T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/14 Esas
KARAR NO: 2021/279
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 08/01/2020
KARAR TARİHİ: 10/03/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araç ile davalılardan ...'ın araç sürücüsü diğer davalı ... Anonim Sigorta şirketinin zmms trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş dosyası ile yapılan tespitte 1.800 TL kira kazanç kaybı, 22.096,95 TL hasar bedeli, 8.000 TL değer kaybı oluştuğunun tespit edildiğini belirterek şimdilik davalı sigorta şirketinden iş kazanç kaybı dışındaki değer kaybı tazminatından ve hasar bedelinden poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olmak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı ... Anonim Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 18/02/2019-2020 tarihlerinde geçerli olmak üzere kzmm sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davaya konu kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün kusur oranının ve zarar miktarının mahkemece tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 12.182,99 TL ödeme yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ...'ın davaya cevap vermediği, duruşmalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DAVA:
Dava, 6098 sayılı TBK'nın 71 ve 2918 sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminatın (hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli) sürücü, işleten ve karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısı tarafından tazmini isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Kaza tutanağı, kaza fotoğrafları,
-İzmir .. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası,
-İzmir Emniyet Müdürlüğünün 15/01/2020 tarihli yazısı,
- İstanbul Emniyet Müdürlüğünün 16/01/2020 ve 14/12/2020 tarihli yazısı,
-....Sigorta şirketinin 17/02/2020 tarihli yazısı ve eki poliçe ve hasar dosyası
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 11/08/2020 tarihli yazısı ve eki
-Bilirkişi ...'ün 03/09/2020 tarihli bilirkişi raporu
-Bilirkişi ...'un 11/01/2021 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
TBK'nın 49. maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiile dayalı bir borcun doğabilmesi için, hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, fiili işleyenin kusuru olmalı, sonuçta bir zarar doğmalı, zarar ile işlenen fiil arasında da uygun nedensellik bağı bulunması gerekir.
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.
Öncelikle, değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınmalıdır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin kökleşmiş ilke ve uygulamalarına göre trafik kazalarına dayalı araç değer kaybı tazminatı, hasarlı aracın, hasara uğramadan önceki ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki ikinci el piyasa değerinin saptanması ve karşılaştırılması suretiyle belirlenir. Aradaki fark meydana gelen değer kaybıdır. Ancak aracın tamiri ekonomik değilse yani araç pert total ise değer kaybı talep edilemez(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/12/2017 tarih ve 2015/6486 Esas, 2017/12264 Karar; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2018 tarih ve 2015/16180 Esas, 2018/8981 Karar sayılı ilamları.).
Aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli olan bedel ve davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. gibi tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle araç mahrumiyet bedeli bedeli belirlenir. Ancak aracın tamiri ekonomik değilse yani araç pert total ise zarara uğrayan araçla aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul süre üzerinden araç mahrumiyet bedelinin belirlenmesi gerekir. (Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/7867 Esas, 2017/1668 Karar sayılı ilamı ve benzer kararları).
6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.
Kaza sonucu hasara uğrayan aracın değer kaybı ile hasarının ne kadar sürede tamir edileceği, bu süre içinde ikame araç kiralama bedelinin (yakıt v.s gibi zorunlu giderlerin mahsubundan sonra) tespitinin konusunda uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/11175 Esas, 2016/1082 Karar sayılı İlamı ve benzer kararları).
Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde; 28/08/2019 tarihinde ..., ... ve ... plakalı araçların karıştığı çok taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kolluk tarafından trafik kazasına ilişkin olarak kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının iş bu dava ile ... plakalı araçta kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı, araç mahrumiyeti ve hasar zararlarına ilişkin talepte bulunduğu, mahkememizce alınan kusur ve hesap bilirkişi raporuna göre davalı sigorta şirketi nezdinde 18/02/2019-18/02/2020 tarihleri arasında zmss poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, kusur durumu ile ... plakalı aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi unsurlar dikkate alınarak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile dava konusu kaza nedeniyle oluşan hasarının miktarı ve onarım giderleri bir arada değerlendirildiğinde meydana gelen hasarın trafik kazası ile uyumlu, hasar miktarının 22.096,95 TL, değer kaybının serbest piyasa rayiçlerine 7.500,00 TL, aracın makul tamir süresinin 12 iş günü olduğu, aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli olan bedel ve davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. gibi tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle araç mahrumiyet bedelinin- ikame araç bedelinin 1.800,00 TL olduğunun (12x150=1.800,00TL) tespit edildiği, davalı sigorta tarafından davacıya dava öncesinde muhtelif tarihlerde olacak şekilde 127,44 TL, 2.766,68 TL, 498,00 TL ve 8.790,87 TL olmak üzere toplam 12.182,99 TL ödeme yapıldığı, davalı sigorta tarafından yapılan ödeme bilirkişi tarafından hesaplanan hasar bedeli ve değer kaybından mahsup edildiğinde davacının karşılanmayan 17.413,96 TL hasar ve değer kaybı zararının bulunduğu, ayrıca zmms kapsamında olmayan ikame araç bedeli yönünden de davacının 1.800,00TL zararının bulunduğu, Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 esas, 2020/40 karar sayılı ilamı uyarınca tazminat hesaplamasında genel hükümlerin uygulanması gerektiği, bu kapsamda davacının değer kaybına ilişkin talebinin genel hükümlere ve serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, bu ilke ve açıklamalar uyarınca mahkememizce alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, davalı ...'ın işleten ve davalı ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusurlu araç sürücüsü ve haksız fiil faili olarak ikame araç bedeli ve karşılanmayan hasar ile değer kaybına ilişkin zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin ise zmms sigortacısı olarak sadece karşılanmayan hasar ve değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, davalı sürücü ve işletenin haksız fiil hükümleri uyarınca kaza tarihinde temerrüde düştüğü, davalı sigorta yönünden ise bakiye hasar ve değer kaybı talebi yönünden temerrüdün dava ile gerçekleştiği, dava konusu aracın niteliğine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı tarafından dava öncesinde delil tespiti için yargılama giderleri 6100 sayılı HMK'nun 323. maddesi kapsamında iş bu dosyada yargılama giderleri ile birlikte değerlendirilmiş ve hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının hasar bedeli ve değer kaybı talebinin KABULÜ ile 17.413,96 TL'nin trafik kaza tarihi olan 28/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, (davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve 2019 yılı itibariyle geçerli sigorta poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla)
2-Davacının ikamet araç bedelinin KABULÜ ile 1.800,00 TL'nin trafik kaza tarihi olan 28/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Alınması gerekli 1.312,50 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 85,39 TL peşin harç, 242,74 TL ıslah harcı toplamı olan 328,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 984,37 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDEDİLMESİNE, (davalı sigorta şirketi 861,41 TL'sinden 2019 yılı poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile)
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 85,39 TL peşin harç, 242,74 TL ıslah harcı, 950,00 TL bilirkişi ücreti, 391,20 TL müzekkere-tebligat gideri ve İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı delil tespit dosyasında yapılan giderler toplamı (314,00 TL keşif harcı, 21,40 TL başvurma harcı, 73,10 TL peşin harç, 350,00 TL bilirkişi ücreti, 606,00TL vekalet ücreti, 38,00 TL tebligat gideri) 1.402,50TL den oluşan toplam 3.126,23. TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, (davalı sigorta şirketi 2.833,35 TL'sinden 2019 yılı poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile)
5-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 2021 Yılı AAÜT'nin 13/1. fıkrası uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın davacıya İADESİNE,
8- Kararın kesinleşmesinden sonra İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasının merciine İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı ...'ın yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2021
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA