T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/377 Esas
KARAR NO: 2021/339
DAVA: İstirdat (Çekten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/03/2018
KARAR TARİHİ: 26/03/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İstirdat (Çekten Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket adına keşide edilen çekin davalı tarafından teslim alındığını, ancak davacıya teslim edilmediğini, davalının çeki ciro ederek kullandığını beyan ettiğini, ancak çekin nama yazılı olduğunu, davalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin hak sahibinin davacı olduğunu, davalı çeki haksız ve kötü niyetli olarak elinde tuttuğunu belirterek ... Bankası ... şubesine ait 31/03/2018 tarihli, bedeli 30.000,00 TL, keşidecisi ..., ... seri nolu çekin istirdadı ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalının davaya cevap vermediği, duruşmalardaki beyanında ise; açılan davada suçunun olmadığını, davacı şirketin kendisini dolandırdığını, davacı şirket yüzünden dükkanında bulunan malların kaldırıldığını, davaya konu çeki ... Şirketinden yaptığı işe karşılık aldığını, ancak davacı tarafın "benim kdv fazlalığım var, bu firmaya faturayı ben keseyim, kdv yi ben kullanıyım" dediğini, bunun üzerine davacı tarafa güvendiği için tamam dediğini, davacı şirket ile daha önce de ticari işi olduğunu, davacı şirket firmasının adresini kendi işyerinin adresine taşıyınca onların borçlarını da ödemek zorunda kaldığını, davacının birçok firmayı dolandırdığını, davaya konu çekle ilgili olarak alacaklı olduğunu, davacının bu çekle bir ilgisi olmadığını, davacı tarafın fatura kestiği için çek hakkında iddiada bulunduğunu, çeki davacıya kendisinin teslim ettiğini, davaya konu çeki davacı şirketten ... isimli arkadaşa getirdiğıni, ona teslim ettiğini, onunda çeki borçlu olduğu yerlere verdiğini, çekte herhangi bir imzasının bulunmadığını, çeki teslim ettiğine dair abisinin şahit olduğunu beyan etmiştir.
DAVA:
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-Menderes CBS'nin 28/03/2018 ve 04/10/2019, 20/01/2021 tarihli yazıları ve eki,
-... Bankası A.Ş'nin 18/05/2018 tarihli cevabı yazısı ve eki,
-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 18/04/2019 ve 24/12/2019 tarihli yazısı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' düzenlemesi yer almaktadır. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispatlaması gerekmektedir.
Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında bulunan deliller kapsamında somut olay değerlendirildiğinde; davacının ... Bankası ... şubesine ait 31/03/2018 tarihli, bedeli 30.000,00 TL, keşidecisi ..., ... seri nolu çekin kendisi adına keşide edildiği, çekin davalı tarafından keşideciden teslim alındığı ve davalı nezdinde bulunduğu iddiası ile çekin istirdadı talebinde bulunduğu, davalının söz konusu çeki teslim almakla birlikte davacıya teslim ettiği ve davacı tarafından bu çekin cirolanarak üçüncü kişilere verildiğini savunduğu, ... Bankası A.Ş'nin 18/05/2018 tarihli cevabı yazısına göre söz konusu çekin davacı şirket adına keşide edildiği, davacı şirket tarafından çekin ... adına ciro edildiği, bu kişi tarafından yapılan ciro ile çekin ...'ye geçtiği, çekin ... Bankası A.Ş tarafından takas işlemleri kapsamında ibrazının yapıldığı, çekin davalı elinde bulunmadığı, üçüncü kişilere ciro yoluyla geçtiği ve muhatap bankaya ibraz edildiğinin sabit olduğu, nitekim bu hususun davacı vekilinin 03/04/2018 tarihli beyan dilekçesine göre davacının da kabulünde olduğu, dava konusu uyuşmazlığın niteliğine göre davacının davalıdan çekin istirdadını talep edebilmesi için çekin davalı elinde bulunması gerektiği, somut olayda çek istirdadı koşulları oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 512,33 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 453,03 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra isteği halinde davacıya İADESİNE,
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
5-Kararın kesinleşmesinden sonra İzmir ....ATM'nin ... esas sayılı dava dosyasının merciine İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.
26/03/2021
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA