T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1320 Esas
KARAR NO: 2021/970 Karar
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 13/11/2018
KARAR TARİHİ: 05/11/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilin aracında iş bu kaza nedeniyle büyük hasar meydana gelmiş olup araç serviste bekletildiği, araçta oluşan hasara ilişkin ... İzmir Şubesi'nde yapılan tespitte (Tespitin aleyhe kısımlarını kabul etmemekle birlikte) aracın hasarlı ve değişmesi gereken parçaları tespit edildiği, aracın tamirinin yapıldığı servisten işlemlere ilişkin fatura celp edildiğinde hasarın miktarı ortaya çıkacağı, bu hasar nedeniyle araç değer kaybına uğramış olup davacı uzun süredir aracını kullanmaktan yoksun kaldığı için ikame araç bedelinin de ödenmesi gerektiği, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ... no'lu Trafik (ZMSS) poliçesini düzenleyen davalı ...Ş.'nin, kaza nedeniyle meydana gelen maddi tazminat, değer kaybı, hasar bedelinden sorumluluğu tartışmasız olduğu, davalı ... tarafından ... numaralı hasar dosyası açılmış ancak hasar dosyası reddedildiği, değer kaybı bedelinin tazmini yapılan başvuruya davalı herhangi bir cevap verilmediğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ... No'lu KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile 22.10.2017/2018 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde doğacak rizikolara karşı teminat altına alındığı, Davacı yan işbu davada 10.04.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta oluştuğu iddia olunan hasar nedeniyle değer kaybı bulunduğu, maddi zararlardan ötürü sigortacı, poliçede gösterilen limit meblağının tamamından değil, üçüncü kişinin maruz kaldığı gerçek zarar miktarının araştırılıp, saptanması neticesinde bulunacak meblağdan, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğu, Sigortalı aracın 10.04.2018 tarihinde ... plakalı araçla trafik kazasına karıştığı ve zarar gören araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybının tazmini talebiyle yapılan başvuru üzerine ... No'lu hasar dosyası açılıp, inceleme başlatıldığı, hasar dosyası kapsamında yapılan inceleme sonuçlanmadan mahkemeniz nezdinde görülmekte olan işbu dava açıldığı, Davacı yanın avans faizi talebinde bulunduğu, somut olayda zarar gören 3. kişi konumunda olup, davalı şirket ile arasındaki ilişki de ticari bir nitelik arz etmemekte ve tazminat talebi de haksız fiilden kaynaklanmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı yanca talep edilen maddi zarar kalemlerinin tazmini yönünde müvekkil şirketin bir sorumluluğu bulunmadığı, zira trafik kazası nedeniyle meydana gelen zararlardan "araç işleteni" kiracı şirket (donuk fırıncılık ürünleri) sorumlu olduğunu, davacı tarafından talep edilen değer kaybı bedeli, hasar bedeli ve ikame araç bedeline itiraz etmekteyiz. dosya kapsamında işbu zarar kalemlerinin belirlenmesine ilişkin yapılan tüm "aleyhe tespitlere" itiraz edildiği, davacı yan avans faizi talebinde bulunmakta olup, ancak davacı, somut olayda zarar gören üçüncü kişi olduğu, davacının talebinin haksız fiilden kaynaklanmakta olup müvekkil şirket ile arasındaki ilişki, ticari ilişki niteliğinde olmadığı, haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faiz, yasal faiz olup; davacının avans faizi talebi haksız olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Daire Başkanlığının 19/12/2019 tarihli ve ...-... sayılı raporunda; Kusur yönünden; 1.halde davalı ...'un %100(yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'ın kusursuz olduğu; 2.halde davalı ...'un kusursuz olduğu, dava dışı sürücü ...'ın%100(yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, Hasar yönünden; hasar miktarına göre PERT TOTAL işlemine tabi tutulması uygun bulunan davaya konu ... plakalı 2013 model ... benzinli hususi otomobildeki zararın 85.000,-TL olduğu ile muadil bir aracın temin bedelinin de 1.400,-TL olacağı belirtilmiştir.
27.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda; Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 500,00-TL hasar bedelinin belirlenerek 24.04.2018 hasarı ret tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00.-TL değer kaybı bedelinin 06.11.2018 ret tarihinden itibaren işletilecek avans faizi (poliçe limitleri dahilinde), Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 50,00-TL ikame araç bedelinin 10.04.2018 kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi (İkame araç bedelinden davalı ... sorumlu değildir) tespit edilmiştir.
27.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda; ... plaka sayılı araç sürücüsü ... 2918 K.Y.T.K. 57/b-3 ile 4'ncü maddeleri ihlalden kazanın oluşunda (%65 oranında) asli kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ise yine 2918 K.Y.T.K. 36/3-b ile 52/1-a maddelerini ihlalden kazanın oluşunda (%35 oranında) tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
04.04.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ... meydana gelen kazada Asli derecede % 65 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... meydana gelen kazada Tali derecede % 35 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı aracın meydana gelen trafik kazası sonucunda pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, ... plaka sayılı aracın 10.04.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası öncesindeki 2.el piyasa rayiç değerinin 130.000,00 TL olabileceği,aracın hasarlı halinin (sovtaj bedeli) 52.500,00 TL olabileceği, sürücü kusuru da dikkate alındığında ... plaka sayılı araçtaki hasar bedelinin 50.375,00 TL olabileceği, ... plaka sayılı aracın pert-total işlemine tabii tutulması sebebiyle 2.el satışı esnasında değer kaybı meydana gelemeyeceği, ... plaka sayılı aracın pert-total işlemine tabii tutulması sebebiyle,sürücü kusuru dikkate alındığında araç temin bedelinin 1.950,00 TL olabileceği belirtilmiştir.
Sorumluluk hukukunun amacı, zarar görenin uğramış olduğu gerçek zararı gidermek, kaybolan bir değerin yerine, nitelik veya nicelikçe benzer bir değer koymaktır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
TBK'nın 54. maddesinde, bedensel zarara uğranılması nedeni ile talep edilebilecek zarar türleri belirtilmekte olup çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile tedavi giderleri de bu zarar türleri arasında yer almaktadır.
Bedensel zarara uğrayan kimse, çalışma gücünü sürekli veya geçici olarak yitirmesinden ve ileride edineceği kazançtan yoksun kalmasından doğan zarar ile bütün giderlerini isteyebilir. Çalışamamaktan kaynaklanan zarar ise geçici iş göremezlik nedeniyle olabileceği gibi; sürekli iş göremezlik biçiminde de olabilir. Geçici iş göremezlik zararı, zararı görenin yaptığı iş ve gelir durumu itibariyle iyileşme süresinde elde edemediği kazançtan ibarettir. Sürekli iş göremezlik zararı ise beden gücü kaybına uğrayan kişinin, zarar görmeden önce yapmakta olduğu iş için daha fazla bir güç (efor) harcaması nedeniyle doğan zarardır.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde;
Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına Thtar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız eylem, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için;
-Zarar verici bir fiil
-Bu fiilin hukuka aykırı olması
-Fiili İcra edenin kusurlu bulunması
-Fiil ve zarar arasında uygun illiyei bağının bulunması gerekir.
Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir,
Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir.
Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,
Kusur sorumluluğunda, üç durumda nedensellik bağı kesilebilir.
- Zorlayıcı neden
-Zarar görenin ağır kusuru
-Üçüncü kişinin ağır kusuru
6100 sayılı yasaya göre hakim hukuku resen uygular, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununa göre hakim zararın miktarını, kusuru, tazminatın ödenme biçimini bizzat kendisi belirler. Somut olayda meydana gelen kazada, kaza mahallinde trafik ışıklarının bulunduğu, trafik ışıklarının bulunduğu yollarda geçiş üstünlüğünün ışık durumuna göre belirlenmesi gerektiği, aksi durumun kabulü halinde yasanın ışıklı cihazlara ilişkin koyduğu hükümlerin amacına aykırı değerlendirmelerin yapılabileceği, olayda kazaya karışan araçların sürücülerince her ikisinin de kendisine yeşil ışık yandığını iddia ettiği, ancak dosyadaki raporlarda ve alınan belgelerde hangi tarafa yeşil ışığın yandığıyla geçiş üstünlüğünün kime ait olduğunun tespit edilemediği, hal böyle iken ihtimale göre kusur tayini yapmanın mümkün olmadığı, ayrıca trafik ışıklarının bulunduğu yollarda ana yolda bulunan aracın tali yoldakine geçiş konusunda üstünlüğünün bulunduğu yönündeki kuralın uygulanmasının mümkün olmadığı, hal böyle iken geçiş üstünlüğüne dayalı olarak kusur tayininin mümkün olmadığı, medeni yargılamanın kural olarak maddi gerçekle ilgilenmediği göz önüne alındığında kusura ilişkin belirleme konusunda net bir hükmün mevcut duruma göre ortaya konması gerektiği, kazaya karışan araç sürücülerinden ...'ın ehliyeti olmaksızın araç kullandığı, kazanın ehliyetsiz araç kullanırken meydana geldiği, ehliyetin araç kullanımına dair gerekli trafik bilgisi ve motor becerilerin varlığına dair karine teşkil ettiği, ...'nın ise ehliyetsiz olmakla gerekli trafik bilgisi ve motor becerilerine sahip olmadığının kabulünün ve bu halde araç kullanmak suretiyle meydana gelen kazada kusurun tamamının kendisine ait olduğunun kabulü gerektiği, ehliyetsiz araç kullanmak ile meydana gelen kaza arasında somut olayda uygun illiyet bağının bulunduğu, kusurlu bir şekilde kazanın oluşumuna bizzat kendisi sebebiyet verdiğinden bahisle kendi malvarlığında meydana gelen zararı kusuru bulunan kimsenin kusuru oranında isteyemeyeceği, somut olayda ...'nın tam kusurlu olduğu, davalı sürücünün ise somut olayda 2918 sayılı yasada zikredilen bir kuralı ihlaline ilişkin somut bir delil olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 35,90 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 23,40-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalılar ... Ve ... taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi madde 13/2 ye göre 12.045,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalılar ... Ve ...'ne VERİLMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
Dair iki haftalık kesin süre içerisinde istinaf yargı yolu açık olmak üzere verilen karar davalı tarafların yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2021
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır