T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/990
KARAR NO: 2022/250
DAVA: Alacak (İşletme Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/09/2018
KARAR TARİHİ: 16/03/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (İşletme Devrinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket vekili, davacı müvekkili şirketin, davalı ... Su Ürünleri .... Tic. A.Ş.'den ciro ile gelen çekten dolayı 200.000 TL alacaklı olduğunu, haricen yapılan görüşmelerde davacı şirketin yaklaşık 10 aydır oyalanarak borcun ödenmediğini, ayrıca yine haricen davalı ... Su Ürünleri .... Tic, A.Ş.'nin ticareti terk ederek ödemelerini tatil etmiş olduklarını, gayri faal durumda olup adresinin sürekli kapalı olduğunu öğrendiklerini, dava dilekçesi ekinde sundukları protokol uyarınca diğer davalı ... İhracat Ltd. Şti.'nin cari alacağına karşılık borçlu davalı ... Su Ürünleri .... Tic. A.Ş.'nin ticari işletmesini devraldığını, devralanın da TBK.'nun 202. maddesi (eski BK 179. maddesi) uyarınca devraldığı işletmenin borçlarından sorumlu olduğunu, davalı ... Su Ürünleri .... Tic. A.Ş.'nin ticareti terk ve ödemelerini tatil ederken İİK.'nun 44. maddesi uyarınca uyulması gereken zorunlulukları yerine getirmediğini, 02.01.2017 tarihli devir protokolü ile davalı ... İhracat Ltd. Şti.'nin diğer davalı ... Su Ürünleri .... Tic. A.Ş.'nin ticari işletmesine ait menkul ve gayrimenkullerden; “... 1, ... 2, ... 3 adlı üretim tesislerini, ..., ... 1, ... 2, ... 3, ... 6 adlı gemileri, 5.185.000 adet balığı, 20 ila 34 mt. arasında değişen toplamda 95 adet balık muhafaza ağlarını, 20, 24 ve 30 mt. çaplı toplamda 30 adet balık üretim kafesini, 660 It. balık hasat tankını, Balık aşı boylamasına yarayan 6 adet banyoyu, 600 It.lik 6 çıkışlı kompresör dairesini, Urla ...'de kain söz konusu tesislerin kurulu olduğu 6.648 m2 tarlayı” satın aldığını, ayrıca 1. maddede sayılan bu projelere ait Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın 28.04.2016 tarih 1634-35-36 sayılı 1-2-3 Projeleri'nin doğmuş ve doğacak tüm haklarının davalı ... İhracat Ltd. Şti.'ne devredildiğini, bunun dışında davalı ... Ltd.Şti.'nin burada yazılı olmayan birçok kalemi de faturalar ile devraldığını, davalı ... Ltd.Şti.'nin diğer davalı ... Su Ürünleri ..., Tic. A.Ş.'nin ticari unvanı ve borçları dışında neredeyse göre devralan şirketin de işletmenin borçlarından sorumlu olduğunu, davalı ... İhracat Ltd. Şti.'nin diğer davalı ... Su Ürünleri .... Tic. A.Ş. ile önceden doğmuş cari hesabını fatura bedeli olarak gösterdiğini, ilaveten her iki davalı şirket arasındaki İzmir 16. İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı icra takip dosyasının da muvazaalı şekilde açılmış İhracat Ltd. Şti.'ne 11.229.000,00 TL tutarında borçlandırıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve dava tarihinden itibaren en yüksek ticari mevduat faizi işlemek kaydıyla, icra takip dosyası alacağının işleyecek faizleri ile bu aşamada 1.000,00 TL nin her iki davalıdan da müştereken ve müteselsilen (davalı ... İhracat Ltd. Şti. yönünden BK.'nun 202. Maddesine göre) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının bahis konusu davayı açmak hukuki yararının olmadığını, İzmir 26, İcra Müdürlüğü'nün .../... E, sayılı takip dosyasında davacı şirketin ihtiyati haciz sonrası İcra takibini henüz kesinleştiremediklerini, tebligatların borçlu asile değil usulsüz bir şekilde borçlunun ticari merkezinin bulunduğu adresteki muhtarlığa yapıldığını, davacı şirketin diğer davalı (borçlu ... firmasının ve bu firmanın sahibi olan ... ...'nun çek cirantası durumundaki dava dışı (diğer borçlu) ... Dış Ticaret AŞ'nin taşınmazlarına davalı müvekkili şirketinin icra takibinden çok zaman önce haciz uygulamış ve satış talebinde bulunmuş olduğunu, ancak satıştan vazgeçmiş olduğunu, bundan 3 ay sonra da tamamen kötü niyetle huzurdaki davanın ikame edilmiş olduğunu, devrolunan ticari işletmenin borçlarının devrin alacaklılara ihbarı veya gazetelerde ilanından itibaren devralana geçeceğini ve esasen borcun nakli için aranan alacaklının rızasının TMB md. 202 uyarınca gerçekleşen devirlerde aranmayacağını, burada sözü edilen ihbarın devralan tarafından yapılacağını, ihbar veya ilanın devir sözleşmesinin dış ilişki bakımından sonuç doğurması için şart olduğunu, dolayısıyla devralanın ihbar yapmaması halinde borçlardan sorumlu olmayacağını, davalı müvekkili şirketin diğer davalı borçlu şirket hesabına çok yüklü miktarda para yatırmış olmasının, senetten alacağını tahsil edememiş olmasının zarara girmiş ve girmeye devam etmekte olmasının, borçlunun halihazırda her geçen gün davalı müvekkili şirket zararına tasarruflarına devam ediyor ve davalı müvekkili şirketçe satın alındığı sanılan mallar üzerinde haciz tatbikini kasten kabul ediyor ve yeddiemin olarak uhdesine alıyor olmasının, davalı müvekkili şirketin ise tüm bunlara rağmen tasarruf konusu malları devam etmiş olduğunu, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınan cevabi yazılarıngerçekte bir aciz halinin bulunmadığının ispatı olduğunu, kaldı ki diğer davalı borçlunun gerek doğrudan ve gerekse organik bağı bulunan (dava dışı) ... firması üzerinden ihracatlarını sürdürdüğünü, başka firma ve kişilerle ticari ilişkisine devam ettiğini, ticari hayatta bir firmadan alacaklı duruma geçen bir tacirin borçlunun mali durumunu araştırarak takip etmesi gerektiğini, aynı sektörde olan davacı şirketin buna uygun davranmamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek, öncelikle davanın usulden reddini, yargılamaya devam edilmesi halinde ise İzmir 7 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyasıyla görülen tasarrufun iptali davalarının bekletici mesele yapılmasını ve davanın esastan reddini, tazminat, karşı dava ve Suç duyurusu dahil tüm yasal haklarının saklı tutulmasını, davalı müvekkili şirketin bahis konusu dava nedeniyle zarara uğraması ihtimalinde İİK md. 283 gereği zararın diğer davalı borçludan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Su Ürünleri .... Tic. A.Ş.'ye dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı davaya cevap vermemiştir.
DAVA:
Dava, işletme devrinden kaynaklanan alacak iddiasına ilişkindir.
DELİLLER:
-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 20/01/2020 tarihli yazısı ve ekleri,
-İzmir 7 Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası sureti,
-Bilirkişi ...'in 11/11/2019 tarihli raporu,
-İzmir 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosya sureti.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, davalı ... Su Ürünleri A.Ş'den ciro yoluyla kendisine intikal eden çek nedeniyle alacaklı olduğu, borçlu şirketin kendilerini oyaladığı, borcu ödemediği, ticareti terk ettiği ve ticari işletmesinin diğer davalı ... Ltd Şti'ye devrettiğinin öğrenildiği, ticari terkin belirli usul ve şekillere tabi olduğu, diğer davalının devraldığı işletmenin borçlarından sorumlu olduğunu ve icra takibine konu alacağın davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesi gerektiğini iddia ettiği, davalı ... Su Ürünleri A.Ş'nin davaya cevap vermediği ve duruşmaları takip etmediği, diğer davalı ... Ltd Şti'nin ise davacının diğer davalı şirket aleyhinde takip yaptığı, söz konusu şirketin mal varlığına haciz uyguladığı, sonrasında kendi rızası ile takipten vazgeçtiği, bu davayı kötüniyetli olarak ikame ettiği, kendilerine yapılan herhangi bir işletme devri olmadığını, bir kısım malların devrinin işletme devri sonucunu doğurmayacağı, yasal olarak sorumlu olmadıklarını savunduğu, taraflar arasında davacının davalı ... Su Ürünleri A.Ş'den çeke dayalı olarak alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise davalılar arasında işletme devri bulunup bulunmadığı, davacının bu alacağını davalı ... Ltd Şti'den de talep edip edemeyeceği hususunda olduğu, davacının alacağının dayanağını
... Bankası A.Ş ... şubesine ait keşidecesi ... Su Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd Şti, lehtar ve cirantası ... İç ve Dış Ticaret A.Ş, ve hamili ... .... İnşaat Ltd Şti, olan 13/01/2017 keşide tarihli, keşide yeri İzmir bedeli 200.000,00 TL olan ve 13/01/2017 tarihinde karşılıksızdır işlemi yapılan çekin oluşturduğu, mahkememizce davacı defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede söz konusu çekin davacı defterlerinde yer almadığı, davacının kendi defterlerine göre davalıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre kambiyo senetlerinin ticari defterlere kaydedilmeden de alacaklının kambiyo senedinden kaynaklanan hak ve alacağını ticari defterlerine dayanmaksızın talep edebileceği, davalı ... Ltd Şti'nin 2016 yılı Ağustos ayında tür değişikliği yaptığı ve Anonim şirkete dönüştüğü, dava tarihi itibariyle faal olduğu ve ticaret siciline kayıtlı olduğu, davalı ... A.Ş ile diğer davalı ... Ltd Şti arasında Çipura ve Levrek Yetiştiricilik Çiftliği Proje ve Tesislerin devrine ilişkin 02/09/2016 ve 30/11/2016 tarihli devir sözleşmesi ve protokollerin olduğu, davacı bu protokollere istinaden davalı ... A.Ş'nin işletmesinin diğer davalıya devredildiğini ve diğer davalının işletme devri hükümleri uyarınca kendisinin alacağından sorumlu olduğunu ileri sürmüş ise de davacının kambiyo senedinden kaynaklanan alacağının çekin keşide tarihi olan 13/01/2017 tarihi itibariyle ciro yoluyla doğduğu, buna göre gerçekleştiği iddia olunan işletme devrinden sonra davalı ... A.Ş ile davacı şirket arasında gerçekleşen ticari işlemlerden diğer davalı ... Ltd Şti'nin sorumlu tutulamayacağı, davacının söz konusu çeke istinaden davalı ... A.Ş hakkında iş bu dava öncesinde takip yaptığı, bu davada ... A.Ş'nin yasal hasım konumunda olduğu, dosya kapsamı itibariyle davacının gerçekleştiği ileri sürülen işletme devrinden önce alacağının doğduğunu ve davalıların yasal olarak söz konusu alacaktan sorumlu olduğunu ispatlayamadığı, iddianın ileri sürülüş biçimi ile dosya kapsamına göre başka araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı ve ayrıca dava dışı üçüncü kişiler tarafından davalı şirketler aleyhinde İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tasarrufun iptali ve İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan alacak davalarının sonuçlanmasının beklenmesinin de yargılamaya katkı sağlamayacağı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL maktu karar ve ilam harçtan davacı tarafından yatırılan 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 44,80 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı ... dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-2 maddesi uyarınca 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Ltd Şti'ye ÖDENMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.16/03/2022
Katip
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)