T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/323
KARAR NO: 2022/487
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/03/2018
KARAR TARİHİ: 02/06/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 12.03.2018 tarihli dava dilekçesinde; İzmir 10. İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyasından davacı şirkete gönderilen 10 örnek ödeme emrinin 22/02/2018 tarihinde tebellüğ edildiğini, İzmir 8. İcra Hukuk Mahkemesinde yasal süresi içerisinde tedbir istemli olarak açılan .../... sayılı davada senetlerin teminat senedi vasfında olması sebebiyle öncelikle icra takibinin teminatsız, olmaz ise uygun görülecek teminat mukabilinde tedbiren durdurulmasına karar verilmesinin talep edildiğini, Mahkemece talebin reddedildiği, taraflar arasında 16/03/2017 tarihinde "Sera Yapım Sözleşmesi " düzenlendiğini, sözleşmeye göre davalı şirketin davacı şirketin Çandarlı - İzmir adresindeki iş yerinde 11827 m2 alanda, warehouse lu iki adet sera inşa edeceğini, sözleşmenin ödeme şartları başlığını taşıyan 8. Maddesinde 41 nolu seranın bedelinin 950.000,00-TL olup, avans ödemesi karşılığında 310.000,00-TL, birinci hakediş ödemesi 190.000,00-TL, sera temel betonlama işleminin tamamlanması doli dökülmesi ve montajı, sera direklerinin kolon yay kelepçelerinin oluklarının klips yataklarının oluk içi gölge perde göz kancalarının montajını tamamlanmasını takiben , ikinci hakediş ödemesi 190.000,00-TL, sera konstriksiyonu fanlarının montajı, sera bütün klips yataklarının şişirme sisteminin motor ve boru bağlantı parçalarının montajı, sera yürüme yolu ve altına döşenecek pvc borularının ve sera kapılarının bitirilmesini takiben üçüncü hakediş 100.000,00-TL, sera plastik örtüsünün çekilmesi , şişirme sisteminin naylon şişirilerek teslimi, yan perde ve kör noktalarının bitirilmesini takiben, 32 nolu sera bedelinin 900.000,00-TL olup, avans ödemesi karşılığı 280.000,00-TL, birinci hakediş ödemesi 180.000,00-TL, sera temel betonlama işleminin tamamlanması doli dökülmesi ve montajı, sera direklerinin kolon yay kelepçelerinin oluklarının klips yataklarının oluk içi gölge perde göz kancalarının montajını tamamlanmasını takiben, ikinci hakediş ödemesi 180.000,00-TL, sera konstriksiyonu fanlarının montajı, sera bütün klips yataklarının şişirme sisteminin motor ve boru bağlantı parçalarının montajı, sera yürüme yolu ve altına döşenecek pvc borularının ve sera kapılarının bitirilmesini takiben , sözleşmenin 13/a maddesi uyarınca geçici kabul tutanağının imzalanması ile ödeneceğini, söz konusu bendde " iş veren kontrol personeli yapmış olduğu inceleme ve muayene sonucunda işi geçici kabule hazır bulduğu taktirde işin genel durumuna ilişkin görüşleri ile uygun göreceği diğer kayıt ve şartları belirten geçici kabul tutanağını düzenler, işveren ve yüklenici tarafından imzalanır. Kabulün imzalandığı tarih, geçici kabul tarihi kabul edilir." düzenlemesinin bulunduğunu , dolayısıyla hakediş ödemelerinin geçici kabule bağlı olduğunun aşikar olduğunu, davacı şirketin ödemelere mahsuben 27/07/2017 tanzim tarihli, 18/10/2017 vadeli, 190.000,00-TL, 27/11/2017 vadeli, 190.000,00-TL, 17/12/2017 vadeli 100.000,00-TL, 23/09/2017 vadeli, 180.000,00-TL, 02/11/2017 vadeli 180.000,00-TL bedelli senetleri davalı firmaya verdiğini, bu hususun senetlerin arkasına "iş bu senet 16/03/2017 tarihli sera yapım sözleşmesinin teminatı niteliğindedir, üçüncü kişilere ciro edilemez" şeklinde derc edilerek senetlerin teminat senedi vasfında olduğunun belirtildiğini, davalının üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, imalatların teknik şartnameye aykırı ve eksik olarak yapıldığını, sözlü ve yazılı uyarılara rağmen, eksiklik ve aykırılığın giderilemediğini, bu sebeple geçici kabul yapılamadığını ve davalı şirkete ödeme yapılmadığını, davalı şirketin Mersin ... Noterliğinin 16/11/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile hakediş bedellerinin ödenmesini aksi taktirde senetleri irad kaydedeceklerini beyan ettiğini, buna karşılık Aliağa Noterliğinin 27/11/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabı ihtarnamede sözleşmeye aykırı ve eksik imalatların sıralandığını, bunların giderilmesi halinde hakediş ödemelerinin yapılacağının davalı şirkete ihtar edildiğini, sözleşmeye göre yapılan eksik ve aykırı imalatların Dikili Sulh Hukuk Makemesinin .../... D.İş sayılı dosyasında tespitinin yapıldığını, alınan raporda imalatların zamanında yapılmadığı, eksik ve teknik şartnameye göre yapılmadığının sabit olduğunu, seraların projeye uygun hale getirilebilecek imalatların 35.390,00-TL si olduğu, seraların tamamen tamamlanabilmesi için 234.200,00-TL lik malzeme ve işçilik bedeli gerektiğinin açıkça belirtildiğini, imalatçı firma tarafından temin edilmesi gereken malzemelerin davacı firma tarafından tespit öncesi, 28/12/2017 tarihinde imalatçı firmanın şantiye şefi ...'e elden teslim edilmiş olduğunu belirtmiş , davalı şirket ile yapılan 16/03/2017 tarihli sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerin davalı şirket tarafından usulüne uygun süresinde ve sözleşmedeki teknik şartnameye göre tamamen eksik olarak yerine getirilmemiş olması sebebiyle davacının davalı lehine keşide ettiği teminat senetleri karşılığında davalı şirkete her hangi bir borcunun olmadığının tespitine , %20 tazminatın hüküm altına alınmasına karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği 30.03.2018 tarihli cevap dilekçesinde ; taraflar arasında 16/03/2017 tarihinde Sera Yapım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede davalı tarafın yapmak ile yükümlü olduğu işlerin sözleşmenin 2.1 maddesinde , bu işlerin yapılmasına istinaden davacı tarafından yapılması gereken ödeme tutarlarının sözleşmenin 8. Maddesinde açık bir şekilde yazıldığını, yapılacak olan işin bedelinin 1.850.000,00-TL + KDV olarak belirlendiğini, sera sözleşmesi madde 2 de belirtilen işveren yatırım teşvik belgesi aslını yükleniciye kaşe imza yaptırmak ve noter tasdiki yaptırmak zorundadır" ibaresi bulunuyorken belge ibraz edilmediğinden dolayı irsaliyelerle sabit montajı yapılmak üzere sevki yapılan malzemelerin VUK gereğince faturasını kesme zorunluluğunun bulunduğunu, kanuni sorumlulukları yerine getirmek ve usulsüzlük cezasına maruz kalmamak için faturanın KDV dahil olarak kesildiği ve defter kayıtlarına işlenerek davacı firmaya noter kanalı ile gönderildiğini, ödeme şartlarının sözleşmenin 8. Maddesinde düzenlendiğini, davacı tarafça dava dilekçesinde "sözleşmenin 13-a maddesi uyarınca geçici kabul tutanağının imzalanmasıyla ödenecektir" dendiğini, bunun asılsız bir iddia olduğu, ödemelerin sözleşmenin 8. Maddesinde belirtildiğini, ayrıca sözleşmenin 13-a maddesinde böyle bir hususun bulunmadığını, geçici kabul işleminin iş bitimini takiben yapıldığı ve bu hususun sözleşmede açıkça ifade edildiğini, sözleşme şartlarına göre davalı tarafın davacıdan yükümlülüğünde bulunan işlerin yapılması sebebiyle 16/11/2017 ve 12/01/2018 tarihinde göndermiş olduğu ihtarnamelerle ödeme talep ettiğini ancak davacının bu taleplere olumlu cevap vermediğini, bunun üzerine davalı olarak Dikili Sulh Hukuk Mahkemesine tespit talebinde bulunulduğunu, 22/12/2017 tarihinde sera alanına gidilip tespit yaptırıldığını, bilirkişi raporua itiraz edildiğini ancak raporda da, işin %87 lik kısmının bittiğinin tespit edildiğini, davacının davalı tarafa hakediş ödemesi yapmadığını, davalının yükümlülüklerinin bilincinde olarak %87 lik kısmı sadece %30 avans bedeli ile bitirdiğini, davalının mevcut durum karşısında sözleşmenin 8. Maddesinde belirtilen ödemeler karşılığında alınan senetleri tahsil yoluna gitmek zorunda kaldığını, 12/01/2018 tarihli ihtarname sonrasında davacı tarafın ödemeleri yapmayacağı anlaşıldığından bu tarihte vadesi gelmeyen 3 adet senedin banka yolu ile tahsili yoluna gidildiğini ve davacının bu senetleri ödediğini, vadesi geçmiş olan diğer senetlerin icra kanalı ile tahsil edilmek üzere İzmir 10. İcra Müdürlüğü'ne teslim edildiğini, davacı tarafın bu senetlerin işlerin yapılması ile ilgili teminat senedi olduğunu iddia ederek İzmir 8. İcra Hukuk Mahkemesine itirazda bulunduğunu, itirazın Mahkemece reddedildiğini, bahsi geçen senetlerin teminat senetleri olmadığını, sözleşmenin 11-c maddesinde "iş veren, sözleşme imza tarihi itibaren, sözleşmenin 8. Maddesinde belirtilen ödemeler karşılığında yükleniciye senet verecektir" düzenlemesi bulunduğunu, senetlerin arkasında yazılı olan ibarenin borçluyu bağlayıcı bir durum olduğunu, davalı tarafın sözleşmede belirtilen senetleri geç teslim aldığını, senetlerin sözleşme imza tarihi olan 16/03/2017 tarihinde verilmesi gerekirken 07/08/2017 tarihli tutanakla teslim edildiğini, teslim tutanağında da senetlerin teminat senetleri olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, senetlerin arkasına yazılan yazıların karşı tarafın kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, sera teslim sürelerinde her hangi bir gecikmenin söz konusu olmadığını, davacı tarafın davalı tarafından verilen banka teminat mektubunun süresinin uzatılmasını istememesi ya da nakde çevirmeyi talep etmemesinin işin eksiksiz ve tam olarak yapıldığının zımnen davacı tarafça kabulünün ve doğruluğunun ispatı olduğunu, davacı tarafın, yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işin ifası süresince davalıya hiç bir hakediş ödemesi yapmadığını, davacı tarafça dilekçede yapılan eksik işlerin bulunduğu beyan edilerek ödeme yapılmadığının belirtildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede böyle bir ibare bulunmadığını, davacının 1.850.000,00-TL+kdv bedelinin sadece %30 luk kısmı olan 590.000,00-TL yi ödeyerek kalan 1.593.000,00-TL bedeli eksik işler bahanesiyle ödemek istemediğini, uyuşmazlık sonucu bankaya verilen 420.000,00-TL tutarlı ve İzmir 10. İcra Müdürlüğü'ne verilen 840.000,00-TL tutarlı senetlerin bile alacağı tam olarak karşılamazken davacının bu tutarları bile ödemek istemediğini, davacının borcunu inkar ettiğini, inkarın asılsız olduğunu, davacı tarafın kendisi tarafından yaptırdığı ve itirazının olmadığı 11/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda seralarda tespit tarihi itibariyle 1.615.800,00-TL bedelli iş yapıldığının tespit edildiğini, bu rapora istinaden davacı tarafa yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra davacının 605.800,00-TL borcunun bulunduğunun raporla sabitlendiğini, davalının bu tespit sonrasında da işine devam ettiğini ve işi bitirdiğini, bu hususun tespiti için 28/03/2018 tarihinde Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinden tespit talep edildiğini, raporun mahkemeye daha sonra iletileceğini belirtmiş ,davanın reddine, %20 tazminatın hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasının incelemesinde ; alacaklının ... Çelik Konstürüksiyon Seracılık Demir Tarım Ürünleri İnşaat Taahhüt Metal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, borçlunun ... Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, borç miktarının 862.427,67 TL, takip dayanağının 27.07.2017 tanzim 18.10.2017 vade tarihli 190.000,00 TL bedelli, 27.07.2017 tanzim 02.11.2017 vade tarihli 180.000,00 TL bedelli , 27.07.2017 tanzim 23.09.2017 vade tarihli 180.000,00 TL bedelli, 27.07.2017 tanzim 17.12.2017 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli, 27.07.2017 tanzim 27.11.2017 vade tarihli 190.000,00 TL bedelli 5 adet senet , takibin kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olup takibin halen derdest olduğu belirlenmiştir.
Dikili Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosya incelemesinde; tespit isteyenin ... Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, aleyhine tespit istenenin ... Çelik Konstürüksiyon Seracılık Demir Tarım Ürünleri İnşaat Taahhüt Metal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, tespit konusunun sözleşmeden kaynaklanan eksikliklerin tespiti talebi olduğu, mahkemece makine mühendisi, inşaat mühendisi ve kadastro teknisyeni bilirkişiden oluşturulan 3 kişilik bilirkişi kurulu vasıtası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan 11.01.2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, 16.03.2016 tarihli Sera yapım sözleşmesi şartlarının projeye uygun olarak tamamen gerçekleşmediği, projeye aykırı olan kısımlar ve eksik imalatların mevcut olduğu, gerçekleşen kısımların 32 nolu sera için bedelinin 863.500,00 TL, 41 nolu sera için bedelinin 752.300,00 TL, toplam bedelin 1.615,800,00 TL olduğu, projeye uygun olmayıp projeye uygun hale getirilebilecek imalatların 32 nolu sera için bedelinin 15.140,00 TL, 41 nolu sera için bedelinin 13.500,00 TL olmak üzere toplam 28.640,00 TL, 41 nolu seranın şantiye alanından hafriyat pisliklerinin temizlenmesinin maliyetinin 6.750,00 TL, 32 nolu seranın tamamlanması için gereken malzeme ve işçilik bedelinin 36.500,00 TL, 41 nolu seranın tamamlanması için gereken malzeme ve işçilik bedelinin 197.700,00 TL, projenin sözleşmeye uygun olarak bitirilme süresinin 32 nolu sera için 6 gün, 41 nolu sera için 25 gün olduğunun belirtildiği, raporun aleyhine tespit istenene tebliğ edildiği belirlenmiştir.
Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosya incelemesinde; tespit isteyenin ... Çelik Konstürüksiyon Seracılık Demir Tarım Ürünleri İnşaat Taahhüt Metal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, aleyhine tespit istenenin ... Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, tespit konusunun tespit isteyen şirket tarafından yapılan ve karşı tarafça ödenmeyen hak edişlerle belirlenen işlerin yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise bu iş bedellerinin ve sözleşmeye göre işin ne kadarının bitirildiğinin, mevcut şantiyenin hava koşullarından dolayı çalışmaya ne kadar elverişli olduğunun tespiti olduğu, mahkemece inşaat mühendisi ve kadastro fen memuru bilirkişi ile tespit keşfi yaptırıldığı, alınan 16.01.2018 tarihli bilirkişi raporunda, 16.03.2016 tarihli Sera yapım sözleşmesi şartlarının projeye uygun olarak tamamen gerçekleşmediği, projeye aykırı olan kısımlar ve eksik imalatların mevcut olduğu, gerçekleşen kısımların 32 nolu sera için bedelinin 863.500,00 TL, 41 nolu sera için bedelinin 752.300,00 TL toplam bedelin 1.615,800,00 TL olduğu, projeye uygun olmayıp projeye uygun hale getirilebilecek imalatların 32 nolu sera için bedelinin 15.140,00 TL, 41 nolu sera için bedelinin 13.500,00 TL olmak üzere toplam 28.640,00 TL, 41 nolu seranın şantiye alanından hafriyat pisliklerinin temizlenmesinin maliyetinin 6.750,00 TL, 32 nolu seranın tamamlanması için gereken malzeme ve işçilik bedelinin 36.500,00 TL, 41 nolu seranın tamamlanması için gereken malzeme ve işçilik bedelinin 194.400,00 TL, projenin sözleşmeye uygun olarak bitirilme süresinin 32 nolu sera için 5 gün, 41 nolu sera için 22 gün olduğunun belirtildiği, raporun taraflara tebliğ edildiği belirlenmiştir.
Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosya incelemesinde; tespit isteyenin ... Çelik Konstürüksiyon Seracılık Demir Tarım Ürünleri İnşaat Taahhüt Metal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, aleyhine tespit istenenin ... Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, tespit konusunun sözleşme ile belirlenen işlerin tespit istenen tarafından yapılıp yapılmadığının tespiti olduğu, mahkemece inşaat mühendisi ve kadastro teknisyeninden oluşturulan 2 kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla tespit keşfi yaptırıldığı, alınan 07.06.2018 tarihli bilirkişi raporunda, taraflar arasında 16.03.2017 tarihli sera yapım sözleşmesi imzalandığı, tespit konusu 10.752 metre kare alanındaki seranın sözleşmede 32 nolu sera olarak belirtilmesine karşılık dosyadaki projesinde 41 nolu sera olarak belirtildiği, keza "warehouse(depo)" bölümü olan 11.827 metre kare alanındaki seranın sözleşmede 41 nolu sera olarak belirtilmesine karşılık dosyadaki projesinde 32 nolu sera olarak belirtilmiş olduğu, toplam 22.579 metre kare alana sahip her iki seranın sözleşmedeki 2.1 maddesindeki fiyat listesi başlığı altında belirtilen iş kalemleri yönünden geçici kabul yapılabilecek bir durumda olduğu, tespit konusu 32 ve 41 nolu sera yapımı ile ilgili taraflar arasında imzalanan sözleşmede belirtilmiş olan iş kalemleri imalatı yönünden geçici kabul yapılmasına ve sözleşmenin "yapının muayenesi, kabulü" başlığı altındaki hükümlerin ve prosedürlerin uygulanmasına engel herhangi bir olguya rastlanmadığı sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği, raporun tebliğ edildiği, aleyhine tespit istenen vekili tarafından rapora itiraz dilekçesi sunulduğu belirlenmiştir.
İzmir 8. İcra Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosya incelemesinde; davacının ... Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, davalının ... Çelik Konstürüksiyon Seracılık Demir Tarım Ürünleri İnşaat Taahhüt Metal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, davanın İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasının takip konusu edilen senetlerin teminat senedi vasfında olması nedeniyle takibin taliki veya iptali davası olduğu, mahkemece 07.06.2018 tarihinde senetlerin teminat senedi olduğunun ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verildiği, kararın İstinaf edildiği, İzmir BAM 8. Hukuk Dairesi Başkanlığının .../... Esas .../... Karar sayılı kararı ile senetten doğan alacağın varlığı ve miktarı ile tahsilinin gerekip gerekmediğinin yargılamayı zorunlu kıldığından bahisle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 maddesi uyarında İzmir 8. İcra Hukuk Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasında verilen 07.06.2018 tarihli kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile davacı borçlu aleyhine yapılan takibin İİK 170/a-2 md gereğince iptaline karar verildiği belirlenmiştir.
Dava konusu edilen işin davalı tarafça süresinde ve usulüne uygun tamamlanıp tamamlanmadığı, İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasında takip konusu edilen senetlerin sözleşme kapsamında teminat amacıyla verilip verilmediği ve senetler dolayısıyla davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususlarının belirlenmesine yönelik olarak yerinde ve taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde inşaat mühendisi, makine mühendisi ve SMMM bilirkişiden oluşturulan 3 kişilik bilirkişi kurulu vasıtası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 11.12.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davalı ... Çelik Konstürüksiyon Seracılık Demir Tarım Ürünleri İnşaat Taahhüt Metal Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin ticari defter kayıtlarına göre 2018 yılı sonu itibari ile 121.10001 alacak senetleri hesabında 840.000,00 TL tutarında tahsil edilecek senetlerin bulunduğu, 340.10014 alınan sipariş avanslarında 590.000,00 TL tutarında alınan avansın bulunduğu, ... Tarım AŞ.nin defter kayıtlarının incelemesinde 2017 yılında banka kayıtlarının bulunmaması 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin kebir defterleri ve envanter defterlerinin boş olması nedeniyle HMK 222. Md'sine göre sahibi lehine delil teşkil edip etmediği ile ilgili takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı ... Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ticari defter kayıtlarına göre 259.01.5109.0329 uzun vadeli avanslar cari hesabında davacının davalıya 1.933.410,80 TL avans ödemesinin bulunduğu, davacının davalı ... şirketine verilen depozito ve teminatlar hesabının 30.05.2019 tarihi itibari ile 400,00 TL bakiye tutarın bulunduğu, 400,00 TL'nin 21.03.2018 tarihindeki İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosya masrafından kaynaklandığı, verilen senetler hesabı ekstresinde 01.01.2019 tarihi itibari ile 840.000,00 TL ödenecek senetlerin bulunduğu, işin ikmal edildiği tarihin 06.04.2018 olarak tespit edilmesinin uygun olacağı, kolonların temelini oluşturan dolilerin akslarında ve kotlarında yerleştirilmemiş olmalarından dolayı tesisin kolonlarının ve tüneller arasındaki derelerinin projeye uygun yerleştirilmelerinin mümkün olmadığı, tesisin dış örtüsünü teşkil eden naylonların tespit edilmesini sağlayan klips yataklarının yerleştirilmesinde temel demirleri ile kaynak ile bağlantısında ve klips yataklarının içinin temizlenmesinde gerekli özenin gözetilmemiş, fen ve sanat kaidelerine uyulmamış olduğu, tüneller arasında bulunan yağmur suyu derelerinin keşif tarihinde yaklaşık %30 oranındaki kısmının paslanmış, teknik şartnameye uygun malzemenin kullanılmamış olduğunun tespit edilmiş olduğu, dolayısıyla işin süresinde ve sözleşme eki proje ve teknik şartnamelere uygun tamamlanmamış olduğu kanaatine varıldığı, sözleşmenin teminat ve süresi başlıklı 11. Maddesinin 11-c kısmında belirtilen senetlerin sözleşmenin teminat ve süresi başlığı altında verilmiş olup, senetlerin henüz yapılmamış ileride yapılacak işlerin yapılmasını müteakip düzenlenecek hak edişlerin tahakkuk edecek ödemelerini güvence altına almak maksadı ile verilmiş olduğu kanaatine varıldığı, sözleşme konusu işin 06.04.2018 tarihinde ikmal edilmiş olup sözleşmeye göre bitirilmesi gereken 20.11.2017 tarihine nazaran 137 takvim günü gecikme meydana geldiği, sözleşmenin 3-a maddesinde "geçen her iş günü için yüklenicinin alacağından tahahhüt bedelinin % 0,7 gecikme cezası olarak kesilecektir ancak cezalı çalışma süresi 30 günü geçmeyecektir." düzenlemesi bulunduğu, gecikme cezasının 388.500,00 TL olduğu, dosyada mevcut bu bilgiler dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda işin sözleşmeye göre bitirilmesi gereken 20.11.2017 tarihi ile fiilen bitirilmiş olduğu, 06.04.2018 tarihi arasındaki sürede Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin ..../... D.iş sayılı dosyası için bilirkişi ... tarafından düzenlenen 16.01.2018 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen yapılan işin bedeli 1.619.100,00 TL kalan işin bedeli 230.900,00 TL, kusurlu işlerin bedeli 35.390,00 TL, işin fiziki gerçekleşme seviyesinin %87,52 olduğu tespiti dikkate alınarak bu tarihe kadar inşaatta yapılan işlerin yüklenici firma tarafından yapılmış olduğu hususunda bir tereddütün bulunmadığı ancak bu tarihten sonra yapılan bilirkişi raporunda belirtilen kalan 230.900,00 TL tutarındaki işlerin yüklenici veya işveren tarafından yapıldığı konusunda belirsizlik bulunduğu, dosyadaki mevcut bilgilerle konunun açıklığa kavuşturulmasının mümkün olmadığı , kalan işlerin işveren firma tarafından yapılmış olması halinde yüklenici tarafından yapılmış işlerin bedelinin 1.619.100,00 TL, kusurlu işlerin bedelinin 35.390,00 TL, gecikme cezası bedelinin 388.500 ,00TL, yüklenici hak edişinin 1.195.210,00 TL olduğu, ,işverenin yaptığı nakit ödeme tutarının 1.093.410,80 TL ve yükleniciye verilen malzemelerin bedelinin 30.000,00 TL, yükleniciye ödenmesi gereken bedelin 71.799,20 TL olduğu, bu durumda 840.000,00 TL tutarındaki senetlerden 71.799,20 TL'lik kısmının yükleniciye ödenmesi gerektiği, kalan işlerin yüklenici firma tarafından yapılmış olması halinde yüklenici tarafından yapılmış işlerin bedelinin 1.850.000,00 TL, kusurlu işlerin bedelinin 35.390,00 TL, gecikme cezası bedelinin 388.500,00 TL, yüklenici hak edişinin 1.426.110,00 TL olduğu, ,işverenin yaptığı nakit ödeme tutarının 1.093.410,80 TL ve yükleniciye verilen malzemelerin bedelinin 30.000,00 TL, yükleniciye ödenmesi gereken bedelin 302.699,20 TL olduğu, bu durumda 840.000,00 TL tutarındaki senetlerden 302.699,20 TL'lik kısmının yükleniciye ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtmiştir.
Taraflarca rapora itiraz edildiğinden itirazlar doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor istenmiş alınan 12.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda; heyet tarafından düzenlenen kök raporun hazırlanmasında dava konusu taşınmazın inşaat mahallinde yapılan tetkik ve inceleme sonucunda tespit edilen ve fotoğraflanan hususların dosyada bulunan sözleşme, teknik şartname, tarafların dilekçeleri ve ihtarnamelerinin yanında daha önce düzenlenmiş bulunan bilirkişi raporlarında tespit edilmiş hususlar ve değerlendirmelerden istifade edildiği, tarafların itirazlarında yeni bir bilgi ve belge sunmadıklarından mevcut durumda raporda belirtilen görüşlerde bir değişiklik olmadığı ancak tarafların özellikle 16.01.2018 ile 06.04.2018 tarihleri arasındaki süre için yeni bilgi ve belgeler sunmaları durumunda daha kesin bir karar verebilme imkanı olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtmiştir.
Mahkememizin 18.02.2021 tarihli celsesinde taraflara bilirkişi kurulu ek raporunda belirtilen bilgi ve belgeleri sunmalarına yönelik olarak 2 haftalık kesin süre verilmiş, ayrıca aynı celsede belgeler sunulup beyanda bulunulduğunda veya beyan için belirlenen süre geçtikten sonra davacı itirazları değerlendirilerek ve ayrıca taraf ticari defterleri de yeniden incelenerek ek rapor düzenlenmesi ve icra takibinde talep edilen işlemiş faizi yönünden de değerlendirme yapılması için dosya bir kez daha bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, alınan 13.09.2021 tarihli bilirkişi kurulu 2. Ek raporunda ; işin bitimi ve geçici kabul tarihi olarak belirtilen 06.04.2018 tarihinin değiştirilmesine gerek olmadığı, davacı tarafından malzemeler ve eksik işlerin tamamlanmasına ilişkin sözleşme bedeli dahil belgeli 120.412,45 TL tutarında masraf yapıldığı, bu rakamın 50.150,00 TL'sinin 3. Şahsa yaptırıldığı 70.260,45 TL'sinin davacı yan tarafından yapıldığı ve masrafların ticari defter kayıtlarına kaydedildiği, davacı tarafça beyan edilen 79.583,30 TL tutarındaki harcamaya ilişkin ise beyan haricinde belge/fatura sunulmadığı ve ticari defter kayıtlarında kayda rastlanılmadığı, dolayısıyla 79.583,30 TL'nin yapılan masraflar yönünden takdirin mahkemeye ait olduğu, işin geç tesliminden dolayı davacı yanca talep edilen üretim yapamama zarar tutarının 521.619,27 TL olarak hesaplandığı, kök raporda gecikme cezası olarak hesap edilen 388.500,00 TL'nin 20.11.2017 tarihinden ek raporun hazırlandığı 31.08.2021 tarihine kadar olan yasal faiz tutarının 132.196,44 TL olarak hesaplandığı ayrıntılı ve gerekçe olarak belirtilmiştir.
Bilirkişi kurulu raporunda icra takibinde talep edilen işlemiş faiz talepleri yönünden hesaplama yapılmadığı ayrıca raporun sonuç bölümü olarak herhangi bir düzenleme yapılmadığı anlaşıldığından bu hususlarda bilirkişi kurulundan bir kez daha ek rapor istenilmiş, alınan 30.11.2021 tarihli bilirkişi kurulu 3. Ek raporunda ;İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasında takip tarihi olan 09.02.2018 tarihine kadar işlemiş faiz dahil toplam tutarın 862.427,67 TL , dava tarihi olan 12.03.2018 tarihi itibari ile işlemiş faiz dahil toplam tutarının 869.383,56 TL olduğu, davalı tarafından tamamlanmayan eksik işler ile ilgili olarak davacı tarafından malzemeler ve eksik işlerin tamamlanmasına ilişkin belgeli 120.412,45 TL tutarında masraf yapıldığı, bu rakamın 50.150,00 TL'sini 3. Şahsa yaptırdığı, 70.262,45 TL'sinin davacı yan tarafından yapıldığı ve masrafların ticari defter kayıtlarına kaydedildiği, sözleşme bedeli olan KDV dahil 2.1836.000,00 TL tutardan eksik malzeme ve 3. Kişilere yaptırılan iş bedelleri toplamı 120.412,45 TL'nin düşülmesi sonrasında sözleşmeye istinaden davalının 2.062.587,55 TL talep edebileceği, sözleşmeye istinaden ödenen toplam 1.010.000,00 TL'nin düşülmesi sonrasında davacının davalıya 1.052.587,55 TL sözleşmeden kaynaklı borcunun bulunduğu, bu alacak tutarının 840.000,00 TL'lik bölümünün İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasına konu edildiği, mahkemece davalının davacıya işin geç teslim edildiğine hükmettiği takdirde sözleşmenin başlama bitime cezai şartlar başlıklı 3.a maddesine göre 388.500,00 TL gecikme cezası hesap edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Dava konusu edilen sözleşme götürü bedelli sözleşme niteliğinde olduğundan davalı yüklenicinin hak ettiği imalat bedelinin fiziki oran yöntemi ile, başka bir ifade ile yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalatların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip bulunacak bu oranın götürü iş bedelinin uygulanması sureti ile saptanması ve bulunacak bu rakamdan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiğinden bu husustan bilirkişi kurulundan bir kez daha ek rapor istenilmiş, alınan 14.03.2022 tarihli bilirkişi kurulu 4. Ek raporunda; dava konusu işin yüklenici tarafından yapılan işlerin tutarının 1.577.715,50 TL, fiziki gerçekleşme oranının %85,28 olduğu, işin sözleşme bedelinin 1.850.000,00 TL olması halinde yüklenicinin alacağı olan 484.307,70 tutarından gecikme cezası ve faizi, üretim yapamama zararı, yükleniciye verilen malzemelerin bedeli kesintileri sonucunda yükleniciye ödenecek tutarın 588.008,01 TL olduğu, işin sözleşme bedelinin 1.850.000 TL +KDV olması halinde yüklenicinin alacağı olan 571.482,55 TL tutarından gecikme cezası ve faizi, üretim yapamama zararı, yükleniciye verilen malzemelerin bedeli kesintileri sonucunda yükleniciye ödenecek tutarın 500.833,16 TL olduğu, SMMM bilirkişi tarafından yapılan incelemede davacı firma tarafından 03.03.2021 tarihli dilekçe ekinde sunulan eksik işler ile ilgili yapılan toplam 122.083,30 TL harcamayı gösteren 2 adet listenin ticari defter kayıtlarında yapılan tetkikinde yapılan harcamaların KDV dahil 120.412,45 TL olduğunun tespit ediliği, yine davacı tarafından beyan edilen 79.583,30 TL tutarındaki harcamaya ilişkin beyan haricinde belge ve fatura sunulmadığı ve ticari defter kayıtlarında kayda rastlanılmadığı, dolayısı ile 79.583,30 TL yapılan masraflar yönünden takdirin Mahkemeye ait olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 3. Sayfasındaki ödeme şartları maddesine istinaden davacı tarafından davalıya 16.03.2017 tarihinde ... Bankasından 590.000,00 TL ödeme yapıldığı ve davalıya çeşitli tarihleri olan 1.260.000,00 TL tutarında senetler verildiği ve davacı tarafından bunların toplam 420.000,00 TL tutarındaki 3 adedinin ... Bankası aracılığıyla davalıya ödenmiş olduğu, davalı tarafından kalan toplam 840.000,00 TL tutarındaki çeşitli tarihlere ait 5 adet senet için İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyası ile 09.02.2018 tarihinde icra takibi açıldığı, dava konusu 5 adet senedin asıl alacak tutarlarının vade tarihinden takip tarihi olan 09.02.2018 tarihine kadar avans faizleri toplamın 22.427,67 TL olduğunun hesaplandığı ve takibe konu tutarın faiz dahil 862.427,67 TL olduğunun tespit edildiği, dava konusu 5 adet senedin İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasının dava tarihi olan 12.03.2018 tarihi itibari ile avans faizine göre hesabının toplam 29.383,56 TL olduğu, faiz dahil toplam tutarın 869.383,56 TL olarak tespit edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davalı tarafça taraflar arasında imza altına alınan eser sözleşmesi doğrultusunda davalı tarafa verilen senetlerin teminat senedi niteliğinde olduğu, senetler karşılığı davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığından bahisle davalı hakkında menfi tespit davası açıldığı, davacı ile davalı arasında sera yapımına ilişkin 16.03.2017 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmede yapılacak işin bedelinin 1.850.000,00 TL + KDV olarak kararlaştırıldığı, davacı tarafça sözleşmenin 11.c maddesi gereğince davalı yükleniciye İzmir 10. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyası ile takip konusu edilen toplam 840.000,00 TL bedelli 5 adet senedin sözleşmenin 8. Md belirtilen ödemeler karşılığı verildiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin götürü bedelli sözleşme niteliğinde bulunduğu, davalı yüklenici tarafından işin %85,28 oranında gerçekleştirildiği ve işin fiziki gerçekleşme oranının %85,28 oranında olduğu, bu oran göz önüne alındığında davalı yüklenicinin yaptığı imalat tutarının 1.577.715,50 TL tutarında olduğu, davalı yükleniciye yapılan ödeme tutarının 1.093.410,80 TL tutarında olduğu, yapılan imalattan yapılan ödeme bedelinin mahsubu sonucu davalı yükleniciye ödenmesi gereken tutarın 484.307,70 TL ve KDV'nin de 87.174,85 TL tutarında bulunduğu, davalı yüklenicinin hak ettiği tahakkuk tutarının 571.482,55 TL tutarında bulunduğu, söz konusu miktardan dava ve takip konusu edilen 5 adet senet bedeli toplamı olan 840.000,00 TL'nin mahsubu sonucunda davacının davalıya taraflar arasında imza altına alınan sera yapım sözleşmesi kapsamında kalan borcunun 571.482,55 TL tutarında olduğu ve senetler dolayısı ile davacının davalıya toplam 268.517,45 TL tutarında borçlu olmadığı, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulünün ve yine bu miktar üzerinden icra takibinin durdurulmasına karar verilmesinin gerektiği, dava ve takip konusu edilen alacağın taraflar arasında imza altına alınan eser sözleşmesinden kaynaklandığı, alacağın varlığı ve miktarını belirlemenin yargılamayı gerektirdiği bu sebeple kötü niyet tazminatına ilişkin yasal koşulların oluşmadığı incelenen tüm dosya kapsamında anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının İzmir 10. İcra Müd. .../... E. sayılı dosyası ve bu dosyada takip konusu edilen 23/09/2017 vade tarihli 180.000,00 TL bedelli ,18/10/2017 vade tarihli 190.000,00 TL bedelli ,02/11/2017 vade tarihli 180.000,00 TL bedelli ,27/11/2017 vade tarihli 190.000,00 TL bedelli ,17/12/2017 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli senetler dolayısıyla davalıya 571.482,55- TL borçlu olduğunun, 268.517,45 -TL BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-İcra takibinin 268.517,45 TL lik alacak yönünden DURDURULMASINA,
Yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteğinin REDDİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Alınması gereken 18.342,43 TL harçtan peşin alınan 14.345,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.997,33 TL harcın davalı tarafça tamamlanmasına ,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 27.246,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 45.624,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 20 davetiye gideri 195,20-TL, keşif ve bilirkişi inceleme ücreti 1.814,00-TL, noter masrafı 425,56 TL, tespit dosyası masrafı 1.192,60 TL olmak üzere toplam 4.819,96-TL yargılama giderinin red ve kabule göre 186,00 TL lik bölümünün davalıdan alınarak davacıya verilmesine , kalan bölümünün davacı üzerinde bırakılmasına ,
Davalı tarafça yapılan masrafların red ve kabule göre davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça yatırılan 14.445,30-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair tebliğden itibaren iki hafta içinde İstinaf yolu acık olmak üzere oy birliği ile verilen karar davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'un yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.02/06/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır