açısından müvekkili şirkete müracaat hakkının bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşme ve şartname ve genel şartname hükümlerinde iş akitlerinden doğacak tazminatlardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunun düzenlenmediğini, kabul anlamına gelmemek üzere rücu alacağının işçinin bünyesinde çalıştığı dönem ile sınırlı olarak ve yarı oranında sorumluluğun mümkün olabileceğini, ihbar tazminatından ise son alt İşverenin sorumlu olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış davalılar davaya cevap vermemiştir.
DAVA:
Dava, davacı üst işverenin davalı şirketler ile ardarda ihale yapılması suretiyle akdedilmiş bulunan hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı şirketlerce değişik tarihlerde çalıştırılan dava dışı işçinin iş akdinin sona ermesi üzerine dava açarak mahkeme ilamı gereğince icra takibine konu ettiği kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücret alacağı şeklindeki işçi alacaklarının ödeyen davacı üst işverenin ödediği bu bedelin, dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı dönemlere denk gelen kısımları yönünden belirlenen bedelin rücuen bu davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası,
-İzmir ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası,
-Bilirkişi ...'ın 06/04/2021 tarihli kök ve 14/08/2021 tarihli ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dışı üçüncü kişi durumunda olan ve davalı firmalarda değişik dönemlerde çalışan işçinin açmış olduğu karara bağlanıp kesinleşen İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında, yalnızca üst işveren davacı idarenin hasım gösterilip kararın bu şekilde kesinleştiği ve bu ilamın İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konulduğu, takip sonucunda takibe konu bedellerin davacı idare tarafından ödendiği belirlenmiş olup anılan bu hususlarda taraflar arasında bir ihtilaf yaşanmamıştır. Aynı şekilde dava dışı üçüncü kişi konumundaki işçinin, davalı şirketlerde 01/03/1993-30/06/2014 tarihleri arasında değişik sürelerde çalıştığı hususlarında da bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı ile sunulan hizmet alım sözleşmesi değerlendirildiğinde, davacı idare ile davalılar arasındaki sözleşmelerin yapılan ihaleler sonucu düzenlenen hizmet alım sözleşmesi niteliğinde bulunduğu ve dava dışı üçüncü kişi olan işçinin bu sözleşmeler uyarınca alt işveren durumunda bulunan davalılar tarafından değişik sürelerde çalıştırıldığı anlaşılmaktadır.
Çekişme, dava dışı üçüncü kişi durumundaki işçiye mahkeme ilamı doğrultusunda ödeme yapan davacı idarenin yapmış olduğu bu ödeme miktarı üzerinden bu bedellerin davalılardan talep edip edemeyeceği, başka bir anlatımla ödenen bu bedellerde sorumluluğun hangi tarafta olduğu hususunda toplanmaktadır. Taraflar arasında yapılan sözleşme ve şartnamelerde yüklenici olan alt işverenler tarafından çalıştırılacak olan işçilerin işten ayrılmaları halinde bunlara ödenecek olan kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretleri gibi işçilik alacaklarının üst işveren mi yoksa alt işveren mi tarafından ödeneceği konusunda açık bir düzenleme bulunmadığı görülmektedir. Konuyu düzenleyen 4857 sayılı İş Kanununun 2/7. maddesinde bu konulardaki sorumluluk hususunda idarenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu hükmü düzenlenmiştir. Ancak bu düzenleme dava dışı işçilerin ücret ve diğer hakları yönünden bu haklarının korunmasına yönelik bir düzenleme olup alt işveren ile üst işveren arasındaki rücuen taleplere yönelik bir düzenleme olmadığı açıktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde davalı taraflar hizmet veren sıfatında olup sözleşme gereğince davacıya hizmet ifa etmekle yükümlüdürler. Aynı zamanda dava dışı işçi gibi diğer işçilerin hizmet veren sıfatındaki davalı şirketler tarafından çalıştırılarak bu hizmetin verildiği açıktır. Dava konusu bedeller yönünden sözleşmede ayrıntılı bir düzenleme bulunmamaktadır. Aksine bir düzenleme bulunmadığına göre, davalı şirketler tarafından çalıştırılan dava dışı üçüncü kişi konumundaki işçinin tüm işçilik ücretinden doğan alacaklardan davalıların sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Zira yapılan ihale ve sözleşme uyarınca davacı tarafça davalı şirketlere ödenmesi gereken ihale bedeli belirlenmiş olup, davalılar tarafından çalıştırılan işçiler yönünden ayrıca hizmet alan ve hizmet sözleşmesi bedelini ödeyen davacı idarenin aksine bir sözleşme olmadığına göre sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır. Davalı ... Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesi ile zamanaşımı definde bulunmuş ise de, davacı idare tarafından dava konusu edilen ödemelerin 02/03/2015 tarihinde icra dosyasına ödendiği ve 2 yıllık zamanaşımı süresinin son günü olan 02/03/2017 tarihinde iş bu davanın ikame edildiği dikkate alındığında davalının zamanaşımı definin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu bakımdan davacı tarafça ödenmek durumunda kalınan ve ihtilaf konusu bulunmayan rücu bedelleri üzerinden herhangi bir indirim yapılmadan dava dilekçesini gözeterek davalı şirketlerin sorumlu olduğu dönemler üzerinden hesaplama yapan dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve denetime elverişli ek bilirkişi raporunda belirlenen bedeller üzerinden (Dava dışı ... A.Ş.' nin dava dışı işçiye haricen kıdem ve ihbar tazminat ödemesi yaptığı, buna rağmen davacının bakiye 61.854,22 TL net, 62.327,28 TL brüt kıdem tazminatı, 351,76 TL net, 417,56 TL brüt ihbar tazminatı alacağı ile ferilerinin olduğu, dava dışı ... A.Ş.' nin son alt işveren olarak davacı idarece ödenen bakiye ihbar tazminatı ve yıllık izin ücret alacağından tek başına sorumlu olduğu, davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre ile sınırlı olarak davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ve ferilerinin ödenmesinden sorumlu oldukları, dava dışı ... A.Ş. tarafından yapılan ödemelerin hesaplamada dikkate alındığı ve ... A.Ş. dışındaki alt işverenler arasında bakiye kıdem tazminatı ve ferilerinin dava dışı işçinin çalışma süresine göre oranlandığı ve hesaplandığı, davacının itirazlarının ek rapor ile karşılandığı v.s) davanın kısmen kabulü gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
-51.702,73 TL'nin 10.158,56 TL'sinin ödeme tarihi olan 02/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
-51.702,73 TL'nin 5.391,64 TL'sinin ödeme tarihi olan 02/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Ltd Şti'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
-51.702,73 TL'nin 6.192,92 TL'sinin ödeme tarihi olan 02/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile
birlikte davalı ... Ltd Şti'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
-51.702,73 TL'nin 4.902,73 TL'sinin ödeme tarihi olan 02/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ş'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
-51.702,73 TL'nin 25.056,88 TL'sinin ödeme tarihi olan 02/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Ltd Şti'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Alınması gereken 3.531,81 TL karar ve ilam harcının davacı tarafça yatırılan 1.749,62 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.782,19 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 1.749,62 TL peşin harç, 667,10 TL müzekkere-tebligat gideri ve 500,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 2.948,12 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen reddi dikkate alınarak, 1.487,78 TL' sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2021 yılı AAÜT hükümleri gereğince hesap ve takdir olunan; 7.521,35 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5- Davalı ... kendisini dava ve duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2021 yılı AAÜT hükümleri gereğince hesap ve takdir olunan; 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...' ye VERİLMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
7-Kararın kesinleşmesinden sonra İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ve İzmir ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının mercilerine İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2021
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA