T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1379
KARAR NO: 2023/540
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/11/2018
KARAR TARİHİ: 06/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 26/11/2018 tarihli dava dilekçesinde; müvekkili şirketin maliki olduğu “...” adresindeki depoda kullanılmak üzere, panel odaları ve soğutma tesisatının kurulması ve ilgili hizmetlerin yapılması amacı ile müvekkili şirket ile davalı arasında 20/10/2011 tarihinde sözleşme imzalanmış olduğunu, bahse konu sözleşmenin imzalanmasından önce davaya konu işin teknik özellikleri kullanılan makine ve teçhizata ilişkin olarak davalı tarafından düzenlenen ve müvekkiline sunulan; -13/08/2011 tarihli “...” konu başlıklı belgede, -08/09/2011 tarihli “...” konu başlıklı belgede, -10/09/2011 tarihli “...” konu başlıklı belgede davaya konu işte ... marka kompresör kullanılacağının belirtilmiş olduğunu, davaya konu işin montajı ve nakliyesine ilişkin müvekkili tarafından davalıya 30/12/20111 tarih ve ... no.lu 514.793,07 TL ve 30/03/2012 tarih ve ... no.lu 690.304,94 TL ödenmiş olduğunu, 20/12/2011 tarihli sözleşmenin 12. Maddesinde kesin kabule ilişkin taraflar arasında davaya konu işyerinde tutanak imzalanacağı, 14. Maddesinde davalının sözleşmeye göre mamullerin sözleşme ve eklerine uygun olduğunu garanti ettiği gibi yapacağı imalatın tesliminden itibaren 2 yıl süre ile hiçbir aksamaya neden olmaksızın muntazaman çalışacağını da garanti ettiğini, garantinin iş teslim tutanağının tarihinden itibaren başlayacağı bu süre içinde kötü ve ayıplı malzemeden ve davalı tarafından yapılan ve kötü montajdan kaynaklanacak her türlü değişiklik ve tamiratın bedelsiz yapılacağının belirtilmiş olduğunu ancak bahse konu işin teslimine ilişkin taraflar arasında imzalanmış yazılı bir teslim tutanağı bulunmamakta olduğunu, müvekkilinin davaya konu işin davalı tarafından yapılmasından sonra bahse konu depoyu hiç kullanmamış olup 15/03/2012 tarihinde imzalanan kira sözleşmesine istinaden ... Tic. Ltd. Şti.’ ne 01/04/2012 tarihinden itibaren kiraya vermiş olduğunu, davacı tarafından da imzalanan teknik şartnamelerde “Soğutma grupları ve soğuk hava panellerinin ekonomik ömrünün 20 yıl olarak belirtilmiş olduğunu” müvekkili şirketin kiracısı olan ... Tic. Ltd. Şti. ile davalı arasında davaya konu depodaki soğuk hava tesisatının periyodik bakımı ve onarımı için 30/05/2014 tarihinde sözleşme imzalanmış olduğunu, davalı tarafça yapılan soğuk hava tesisatı süreç içerisinde sürekli olarak arızalanmaya başladığını , müvekkili şirketin kiracısı tarafından davalı tarafa bu arızaların bildirildiğini ve davalı tarafça 03/03/2015 tarihinden 03/06/2018 tarihine kadar soğuk hava tesisatındaki arızalar ile ilgili olarak sürekli servis ve bakım hizmeti yapıldığını ancak sorunların bitmemiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından davaya konu işle ilgili olarak Mak. Müh. ...’ den uzman raporu alındığını ve Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi ' nden de ... İş. dosyası ile bilirkişi raporu alınmış olduğunu, davalı tarafından yapılan imalatın müvekkilin beklediği amacı da karşılamadığından ayıplı imalat olduğunu, davalı tarafa ayıp ihbarı süresi içinde yapılmış olup davalı tarafından arızaların giderilmesi için eleman gönderilmiş olduğunu ve davalının davaya konu ayıplı imalattan haberdar olduğunu belirtmiş , davanın kabulüne karar verilerek davaya konu eser sözleşmesi gereğince davalının ayıplı imalat sebebi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL belirsiz alacağın (ayıp giderim bedeli) dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile 1.688,80 TL tespit masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği 08/01/2019 tarihli cevap dilekçesinde; soğuk hava odalarında oluşan buzlanma probleminin ana nedeninin oda içerisine giren nem ve havadan kaynaklı olduğunu panellerde sızdırmazlık sağlandığı için bu girişin sadece kapı tarafından olabileceğini, kapıların çok uzun süre açık bırakılmasının da tamamen operasyonlarla ilgili problemlerden kaynaklanmakta olduğunu, sistemdeki değişik yerlerde hem artı hem de eksi gruplarda gaz kaçakları meydana geldiğini, bu kaçakların oluşma nedeninin sistemdeki titreşimler, panellerdeki esneme paylarına bağlı salınımlar gibi nedenler olduğunu, kurulumu üzerinden 5-6 sene geçen bir tesiste bu tarz kaçakların olmasının muhtemel olduğunu, firmanın bu kaçakların onarımı için sisteme gaz şarjı yapmış olduğunu, sistemde özellikle evaparatörlerde buz olmasından dolayı, sağlıklı soğutma yapılamamakta ve sisteme giden yağ buralarda kalıp kompresörlere geri gelmekte olduğunu, bunun sonucunda kompresörler yağdan kesmekte olduğunu, davacı tarafın arıza iddialarının temelinde tesisatın hatalı kullanımının yatmakta olduğunu, forkliftlerle soğuk hava deposundan yükleme boşaltma yapılırken, sağlam halde teslim edilen kapılara çarpılarak hasar verilmiş, onarımı yapılmadan bu şekilde kullanıma devam edilmiş çok uzun süreler kapılar açık bırakılmış ve sonuçta sistemin arızalanmasına kullanıcı hataları ile sebebiyet verilmiş olduğunu, dava dilekçesinde bir takım ... başlıklı belgelerde müvekkili şirketin ... marka kompresör kullanılacağının taahhüt edildiğinin ileri sürüldüğünü ancak söz konusu belgelerde müvekkili şirketin imza ve kaşesi bulunmadığı gibi taraflar arasındaki imzalı sözleşme içerisinde bu tür bir belgeye atıfta bulunulmamış olduğunu, davalının eseri teslim almış bir de soğuk hava deposuna ihtiyaç duyan bir firmaya kiralamış olduğunu belirtmiş , davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit talep edenin ... Dağıtım Nakliye Gıda Ve Dış Ticaret Limited Şirketi, aleyhine tespit istenenin ... Sanayi ve Ticaret A.Ş., tespit konusunun; tespite konu depo'da karşı tarafça yapılan soğuk hava tesisatındaki eksik ve kusurun ne olduğunun, karşı tarafın ağır kusurlu olup olmadığının, tespite konu depodaki soğuk hava tesisatındaki eksik ve kusurun ne kadar sürede ve ne kadar masrafla giderileceğinin tespiti olduğu ,mahkemece yapılan keşif sonucu alınan makine mühendisi bilirkişi raporunda ; kompresörlerin ve ekipmanlarının sözleşmeye uygun hale getirilmesi gerektiği ayrıca taraflar arasında yapılan sözleşmede kompresörlerin ... marka olması kararlaştırılmış ise de mahalde bulunan komprösörlerin ... marka olduğu görüldüğünden bu kusurların yüklenici tarafından yapılan imalat nedeniyle oluşan kusurlar olduğu görüşünde olunduğu, kapıdaki deformasyonun önlenmesi evaparatörlerin tamamen değişmesi ve sisteme uygun hale getirilmesi gerektiği, tesisin yapımında sözleşmede belirtilen marka kompresörlerin kullanılmaması, kapılarda sızdırmazlık sağlanamaması, kompresörlerin ... marka olması kararlaştırılmış ise de mahalde bulunan kompresörlerin ... marka olması nedeniyle yüklenicinin ağır kusurlu olduğu görüşünde olunduğu, bu işlemlerin yapılabilmesi için kullanılan malzemenin ithal malzeme olması da dikkate alınarak 195.650 EURO+KDV harcama yapılması gerektiği, tadilat aşamasında sistemin uygun hale gelmesi için ayrıca harcamalar yapılması gerekebileceği kanaatine varıldığının belirtildiği, raporun taraflara tebliğ edildiği, aleyhine tespit istenenin rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu belirlenmiştir.
Dinlenen davacı tanıklarından ... , dava dışı ... Şirketi'nde ... Deposu dağıtım merkezi müdürü olarak görev yaptığını , çalıştığı şirketin davacı şirkete ait depoyu 2012 yılında kiraladığını , kiralanan bu deponun çalıştığı şirketin depolarından sadece bir tanesi olduğunu , başka yerlerde de depoların bulunduğunu , şirket merkezinin ... olduğunu , kiralanan iş yerinde lojistik hizmetleri verdiklerini , soğuk, donuk, kuru gıda depolama ve dağıtım hizmeti verdiklerini , soğuk hava deposunun her zaman çalışır vaziyette olması gerektiğini , 2006 yılından 2016 yılına kadar İzmir Dağıtım Merkezi'nde çalıştığını , dava konusu depoda 2012 yılında çalıştığını , o dönemde depo takım lideri olarak çalıştığını , depoda soğuk, kuru ve donuk bölümleri bulunduğunu , her firmanın talep ettiği ilgili kategorideki ürünler temin edilip ilgili bölüme dağıtım için depolandığını , daha sonra taşıma şartlarına uygun olarak muhatabına teslim edildiğini , kendisi görev yaparken 2012 yılında teslim aldıklarında soğutma sisteminde bazı eksiklikler olduğunu , sürekli olarak servis talep ettiklerini , gidip geldiklerini ancak sorunların çözülmediğini , hala sorunun bulunduğunu , bir defasında dışarıdan soğuk hava deposu kiraladıklarını , yine bazı zamanlarda arızalı odaları kapattıklarını , bir defasında arızalı soğuk hava odalarından bir tanesini kendilerinin yaptırdıklarını , şuanda yine 6 odanın ikisinin çalışmaz durumda olduğunu , bunların soğuk hava sistemlerinin yeniden yaptırma zorunluluğu olduğunu , bunun nasıl yaptırılacağını idarecilerin bilmediğini , İzmir'deki depo ile ilgili şu anda bir görevi olmadığı için bilgi sahibi olmadığını beyan etmiş, tanık ... dava dışı ... Şirketi'nde genel müdür olarak görev yaptığını ,çalıştığı şirketin davacı şirkete ait depoyu 2012 yılında kiraladığını ,kiralanan deponun çalıştığı şirketin depolarından sadece bir tanesi olduğunu , başka yerlerde de depoların bulunduğunu , şirket merkezinin ...'da olduğunu , kiralanan iş yerinde lojistik hizmetleri verdiklerini , soğuk, donuk, kuru gıda depolama ve dağıtım hizmeti verdiklerini , bu nedenle soğuk hava tesisinin deponun olmazsa olmazı olduğunu , her daim çalışır vaziyette olması gerektiğini , 2012 yılında dava konusu depoda, dağıtım merkezi müdürü olarak çalıştığını , burada 3 ayrı bölüm olduğunu , bu bölümlerin soğuk, kuru ve donuk bölümler olduğunu , her firmanın talep ettiği ilgili kategorideki ürünlerin temin edilip ilgili bölüme dağıtım için depolandığını , daha sonra taşıma şartlarına uygun olarak muhatabına teslim edildiğini , 2012 yılında teslim alındığı andan itibaren soğutma sistemlerinde sürekli arıza yaşandığını , 2014 yılının Kasım ayına kadar orada görev yaptığını , görev yaptığı dönemde hep sorun olduğunu , kendisinden sonrada yine aynı yerde soğutma sisteminde sorunun devam ettiğini , hatta şuanda bile soğutma sistemi sorunu olduğunu , bir defasında dışarıdan soğuk hava deposu kiraladıklarını yine bazı zamanlarda arızalı odaları kapattıklarını ,bir defasında arızalı soğuk hava odalarından bir tanesinin 45.000,00 Euro ödeyerek yeniden yaptırdıklarını , şuanda yine 6 odanın ikisinin çalışmaz durumda olduğunu , bunların soğuk hava sistemlerinin yeniden yaptırma zorunluluğu ortaya çıktığını , masrafların şuanda bir kısımı kendilerinin karşıladıklarını , kalan kısmının mülk sahibi davacı şirket tarafından karşılandığını , kendilerinin karşıladığı kısmının davacı tarafça daha sonra kendilerine ödeneceğini beyan etmiş , tanık ... davacı şirketin kiracısı olan şirket ... firmasında depoda kıdemli uzman olarak çalıştığını , 2012 yılında tesise taşındıklarını o tarihten beri orada görev yaptığını , 2012 yılından 2013 yılına kadar bu tesisin soğutma üniteleriyle ilgili olarak davalı ...dan sürekli bakıma elemanlar geldiğini , 2013 yılından sonra soğutma sisteminde arızalar başladığını ,aynı şekilde davalının servislerinin sürekli olarak müdahalede bulunduğunu ancak bir türlü çözüme ulaştırılamadığını , arızaların her geçen gün artarak devam ettiğini ,soğutma odaları içindeki malzemeleri başka bir soğuk hava deposuna taşımalarının gerektiğini , 2013-2016 yılı arasında yaklaşık olarak 120 defa servis çağırdıklarını , bu servislerle ilgili ciddi paralar ödendiğini , servis hizmeti olarak ödenen paraların da hiçbir şekilde karşılığını alamadıklarını , her seferinde de servise farklı kişilerin geldiğini , her arızayı defalarca aynı servise anlatmak zorunda kaldıklarını , anlattıklarında da sürekli kendi aralarında yönlendirme yaptıklarını , yapılan tüm servis müdahalelerine rağmen arızanın bir türlü giderilemediğini , en son kendileri tarafından kapasite problemi olduğunun da söylendiğini ,en son 2018 yılında da davalı şirket tarafından servis hizmetinin kesildiğini , daha sonra başka soğutma firmasından tespit için eleman çağrıldığını , gerekli tespitlerin yapıldığını ve soğutma alanının bir kısımını söktürerek yeni malzemeler takılmak suretiyle yenilemek zorunda kalındığını , davaya konu soğutma sisteminin merkezi sistem olarak kurulduğunu , sisteme bağlı 5 ayrı soğuk alan bulunmakta olup, merkezdeki bir sistem arızasının 5 odayı birden etkilediğini , davalı elemanlarının da merkezi sisteme sürekli gaz basmaya geldiklerini , soğutmayla ilgili olayın gazla ilgili olduğunu söylediklerinde sürekli gaz basıp soğutmayı sağlayamadıklarını , odalardan bir tanesini tamamen yenilemek zorunda kaldıklarını ,diğer 4 odanın mevcut sistemle devam ettiğini ancak şuanda da bu 4 odadan 1 tanesinin hiç kullanılamadığını diğer 3 tanesinin kullanıldığını ancak sorunların halen devam ettiğini belirtmiş , tanık ... , davacının ...'daki tesisinde ... olarak kiracı olduklarını , kendisinin çalışan olduğunu ve dağıtım merkezi müdürü olarak görev yaptığını , Ocak 2012 'de ...'de çalışmaya başladığını , halen de çalışmaya devam ettiğini , 2016 yılında dağıtım merkezi müdürü olarak terfi aldığını , sonraki süreçte bu nedenle bütün olaylara ve sürece dahil olduğunu , bu tesisi kullanmaya başladıklarından beri soğutma problemlerinin devam ettiğini , Haziran 2012 'den beri kullanmaya başladıklarını ve 2013 yılından beri soğutma odalarıyla ilgili çeşitli problemler yaşamaya başladıklarını ,soğutmayı sağlayan evaplarda sürekli buzlanma olduğunu , yine izolasyon problemleri olduğunu ,arka tarafta soğutmayı sağlayan kompressörlerin yağdan kesme, durma dolayısıyla da soğutmayı sağlayamama gibi sıkıntıları bulunduğunu , panellerde izolasyon problemi olduğu için soğutma kayıpları bulunduğunu , buzlanmaların çözümlenmesi için sürekli olarak servis alındığını , bu süreçte 2016 'dan 2018 yılına kadar 120 kere servis alındığını , servislere davalı şirket elemanlarının geldiğini yine taşeronlarını da ara ara gönderdiklerini , ekiplerin sürekli olarak değiştiğini , bu süreç içerisinde sıkıntıların giderilemediğini , merkezi sistemde 5 ayrı soğutma odası bulunmakta olup, bunlardan bir tanesinin tamamen bu sorunlar nedeniyle kullanamadığından tamamen yenilendiğini , aynı sorunlar nedeniyle bir tanesinin de şuanda hiç kullanılamadığını , diğer 3 tanesinin de kullanımda olmasına rağmen sorunların devam ettiğini , merkezi sistem olmasından dolayı soğutmanın bütün odalarda sağlanamadığını , bu nedenle kapasite sorunu bulunduğunu ve sorunların hiçbir zaman tam olarak tüm servis hizmetlerine rağmen giderilemediğini , bu nedenle de sorunların devam ettiğini ve halende kullanılan odalarda devam ettiğini ayrıca bu sistemdeki arızalarla ilgili olarakta kendi teknik elemanlarının da görüşlerini zaman zaman aldıklarını , bu konuda onların raporlarının da mevcut olduğunu beyan etmiştir.
Dinlenen davalı tanıklarından ...14 yıl boyunca davalı şirkette teknik servis olarak çalıştığını 14 yılın sonunda da işten ayrıldığını , dava konusu soğutma sisteminin olduğu yere defalarca arıza bildirimi nedeniyle gittiklerini , soğutma sisteminde kapıların sürekli açılıp kapanması ve bu nedenle sirkülasyondan dolayı kapılar üzerindeki evapatorler ve karşıdaki evapatorler buzlanma yapmakta olduğunu , her gittiklerinde buzlanmaları temizlediklerini , bu nedenle de fanların arızalanıp sıkışarak yandığını , bu durumu her gittiklerinde kendilerine söylediklerini , her gittiklerinde arızalanan fanları değiştirip, temizlediklerini beyan etmiş , tanık ... davalı şirkette yetkili servis olarak 2015 yılından beri çalıştığını , dava konusu soğutma sisteminin olduğu yere genel olarak fan arızası ve buzlanma şikayeti üzerine gittiklerini , her gittiklerinde arızalı fanları değiştirdiklerini , buzları erittiklerini , buzlanmanın genelde odanın sirkülasyonundan ve dışarıdan sıcak havayla temastan kaynaklandığını , donuk oda olduğu için ve çok fazla giriş çıkış olduğu takdirde bu sorunların çıktığını beyan etmiştir.
Davaya konu soğutma sisteminin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ya da açık ayıp olup olmadığı, yine ayıbın imalattan ya da kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, imalattan kaynaklı bir ayıp var ise niteliği gereği bu ayıbın ağır kusur olarak kabul edilip edilemeyeceği, yine bu ayıp mevcut ise bu ayıbın giderilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise ayıbın giderimi için ne miktar masraf gerektiği, sonuç olarak davacı isteminin yerinde olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 02/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda; sözleşme gereği -23 ºC olması gereken ve rapordaki tabloda Performans testleri yapılmış olan 1, 2 ve 3 no.lu soğuk odaların (koridor devreye alınmamıştır) hepsi birlikte işletmeye alındığında her üç odanın da -20 ºC/ -23 ºC sıcaklık aralığını sağlaması gerekirken bu sıcaklık aralığına erişemediklerinin yapılan performans testi neticesinde tespit edilmiş olup , davaya konu soğutma sisteminin ayıplı olduğu , ayıbın ancak tesis çalıştırılıp işletmeye alındıktan sonra ortaya çıkmış olduğu için Gizli Ayıp olarak nitelenebileceği, ayıbın kullanıcı hatası değil imalattan kaynaklı olduğu sistemde kullanılan evaparatör ve kompresörlerin istenilen sıcaklık aralığına erişebilecek Marka ve Nitelikte (Seçilip, imal edilmemiş) ve uygun konstrüksiyonun yapılmamış olduğu, sistemin bütününün keşif günü ve performans testinin yapıldığı tarih itibariyle davacının ihtiyacını karşılayabilecek yeterlilikte çalışmadığı tespit edildiğinden “Ayıbın Ağır Kusur” olarak sayılabileceği, ayıbın soğuk odaların mevcut izole panellerinin muhafaza edilerek Tablo:2) de görüldüğü şekilde -20 ºC / -23 ºC düşük sıcaklığı sağlayabilecek yeterlikte kompresör ve evaparatör gruplarının seçilerek soğuk odalara kumanda panelleri ile birlikte monte edilmesi ile giderilmesinin mümkün olabileceği, ayıp giderimi için gereken toplam masrafın KDV Dahil 158.506,44 Euro (Yüzellisekizbinbeşyüzaltıeurokırkdörtsent) olacağı sonuç olarak davacı isteminin yerinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunun alınmasından sonra davacı tarafça ıslah dilekçesi sunulmuş , ıslah dilekçesinde talep 1.504.733,33 TL ye yükseltilmiştir.
Islah dilekçesinin sunulmasından sonra dosya heyete tevdi edilmiş , yargılamaya heyetçe devam olunmuştur.
İzmir ... ATM'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının dosyamız ile birleştirildiği ve gerekçeli karar yazılarak dosyanın dosyamıza gönderildiği belirlenmiş , birleşen dosya yönünden birleştirme tensip tutanağı düzenlenerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı tarafça rapora itiraz edildiğinden ana dosya yönünden itirazlar ile ayıbın giderilmesi bedelinin dava tarihi itibariyle ve TL bazında hesaplanmasına yönelik olarak bilirkişiden ek rapor istenilmiş , alınan 19/04/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; sözleşme gereği -23 ºC olması gereken ve Kök Rapor Tablo:1) de Performans testleri yapılmış olan 1, 2 ve 3 no.lu soğuk odaların (koridor devreye alınmamıştır) hepsi birlikte işletmeye alındığında her üç odanın da -20 ºC -23 ºC sıcaklık aralığını sağlaması gerekirken bu sıcaklık aralığına erişemediklerinin yapılan performans testi neticesinde tespit edilmiş olup; davaya konu soğutma sisteminin ayıplı olduğu, ayıbın ancak tesis çalıştırılıp işletmeye alındıktan sonra ortaya çıkmış olduğu için Gizli Ayıp olarak nitelenebileceği, ayıbın kullanıcı hatası değil imalattan kaynaklı olduğu sistemde kullanılan evaparatör ve kompresörlerin istenilen sıcaklık aralığına erişebilecek Marka ve Nitelikte (Seçilip, imal edilmemiş) seçilip uygun konstrüksiyonun yapılmamış olduğu, sistemin bütününün keşif günü ve performans testinin yapıldığı tarih itibariyle davacının ihtiyacını karşılayabilecek yeterlilikte çalışmadığından “Ayıbın Ağır Kusur” olarak sayılabileceği, ayıbın soğuk odaların mevcut izole panellerinin muhafaza edilerek Kök Rapor Tablo:2) de görüldüğü şekilde -20 ºC & -23 ºC sıcaklığı sağlayabilecek yeterlikte kompresör ve evaparatör gruplarının seçilerek soğuk odalara kumanda panelleri ile birlikte monte edilmesi ile giderilmesinin mümkün olduğu, ayıp giderimi için gereken toplam masrafın dava tarihi olan 26/11/2018 tarihi itibariyle KDV Dahil 947.884,36 TL (Dokuzyüzkırkyedibin sekizyüzseksendörtlira otuzaltıkuruş) olacağı sonuç olarak davacı isteminin yerinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Mahkememizin 23/09/2021 tarihli celsesinde Mahkememiz dosyası ile birleştirilen İzmir ... ATM'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyanın dosyamızdan tefrik edilerek Mahkememizin başka bir esasına alınmasına karar verilmiş , yargılamaya ana dava dosyası yönünden devam olunmuştur.
Davaya konu soğutma sisteminin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli yada açık ayıp olup olmadığı, yine ayıbın imalattan yada kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, imalattan kaynaklı bir ayıp var ise niteliği gereği bu ayıbın ağır kusur olarak kabul edilip edilmeyeceği, yine bu ayıp mevcut ise bu ayıbın giderilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise ayıbın giderimi için ne kadar masraf gerektiği ve sonuç olarak davacı isteğinin yerinde olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak yerinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 20/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; soğutma sisteminin tasarlandığı gibi kullanılması ve zamanında bakım ve onarımlarının uzman kişilerce yapılması gerektiği , bunlar yapılmazsa sistemden istenen performansın elde edilemeyeceği, soğuk hava tesisine ait soğutma odaları kapılarında teknik sorunlar olduğu ve hava sızıntılarının oluştuğunun görüldüğü, kapılarının açılıp-kapanma sürelerinin de sistemi direkt olarak etkilediğinin tespit edildiği , soğutma odalarına oda dışındaki hava ile fazladan giren nemin, kompresörü direkt olarak etkilendiği, dosyada yer alan bilgiler kapsamında sistemin 2012 yılından beri çalıştırıldığı ve bu kapsamda evaporatörler (yoğuşturucular) ve kondenserlerde (buharlaştırıcılarda) zaman zaman kirlenme sorunları olabileceği, gaz kaçaklarının oluşabileceği yani soğutma sistemini elemanlarının uzun çalışma süresi çerçevesinde yıpranmasının normal olduğu ve bu yıpranmaların bakım ve onarım ile giderilebileceği, buharlaştırıcı ve yoğuşturucunun yıpranmasının yanı sıra uzun süreli kullanım sonucunda kompresördeki aşınmalardan ötürü soğutma sisteminin performansının düşeceği ve kompresörlerin yüksek yükte çalışmasının da yıpranmayı hızlandırdığı, dosyada yer alan tüm sıcaklık verileri ve grafikler incelendiğinde sistemin uzun süre istenildiği gibi performans gösterdiği, davaya konu olan sorunların ise kullanıcının yanlış kullanımından kaynaklandığı sonucuna varıldığı, sözleşmede yer alan teknik tasarımların yerine getirilmesinden dolayı ayıplı bir eserden söz edilemeyeceği, soğutma sistemleri istenildiği gibi tasarlanmaz ise sistem kurulduktan kısa bir süre sonra tasarımdan kaynaklanan hataların ortaya çıkacağı ve sistemin sürekli arıza vermeye başlayacağı, sistemin uzun bir süre sayılabilecek bir zamah aralığında istenildiği gibi çalıştığının görüldüğü, ağır bir kusurun söz konusu olmadığı kanaatinde olduğu, özellikle yaz aylarındaki sıcaklık değişimleri incelendiğinde sistemin istenen tasarım sıcaklıklarında çalıştığının tespit edildiği, soğuk odalar ile ilgili herhangi gizli bir ayıbın da olmadığı kanaatinde olunduğu ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
İki bilirkişi raporu arasında çelişki doğduğu belirlendiğinden raporlar arasındaki çelişkinin giderilerek davaya konu soğutma sisteminin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli yada açık ayıp olup olmadığı, yine ayıbın imalattan yada kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, imalattan kaynaklı bir ayıp var ise niteliği gereği bu ayıbın ağır kusur olarak kabul edilip edilemeyeceği, yine bu ayıp mevcut ise ayıbın giderilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise ayıbın giderimi için ne kadar masraf gerektiği ve sonuç olarak davacı isteğinin yerinde olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak bilirkişi incelemesi yaptırılması için İstanbul ATM 'ye talimat yazılmış, iklimlendirme ve soğutma konusunda uzman 3 Makine Mühendisi bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 19/07/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; dava dosyasında bulunan tüm raporların, bilgi ve belgelerin heyetçe incelenmesi sonucunda; davaya konu soğuk hava tesisinde sözleşmede belirtilen özelliklere aykırı bir montaj ve kurulum olmadığı, soğuk hava tesisi sisteme alındıktan ve kullanıma başladıktan üç sene sonra karşılaşılan ve servise konu olan arızalar incelendiğinde ise bunların kullanım esnasında olabilecek arızalar olduğu, bu arızaların yetkili servis müdahalesi ile giderilebilecek arızalar olduğu ve esasen davalı firma tarafından da giderilerek kullanıcıya teslim edildiği, bu nedenle davalının tasarımını ve imalatını yaptığı bilahare bakım ve onarımını da üstlendiği dava konusu soğutma sisteminin açık veya gizli ayıplı bir imalat olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Davacı vekilinin 15.11.2022 tarihli dilekçesinde bahsi geçen ve dosyadada da bir örneği bulunan "..." raporun tercüme işlemi ile ilgili bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı tarafça sunulan ve tercümesi yapılan tüm belgelerde değerlendirilerek davaya konu soğutma sisteminin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli veya açık ayıp olmadığı, yine ayıbın imalattan yada kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, imalattan kaynaklı bir ayıp var ise niteliği gereği bu ayıbın ağır kusur olarak kabul edilip edilemeyeceği yine bu ayıp mevcut ise ayıbın giderilip giderilemeyeceğinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise ayıbın giderilmesi için ne kadar masraf gerektiği ve sonuç olarak davacının isteğinin yerinde olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden İstanbul Asliyet Ticaret Mahkemesi' ne gönderilmiş , alınan 28/04/2023 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda; kök raporda varılan sonucu değiştirmeyi gerektirecek hususa rastlanmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça davalı tarafından yapılan imalatın beklenen amacı karşılamadığı, ayıplı imalat olduğundan bahisle oluşan zararın tazminine yönelik davalı hakkında Mahkememize dava açıldığı ,davacı ... Dağıtım Nakliye Gıda Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında davacı şirkete ait depoda kullanılmak üzere panel odaların ve soğutma tesisatının kurulması ve ilgili hizmetlerin yapılması işine ilişkin sözleşme konusu malın satılması , tesliminin gerçekleştirilmesi ve sözleşme kapsamında belirlenen diğer işlemlerin yapım ve taahhüdüne ilişkin 20/10/2011 tarihli sözleşmenin imza altına alındığı , sözleşmenin 14. Maddesinde davalının sözleşmeye göre mamullerin sözleşme ve eklerine uygun olduğunu garanti ettiği gibi yapacağı imalatın tesliminden itibaren 2 yıl süre ile hiçbir aksamaya neden olmaksızın muntazaman çalışacağını da garanti ettiğini, garantinin iş teslim tutanağının tarihinden itibaren başlayacağı bu süre içinde kötü ve ayıplı malzemeden ve davalı tarafından yapılan ve kötü montajdan kaynaklanacak her türlü değişiklik ve tamiratın bedelsiz yapılacağının belirtilmiş olduğu, sözleşme konusu iş ile ilgili davalı tarafından davacı taraf adına 30/12/2011 , 30/03/2012 ve 30/03/2012 tarihli üç adet fatura düzenlendiği , sözleşme konusu işin dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacı tarafa teslim edildiği , davacı tarafça sözleşme konusu işin bulunduğu deponun 15/03/2012 tarihli kira sözleşmesi ile dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi ' ne kiraya verildiği, kira sözleşmesinde kira başlangıç tarihinin 01/04/2012 olarak belirlendiği ,davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ile dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi arasında 30/05/2014 tarihinde kira sözleşmesi konusu yer ile birlikte dava dışı firmanın ... ve ... dağıtım merkezi ile ilgili Periyodik Bakım Ve Onarım Sözleşmesi ' nin imza altına alındığı , davalı tarafça söz konusu sözleşme kapsamında bakım ve servis hizmetlerinin verildiği , davacı tarafça dava dilekçesinde , davalı tarafça yapılan soğuk hava tesisatının süreç içerisinde sürekli olarak arızalanmaya başladığı , davacı şirketin kiracısı tarafından davalı tarafa bu arızaların bildirildiği ve davalı tarafça 03/03/2015 tarihinden 03/06/2018 tarihine kadar soğuk hava tesisatındaki arızalar ile ilgili olarak sürekli servis ve bakım hizmeti yapıldığı ancak sorunların bitmemiş olduğunun belirtildiği ,davaya konu soğutma sisteminin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli yada açık ayıp olup olmadığı, yine ayıbın imalattan yada kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, imalattan kaynaklı bir ayıp var ise niteliği gereği bu ayıbın ağır kusur olarak kabul edilip edilemeyeceği, yine bu ayıp mevcut ise ayıbın giderilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise ayıbın giderimi için ne kadar masraf gerektiği ve sonuç olarak davacı isteğinin yerinde olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak Mahkememizce bilirkişi incelemeleri yaptırıldığı ,alınan ve birbirini doğrulayan 20/01/2022 tarihli bilirkişi raporu ile 19/07/2022 tarihli asıl ve 28/04/2023 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere dosyada yer alan tüm sıcaklık verileri ve grafikler de sistemin uzun süre istenildiği gibi performans gösterdiği, davaya konu olan sorunların ise kullanıcının yanlış kullanımından kaynaklandığı, sözleşmede yer alan teknik tasarımların yerine getirilmesinden dolayı ayıplı bir eserden söz edilemeyeceği, davaya konu soğuk hava tesisinde sözleşmede belirtilen özelliklere aykırı bir montaj ve kurulum olmadığı, soğuk hava tesisi sisteme alındıktan ve kullanıma başladıktan üç sene sonra karşılaşılan ve servise konu olan arızalar incelendiğinde ise bunların kullanım esnasında olabilecek ve yetkili servis müdahalesi ile giderilebilecek arızalar olduğu ve esasen davalı firma tarafından da giderilerek kullanıcıya teslim edildiği, bu nedenle davalının tasarımını ve imalatını yaptığı bilahare bakım ve onarımını da üstlendiği dava konusu soğutma sisteminin açık veya gizli ayıplı bir imalat olmadığı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış ,davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin alınan ve daha sonra tamamlanan harç fazla olduğundan 25.545,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. hükümlerine göre ve davanın maddi tazminat davası olduğu gözetilerek hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça yapılan 2 davetiye bedeli 13,00 TL keşif ve bilirkişi inceleme ücreti 1.669,90 TL olmak üzere toplam 1.682,90 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar davacı vekilleri Av. ... ile ... ve davalı vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı.06/07/2023
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı