T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/297 Esas
KARAR NO: 20
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 17/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle; davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu hasar dosyalarının ekspertiz hizmeti görevinin müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirket tarafından hasar dosyalarının ekspertiz dosyaları hazırlanarak davalı şirkete ibraz edildiğini ve bunun karşılığı hakedilen eksper ücretlerinin sigorta ekspertiz ücreti rehber tarifesine göre hesaplanarak üç adet fatura düzenlenerek tebliğ edildiğini ancak fatura bedellerinin ödenmediğini, faturalara itiraz edilmediğinden alacağın kesinleştiğini ve davalı aleyhine İzmir ...İcra Müd ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını davalı tarafın ekspertiz ücretlerinin toplam 6.663,12-TL olduğunu bildirerek ferileri ile birlikte 8.014,00-TL yi ödendiğini belirterek, harici fazla talebin haksız olduğundan bahisle borca faize ve ferilerine itiraz ettiklerini, itirazın yasal dayanağının bulunmadığını ekspertiz ücretlerinin sigorta ekspertiz ücreti rehber tarifesine göre hesaplandığını, itirazın kötü niyetli olduğunu bildirerek davalı tarafın kısmi itirazının iptali ile takibin devamına ve %40 dan az olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafın cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 1992 yılından dosya aktarımının olduğu 2011 kasım ayına kadar ekspertiz hizmeti verilmesine ilişkin çalışma olduğunu, dava konusu üç fatura haricinde 1992 yılından itibaren tüm ekspertiz hizmetlerinin tarifede belirtilen maktu bedel üzerinden ödenmesine rağmen 2011 Kasım ayında çalışmaların durdurulmasına rağmen 3 adet ekspertiz hizmetinin fahiş fatura edildiğini, bu nedenle yapılan takibe itiraz edildiğini, tararlar arasında 1992 yılından itibaren kabul edilen ve bu güne kadar hiçbir itilafa konu edilmeyen ödeme şeklinin olduğu söz konusu faturaların kendilerince bildirilmiş olan ücretler dışında ödeme yapılmaması nedeni ile üç adet faturanın iade edildiğini davacı tarafa 30/03/2012 tarihinde bildirildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; "alınan bilirkişi raporları, iddia ve savunma beyanları ve tüm dosya kapsamına göre icra takibine konu edilen 14/03/2012 tarihli faturaların... nolu ... Ambalaj hasar dosyası ekspertiz ücreti yönünden düzenlenen KDV dahil 21.608,27-TL, ... nolu... ekspertiz ücreti yönünden düzenlenen KDV dahil 39.102,31-TL ve ... Nolu ... ekspertiz ücreti yönünden düzenlenen KDV dahil 4.956,00-TL bedelli 3 adet fatura olduğu ve toplam 65.666,58-TL'ye yönelik olarak davacı tarafça davalı aleyhine icra takibine konu edildiği, davalı tarafın takip dosyasında borç miktarının 6.563,21-TL olduğunu bildirerek bu miktara ilişkin ferilerle birlikte dosyaya ödeme yaptığı, kalan bölüm yönünden itiraz ettiği, taraflar arasında herhangi bir ekspertiz anlaşması bulunmadığı, bu duruma göre Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılan 22/06/2008 tarihli Sigorta Eksperleri Yönetmeliğinin 16.maddesine göre Sigorta Eksperleri İcra Komitesi tarafından 2012 yılına ilişkin olarak çıkarılan rehber tarifede belirtilen formüllere göre hesaplama yapılması gerektiği ve bu hesabın; hasarda çalışan eksper sayısının yıllık olarak belirlenecek ekspertiz ücreti ile çarpımı neticesinde elde edilen bedel, ekspertizde çalışılan saatin yıllık olarak belirlenecek çalışma saat ücreti ile çarpımı sonucu elde edilen bedel, ekspertiz sonucunda eksper tarafından belirlenen brüt hasar ücretinin hasar değerinin ekspertiz ücretine yansıyacak oran katsayısının çarpımı sonucunda elde edilecek bedel ve ekspertiz ile ilgili masrafların toplam bedelinin toplamına göre belirleneceği, buna göre bilirkişilerce hesaplanan ... nolu hasar dosyasına ilişkin ekspertiz ücretinin 34.146,29-TL, ... nolu hasar dosyasına ilişkin ekspertiz ücretinin 9.381,00-TL ve ... nolu hasar dosyasına ilişkin ekspertiz ücretinin 4.100,50-TL ki toplam 47.627,79-TL olduğu, davacının bu miktar yönünden alacağının bulunduğu, icra takibinde davalı yanca 6.563,12-TL'lik kısmın kabul edilerek ödendiği nazara alındığında sabit bulunan 41.064,67-TL üzerinden davanın kabulünün gerektiği" gerekçesiyle, 30/12/2014 tarih, ... esas ve ... karar sayılı karar ile ,davanın kısmen kabulüyle, davalı tarafın İzmir ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasındaki kısmi itirazının 41.064,67 TL üzerinden iptali ile takibin itiraz edilen bölüm yönünden bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine ve alacak likit nitelikte olduğundan %20 icra inkar tazminatı olan 8.212,93 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davalı tarafın temyiz talebi üzerine, yapılan temyiz incelemesi neticesinde,Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 23.12.2015 tarih, ... karar sayılı kararı ile; "dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı fatura bedelinin tahsiline ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasında 1992 yılından itibaren sözlü anlaşma uyarınca hizmet ilişkisinin devam ettiği taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Davalı tarafça bu tür benzer dosyalarda teamül uyarınca ödeme yapıldığı savunulmaktadır. Mahkemece bu yönüyle alınan bilirkişi raporu eksik incelemeye dayalıdır. Bu itibarla taraflar arasında ticari ilişkinin başladığı tarihten itibaren benzer işlerde ödemenin ne şekilde yapıldığı hususunun her iki tarafın defter ve kayıtlarının incelenmesi suretiyle açıklığa kavuşturulması için bilirkişilerden dayanakları da gösterilmek üzere açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınarak oluşacak uygun sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı rapora göre hüküm tesisi doğru olmamıştır" gerekçesiyle mahkememiz hükmünün bozulmasına karar verilmiş, davacı tarafın karafın karar düzeltme isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce usül ve esasa uygun bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, Yargıtay bozma ilamı kapsamında bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişi ... ile ticaret hukuku konusunda uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20.08.2020 tarihli raporda; "Taraflar arasındaki hizmet ilişkisine dayalı olarak davacının talep edebileceği “Ekspertiz Ücreti” nin hesaplamalarında ilgili yıllarda uygulanan “Sigorta Ekspertiz Ücret Rehber Tarifesi” dikkate alınarak hesaplama yapılıp yapılmadığı, bu yönde var ise teamül oluştuğunu tespit edebilmek yönünde öncelikle incelemeye sunulan ve fatura edilmiş ekspertiz ücretine esas olan “Ekspertiz Masraf Listelerinin” sunulması ve hesaplamaya ilişkin detay bilgilerinin verilmesi gerekmekte olduğu, mevcut haliyle incelemeye sunulan hizmet faturalarının nasıl hesaplandığı ve taraflar arasında hesaplama yönünden teamülün oluşup oluşmadığı konularında görüş bildirmek mümkün olmadığı" ve mahkememizce yapılan yargılama sırasında en son rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 18.02.2021 tarihli ek raporda ; Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere, davalı tarafça bu tür benzer dosyalarda teamül uyarınca ödeme yapıldığı ileri sürülmüş olup, bu haliyle davalı şirketin kendisince ileri sürülen böyle bir teamülün varlığını ispat etmesi gerektiği halde, davalı tarafça bu türden bir teamülün varlığına delalet eden herhangi bir delilin dosyaya ibraz edilmediği görülmekle, bozma ilamına göre önceki rapordan farklı bir hesaplama yapılamamış olup, konuyla ilgili nihai takdirin mahkemeye ait olduğu" nun bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde talimat ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 22.01.2023 tarihli raporda dava dosyası kapsamında ve davalı taraf kayıtlarında yerinde yapılan incelemede edinilen bilgiler neticesinde; davalı tarafa 05.10.2022 tarihinde e-mail gönderilerek yerinde inceleme kapsamında hazır edilmesi gereken belge ve bilgilerin neler olacağı belirtildiği, davalı tarafa atılan e-mailde görevlendirme kapsamında özellikle talep edilen; benzer dosyalarda teamül uyarınca ödeme yapıldığına yönelik örnek dosyaların (diğer istenen bilgi ve belgeler yanında) hazır edilmesi istendiği, davalı tarafça hazır edilen belgelerin örnek dosyaları içermemesi ve 18.11.2022 tarihine kadar hazırlayabilecekleri beyanına istinaden davalı tarafa 18.11.2022 tarihine kadar süre verilmiş ve bu durum tutanak altına alındığı, davalı tarafın görevlendirme kapsamında talep edilen emsal dosyaları kendilerine verilen süreye rağmen sunmamaları nedeniyle varlığı iddia olunan teamüle ilişkin detaylı inceleme yapılamadığı, davalı sigorta şirketinin dosya kapsamında, davacı ile olan uzun yıllara dayalı çalışmalarında, taraflar arasında oluşan teamül gereği verilen hizmet bedellerinin tarife dışında daha düşük bedellerle ödendiğine yönelik iddiasının ispata muhtaç olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden 2.kez ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 12.09.2023 havale tarihli raporda ; Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ...Esas ve ... Karar sayılı ilamının tetkikinde; davanın hizmet sözleşmesinden kaynaklı fatura bedelinin tahsiline ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında 1992 yılından itibaren sözlü anlaşma uyarınca hizmet ilişkisinin devam ettiği, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığını, davalı tarafça bu tür benzer dosyalarda teamül uyarınca ödeme yapıldığının savunulduğu, mahkemece bu yönüyle alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, bu itibarla taraflar arasında ticari ilişkinin başladığı tarihten itibaren benzer işlerde ödemenin ne şekilde yapıldığı hususunun her iki tarafın defter ve kayıtlarının incelenmesi suretiyle açıklığa kavuşturulması için bilirkişilerden dayanakları da gösterilmek üzere açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınarak oluşacak uygun sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı rapora göre hüküm tesisinin doğru olmadığını, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulmasına oy birliği ile karar verildiği anlaşıldığı, buna karşılık, yukarıda belirtildiği üzere, sayın mahkemenin ara kararı doğrultusunda davacı yan tarafından dosyaya sunulan ve davacıya ait yasal defter ve kayıtların bulunduğu belirtilen ... adresinde incelemeye gidilerek davacı yana ait 2010 ve öncesi 2009, 2008, 2007 yılları (teamüle esas olabilecek geçmiş dönemler) yasal defterlerin ibraz ve tetkiki istenmiş ise de bahse konu dönemler 10 yıllık zamanaşımının üzerinde olduğu, çok eski dönemleri içerdiğinden bahisle yasal defterler ibraz edilememiş ve bu yönde inceleme yapılamadığı, diğer yandan, dosya içeriğinde mevcut raporllırda yer aldığı şekli ile teamül yönünde iddialarda bulunan davalı tarafından bahse konu teamül iddialara esas olabilecek herhangi bir yasal defter ve dayanak olabilecek hesaplama yönünde dosyaya hiçbir bilgi ve belge sunulmadığı, bu yönde davalının merkezinde yapılan bilirkişi incelemesinden inceleme yapan bilirkişiye herhangi bir bilgi ve belge sunulmamış olup davalının teamül yönündeki iddiaları yönünde takdirin mahkemeye ait olduğu, bu şartlar altında, davalı tarafından bahse konu teamül iddialarına esas olabilecek herhangi bir yasal defter ve dayanak olabilecek hesaplama yönünde dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı müddetçe, Yargıtay bozmasına göre bir değerlendirme yapılması mümkün olmayıp, bozmadan önce dosyaya sunulan rapordan farklı bir sonuca ulaşmak da söz konusu olmayacağı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ / KABUL :
Davanın, İİK 67.maddeye göre açılmış itirazın iptali davası olduğu,
Tüm dosya kapsamına göre,İzmir ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasında, icra takibine konu edilen 14/03/2012 tarihli faturaların ... Nolu ... Ambalaj hasar dosyası ekspertiz ücreti yönünden düzenlenen KDV dahil 21.608,27-TL, ... nolu ... ekspertiz ücreti yönünden düzenlenen KDV dahil 39.102,31-TL ve ... nolu ...Ambalaj ekspertiz ücreti yönünden düzenlenen KDV dahil 4.956,00-TL bedelli 3 adet fatura olduğu ve toplam 65.666,58-TL'ye yönelik olarak davacı tarafça davalı aleyhine icra takibine konu edildiği, davalı tarafın takip dosyasında borç miktarının 6.563,21-TL olduğunu bildirerek bu miktara ilişkin ferilerle birlikte dosyaya ödeme yaptığı, kalan bölüm yönünden itiraz ettiği, taraflar arasında herhangi bir ekspertiz anlaşması bulunmadığı, Yargıtay bozma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporlarından anlaşılacağı üzere, davalı tarafça, davacıya teamül gereğince ödeme yapıldığına dair ödeme yapıldığının ispatlanamadığı, bu duruma göre Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılan 22/06/2008 tarihli Sigorta Eksperleri Yönetmeliğinin 16.maddesine göre Sigorta Eksperleri İcra Komitesi tarafından 2012 yılına ilişkin olarak çıkarılan rehber tarifede belirtilen formüllere göre hesaplama yapılması gerektiği ve bu hesabın; hasarda çalışan eksper sayısının yıllık olarak belirlenecek ekspertiz ücreti ile çarpımı neticesinde elde edilen bedel, ekspertizde çalışılan saatin yıllık olarak belirlenecek çalışma saat ücreti ile çarpımı sonucu elde edilen bedel, ekspertiz sonucunda eksper tarafından belirlenen brüt hasar ücretinin hasar değerinin ekspertiz ücretine yansıyacak oran katsayısının çarpımı sonucunda elde edilecek bedel ve ekspertiz ile ilgili masrafların toplam bedelinin toplamına göre belirleneceği, buna göre bilirkişilerce hesaplanan ... nolu hasar dosyasına ilişkin ekspertiz ücretinin 34.146,29-TL, ... nolu hasar dosyasına ilişkin ekspertiz ücretinin 9.381,00-TL ve ... nolu hasar dosyasına ilişkin ekspertiz ücretinin 4.100,50-TL ki toplam 47.627,79-TL olduğu, davacının bu miktar yönünden alacağının bulunduğu ve icra takibinde davalı yanca 6.563,12-TL'lik kısmın kabul edilerek ödendiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüyle, davalı tarafın İzmir... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasındaki kısmi itirazının 41.064,67 TL üzerinden iptali ile takibin itiraz edilen bölüm yönünden bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine ve alacak likit nitelikte olduğundan %20 icra inkar tazminatı olan 8.212,93 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM /Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜYLE,
Davalı tarafın İzmir ...İcra Dairesi'nin...Esas sayılı icra takip dosyasındaki kısmi itirazının 41.064,67 TL üzerinden iptali ile takibin itiraz edilen bölüm yönünden bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacak likit nitelikte olduğundan %20 icra inkar tazminatı olan 8.212,93 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.805,12 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 549,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.255,72 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından başlangıçta yatırılan toplam 573,85 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 920,40 TL, bilirkişi ücreti toplam 3.600,00 TL olmak üzere toplam 4.520,40 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına tekabül eden 3.164,28 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/10/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza