T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/335 Esas
KARAR NO: 2023/730
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 21/09/2018
KARAR TARİHİ: 03/10/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle; davacı şirketin... ve ... ders kitaplarının, baskı ve dağıtım işi ihalesini Milli Eğitim Bakanlığı'ndan aldığını, bu kapsamda basım işleri tamamlanmış olup, bir kısmının dağıtımı için davalı şirketle anlaşma yapıldığını, söz konusu ürünlerin 68024 adet kitap olup davalı şirket tarafından İzmir Gaziemir, Bayraklı İlçelerine gönderilmek üzere tahsis ettikleri... (Dorse...) plakalı tıra yüklendiğini ve teslimat yeri olan ilgili okullara doğru yola çıktığını, kararlaştırılan teslim tarihinin 18.09.2016 olduğunu, nakliye esnasında Manisa İli Salihli İlçesinde kitapların yüklü olduğu davalı şirketin... plakalı dorsesinin yanmaya başladığını ve bu sebeple kitapların yangından zarar gördüğünü, buna ilişkin Salihli İtfaiyesi tarafından tutanak tanzim edildiğini ve bu tutanağın kendilerine tebliğ edilmediğini, davalı şirket tarafından zararın %20 olduğunun belirtildiğini, yangın raporunun davalı taraftan defalarca kez istenmesine rağmen kendilerine gönderilmediğini, yangın sonrasında sağlam görünen kitapların davalı şirket tarafından ilgili okullara teslim edildiğini, ancak kitaplardaki is kokusu ve yanık izleri nedeniyle kabul görmediğini, bu nedenle 26.09.2016 tarihinde davalı şirket tarafından ... plakalı dorseyle kitapların müvekkili şirkete iade edildiğini, iade edilen kitaplarının net ağırlının tespit edildiğini, bu konuda taraflar arasında tutanak düzenlendiğini, tutanakta zarar görmeyen ürünler var ise davalı firmaya bildirilerek yeniden bir tutanak tanzim edileceği konusunda görüş birliğine varıldığını, ancak davalı tarafın yeni tutanak için davet edilmesine rağmen davete icabet edilmediğini, hasar gören kitapların davacı şirket personeli tarafından ayıklandığını, kullanılacak olanların kenarlarından yarım santim küçültülerek hasarın giderilmeye çalışıldığını, ancak kitaplarda ciddi anlamda is kokusu ve zedelenme olması nedeniyle zararın ağırlıklı olarak giderilemediğini, bu nedenle kitapların yangın nedeniyle ciddi zarar gördüğünü, 05.11.2016 tarihinde davacı şirket tarafından davalı şirkete e-mail gönderildiğini ve e-mail içeriğinde yeniden yapılan ve zarar gören kitapların davacı şirkete maliyetlerin bildirildiğini, durumun davalı şirket tarafından görmezden gelindiğini ve zararın karşılanmadığını, bu kapsamda 05.12.2016 tarihli Ankara ...Noterliği'nin ihtarnamesinin davalıya gönderildiğini, davalı tarafça da Bornova ...Noterliği'nin 13.12.2016 tarihli ihtarnamesiyle cevap verildiğini, cevapta ürünlerin sadece %20'sinin zarar gördüğünün iddia edildiğini, davalı tarafın bu savunmasının yerinde olmadığını, zira zayi olan kitapların irsaliyelerinin Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde ilgili memur tarafından imzalandığını, daha sonradan bu imzaların iptal edildiğini, yangın sebebiyle ürünlerin zamanında dağıtılamadığını, bu sebeple ihale kapsamında davacının zarara uğradığını, dava konusu yangın olayı nedeniyle yaklaşık olarak 100.978 TL maddi zararın meydana geldiğini, yine işçilik ve üretim maliyetlerinin de 100.000 TL civarında olduğunu, TTK 875.maddesi gereğince meydana gelen zararlardan sorumluluğun davalı taşıyıcıda olduğundan bahisle HMK 107.maddesi kapsamında fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla nakliye esnasında taşımadan kaynaklı meydana gelen zarar sebebiyle zayi olan ve taşımadan kaynaklı zarar dolayısıyla 20.195,60 TL'nin, 26.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, zayi ve tadilat nedeniyle yeniden üretim yapılan ürünler için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL'nin 26.09.2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ve zayi nedeniyle yapılan işçilik ücreti 1.000 TL 'nin 26.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 01.07.2019 tarihli dilekçeyle ; her ne kadar dava dilekçesinde avans faizi için talebin başlangıç tarihi 26.09.2018 tarihi olarak gösterilmiş ise de, bu tarihin sehven yazıldığını, davaya ilişkin faiz talebinin 26.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
ISLAH : Davacı vekili sunmuş olduğu 26.11.2021 tarihli dilekçesiyle; dava dilekçesinde talep edilen 22.195,60 TL'lik taleplerini 82.657,00 TL daha arttırarak 104.853,00 TL'ye çıkarttıklarını bildirmiştir.
CEVAP : Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesiyle ; öncelikli olarak taşıma faaliyetinin yapıldığı ve teslimlerin yapıldığı adresin İzmir ili yetki sınırları içerisinde ve kazanın da Manisa'da meydana geldiğini, bu nedenle yetkili mahkemelerin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın zararına ilişkin iddianın mahkeme kanalıyla tespitinin yapılmadığını, ayrıca davaya konu yangın nedeniyle herhangi bir şekilde davacıya ait kitaplarda zarar oluşmadığını, bu kapsamda davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığından bahisle açılan davanın esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
YETKİSİZLİK KARARI : Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yapılan yargılama sırasında ... Karar sayılı karar ile iş bu davada yetkili mahkemelerin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiş olup, dosyanın mahkememize intikali üzerine mahkememiz esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER:
1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında dava konusu yangın olayı ile ilgili olarak Manisa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na yazılan cevabi yazı ekinde 18.09.2016 tarihli yangın raporunun bir sureti gönderilmiş olup, dosyaya delil olarak eklenmiştir.
2-Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında davaya konu taşıma işlemine ilişkin kitaplarla Milli Eğitim Bakanlığı'na müzekkere yazılmış olup, 23.10.2018 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları Döner Sermaye Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve ekleri dosyaya delil olarak eklenmiştir.
3-Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar ile dosya kapsamı belgeler ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, matbaa konusunda uzman bilirkişi ..., taşıma konusunda uzman bilirkişi ...üşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda sonuç olarak; 17.09.2016 tarihinde İzmir İli, Gaziemir ve Bayraklı ilçelerine gönderilen Milli Eğitim Bakanlığı adına basılan kitapların Manisa ili Salihli ilçesinde vuku bulan yangın itfaiye raporunda ve tır şoförünün beyanlarından anlaşılacağı gibi kitapların 1/4'ü yandığı belirtilmiş ise de, itfaiyenin tuttuğu tazyikli suyun yanmayan kitaplarında ıslanmasına sebep olacağından zararın %25'den fazla olacağı olasılığının yüksek olduğu, yanmayan kitapların en ufak suyla temasında sayfaların birbiriyle yapışacağı ve okunamayacağının söz konusu olduğu, Gaziemir ve Bayraklı'daki okullardan kitapların ıslak, köşelerinin yanık ve isli olmasından dolayı teslim alınmadığı, bozuk kitap sayısının daha yüksek olduğunu gösterdiği, nakliye firmasının davacıya iade ettiği kitapların tutanağından anlaşılacağı üzere 68012 kitaptan 30.233 adedinin bozulduğu, bozulan kitapların tekrar basılması halinde kağıt, karton işçilik dahil 2016 yılı belgelerinde iş yeri kar marjı düşülmeksizin reel maliyetinin 104.853,00 TL hesap edildiği bildirilmiştir.
4-Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup, düzenlenen 26.03.2022 tarihli ek rapor dosyaya delil olarak eklenmiştir.
5-Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında aynı bilirkişi heyetinden 2.kez ek rapor alınmış olup, düzenlenen 21.02.2023 tarihli 2.ek rapor dosyaya delil olarak eklenmiştir.
6-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında dosya kapsamı tüm belgeler ve daha önce oluşturulan inceleme ara kararı gereğince bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporlar birlikte değerlendirilmek kaydıyla mevcut ise davaya konu kitaplardaki hurda, kırpıntı kağıt bedelinin dava tarihi ve olay tarihi itibariyle belirlenmesi için dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, matbaacı bilirkişi Dr. ... tarafından düzenlenen 10.07.2023 tarihli raporda; 07.11.2016 tarihli yanan tır yeniden yapılan.docx belgesinden gelen iadenin 25.160 kg, sağlam olanların 12.700 kg, hurda miktarının ise 12.460 kg olduğu, 5.670 TL hurda satışından alındığının görüldüğü, 2016 yılında geçerli olan okul kitaplarının hurda olarak satın alınmasında kg fiyatı 0,20-0,30 TL arasında olduğu, bu nedenle 0,45 TL olan hurda bedeli kabul edilir bir değer olduğu, daha önce rapor düzenleyen bilirkişilerin ek raporunda araçta 25.160 kg eşya bulunduğu, bu eşyalardan ortalama hasar gören miktarın %30 civarında olduğu, buna göre toplam hasarlı miktarın ağırlığının 7.548 kg olarak hesaplandığının tespit edildiği, 2023 yılı için okul kitaplarının hurda olarak satın alınmasında kg fiyatı 2,50 - 3,00 TL arasında olduğu, buna göre 7.548 kg hesaplanan hurda ders kitabı satıldığı takdirde 22.644,00 TL elde edilebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ / KABUL :
Dava ; taraflar arasındaki sözlü taşıma sözleşmesi kapsamında taşımayı gerçekleştiren davalı tarafa ait araçta çıkan yangın nedeniyle taşımaya konu kitapların zayi olduğu iddiasıyla davaya konu maddi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, taraflar arasındaki sözlü sözleşme gereğince toplam 68.012 adet kitabın İzmir Gaziemir ve Bayraklı ilçelerine gönderilmek üzere 17.09.2016 tarihinde, 18.09.2016 tarihinde alıcısına teslim edilmek üzere taşımayı gerçekleştiren davalı şirket tarafından tahsis edilen... (dorse... ) plakalı tıra yüklendiği, ancak kitapların yüklü olduğu taşımayı gerçekleştiren dorsede Manisa İli Salihli İlçesi girişinde yangın meydana geldiği ve bu nedenle kitapların yangından zarar gördüğü, bu konuyla ilgili olarak Salihli İtfaiyesi tarafından yangın raporunun düzenlendiği, yangın sonrasında sağlam görülen kitapların davalı taşıyıcı şirket tarafından ilgili okullara teslim edilmek istendiği, ancak is kokusu ve yanık izleri nedeniyle kabul görmediği, bu nedenle 26.09.2016 tarihinde davalı şirket tarafından ... plakalı dorse ile kitapların davalı şirkete iade edildiği ve bu konuda taraflar arasında 26.09.2016 tarihli tutanağın düzenlendiği, tutanak içeriğine göre iade edilen kitapların 25160 kilogram olarak belirlendiği, tutanak içeriğine göre davalı tarafın yeniden tutanak düzenlenmesi için davet edilmiş olmasına rağmen davalının davete icabet etmediği, yangında hasar gören kitapların kullanılabilir hale getirilmeye çalışıldığı, ancak taşımaya konu kitapların ciddi anlamda hasar gördüğünden bahisle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla dava dilekçesinde belirtilen maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesiyle, davacı tarafça dava konusu yangında hasar gördüğü iddia edilen kitaplarla ilgili herhangi bir delil tespiti yaptırılmadığı, dava konusu yangınla ilgili olarak davacıya ait kitaplarda hasar meydana gelmediği, bu nedenle davanın reddine karar verilmesinin gerektiği savunulmuştur.
Taraflar arasındaki ihtilaf, taraflar arasında dava konusu taşıma işlemi ile ilgili olarak sözlü taşıma sözleşmesinin yapıldığı konusunda bir ihtilafın bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın, davalı taşıyıcı tarafından dava konusu taşıma işlemine tahsis edilen araçta meydana gelen yangın olayı nedeniyle taşımaya konu kitaplarda zarar meydana gelip gelmediği, bir zarar oluşmuş ise bu kapsamda davacı tarafın talep ettiği tazminat isteminin yerinde olup olmadığı ve yine davalı taşıyıcının oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Manisa Büyükşehir Belediyesi İtfaiyesi Dairesi Başkanlığı tarafından dosyaya bir sureti gönderilen yangın raporunun incelenmesinden, olay tarihinin 18.09.2016 tarihi olarak belirtildiği ve olayda zarar gören malın sahibinin davacı ... Nakliyat A.Ş olarak gösterildiği, olayın çıkış nedeninin "Yangının söndürülmesine müteakip yapılan incelememiz ve araştırmamız sonucunda... plakalı tır dorsesinin sağ arka tekerlek balatalarının aşırı ısınmasından dolayı yangın başlangıç olayının meydana geldiği ve gelişerek dorse içerisindeki kitaplara sirayet ettiği tahmin edilmektedir." şeklinde tutanağa geçirildiği, yine olay sonundaki hasar durumu bölümünde ise "... plakalı tır dorsesinin sağ arka lastikleri ve dorse içerisindeki okul kitaplarının tahmini olarak 4'te 1'inin yanmadan dolayı zarar gördüğü gözlemlenmiştir." şeklinde tutanağa geçirildiği görülmüştür.
TTK 875/1.maddesinde "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur." şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.
TTK 876.maddesinde "Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
" şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.
TTK 878.maddesinde "- (1) Zıya, hasar veya teslimdeki gecikme, aşağıdaki hâllerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur:
a) Sözleşme veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olması yahut güverteye yükleme yapılması.
b) Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama.
c) Eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılması.
d) Eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliği.
e) Taşınacak paketlerin gönderen tarafından yetersiz etiketlenmesi.
f) Canlı hayvan taşıması.
g) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile diğer kanun ve düzenlemelerde yer alan hükümlerin taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını haklı gösterdiği hâller.
(2) Herhangi bir zararın hâl ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda, o zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır. Birinci fıkranın (a) bendinde öngörülen olağanüstü zıya veya hasar hâlinde bu karine geçerli olmaz.
(3) Zıya, hasar veya gecikme, gönderenin eşyanın taşınmasına ilişkin özel talimatlarına taşıyıcının uymamasından ileri gelmişse, taşıyıcı birinci fıkranın (a) bendine dayanarak sorumluluktan kurtulamaz.
(4) Taşıyıcı, sözleşme uyarınca eşyayı sıcağa, soğuğa, ısı değişikliklerine, neme, sarsıntılara ya da benzer etkilere karşı özel olarak koruma yükümlülüğü altında ise, birinci fıkranın (d) bendine ancak, hâl ve şartlara göre, özellikle de gerekli donanımın seçimi, bakımı ve kullanımına ilişkin kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir.
(5) Taşıyıcı birinci fıkranın (f) bendine ancak hâl ve şartlara göre kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir." şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.
TTK 882.maddesinde "Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır." şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.
TTK 889.maddesinde " Eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır. Bildirimde, zararın gerekli açıklıkla belirtilmesi ve nitelendirilmesi şarttır.
(2) Birinci fıkradaki karine, zıya veya hasarın açıkça görünmemesi ve eşyanın tesliminden sonra yedi gün içinde bildirilmemesi hâlinde de geçerlidir.
(3) Gönderilen, taşıyıcıya, teslim süresinin aşıldığını, teslimden itibaren yirmibir gün içinde bildirmezse, gecikmeden kaynaklanan hakları sona erer.
(4) Teslimden sonra yapılan bildirimin yazılı olması şarttır. Bildirim, telekomünikasyon araçları yardımıyla da yapılabilir. Bildirimde bulunanın kim olduğu herhangi bir şekilde anlaşılıyorsa, imzaya gerek yoktur. Sürenin korunması için bildirimin zamanında gönderilmiş olması yeterlidir.
(5) Zıya, hasar veya gecikme teslim sırasında bildirilirse, bu bildirimin yukarıdaki hükümlere uygun olarak eşyayı teslim edene yapılması yeterlidir.
" şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.
Taraflar arasında düzenlenen 26.09.2016 tarihli Tutanaktır" başlıklı belge ile "T.C. Milli Eğitim Bakanlığı'na ücretsiz okul kitaplarının dağıtımının yapılmak üzere İzmir Gaziemir ve Bayraklı ilçelerine ait uhdemizde kalmış olan kitaplar... (dorse...) plakalı tıra yüklenmiş olup, araç Manisa ili Salihli İlçesi girişinde kitapların yüklü olduğu dorsenin yanmaya başlamasıyla bir çoğu yangından zarar görmüştür. Salihli İtfaiyesinin düzenlemiş olduğu rapor henüz elimize ulaşmamıştır. Yangında zarar gören kitaplar 26.09.2016 tarihinde ... plakalı dorse ile geri gelmiş olup, kitaplar boş dolu kantara alınmıştır. Kantarda geri gelen kitaplar net 25180 kg gelmiş olup, fabrikamız bahçesine indirilmiştir. Gelen kitaplar elemanlarımızca tekrardan paketlerinin açılarak itfaiye suyundan ve yangın isinden zarar görmeyenler var ise tespit edilerek ayıklanacaktır. Bu ayıklama sonucunda yüklenici firma olan ... Nakliyat'a haber verilerek tekrar tutanak düzenlenecektir. İş bu tutanak yüklenici firma olan ... Nakliyat'a ait şoför ... ile ... yetkilisi... ve... arasında imzalanmış olup, bir nüshası ... Nakliyat şoförü ...e teslim edilmiştir." şeklinde tutanak düzenlendiği ve iş bu tutanağın ... Nakliyat sorumlusu ... tarafından imzalanmış olduğu, davalı şirket sorumlusu olarak da ...ve ...tarafından imzalanmış olduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen kök sonuç olarak ; taraflar arasında herhangi bir yazılı taşıma sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasında sözlü olarak yapılan sözleşme kapsamında davacıya ait 68012 adet kitabın davalı şirket tarafından 17.09.2016 tarihinde teslim alınarak 18.09.2016 tarihinde belirtilen adreslere teslim edilmesi doğrultusunda taraflar arasında sözlü sözleşme yapıldığı, dosyada bir sureti bulunan Manisa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı İtfaiye Dairesi tarafından düzenlenen yangın raporunun incelenmesinden, dorse içerisindeki okul kitaplarının tahmini olarak 4'te 1'inin yanmadan dolayı zarar gördüğü, ayrıca yapılan inceleme sonucunda... plakalı tır dorsesinin sağ arka tekerlek balatalarının aşırı ısınmasından dolayı yangın başlangıcının meydana geldiği ve gelişerek dorse içerisindeki kitaplara sirayet ettiğinin tahmin edilmekte olduğunun belirtildiği, yangın olayından sonra taraflar arasında düzenlenen 26.09.2016 tarihli tutanak ile yangında zarar gören kitapların ... plakalı dorse ile geri getirildiği ve geri gelen kitapların net ağırlının 25165 kg geldiği ve davacıya ait fabrika bahçesine indirildiği, bu hususun tutanak altına alındığı, davacı tarafın dava konusu dönemi kapsayan ticari defterleri üzerinde yerinde yapılan incelemede, dava konusu kitapların ihale kapsamında üretim maliyetlerin ayrı tutulmadığı, tüm üretim maliyetlerinin maliyet hesabında ayrı tutulduğu, dava konusu kitapların üretim maliyetlerinin malzeme ve işçilik olmak üzere ticari defterler üzerinden tespit edilemeyeceğinin belirlendiği, bu kapsamda davacı taraftan temin edilen faturaların fotokopileri ve sevk irsaliyeleri ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde ilgili kuruma teslim edilmek üzere davalı sorumluluğundaki tırın dorsesine yüklenmiş olan cinsleri ve miktarı ile T.C. MEB Kitapları Döner Sermaye Müdürlüğü tarafından dava dosyasına sunulmuş olan ... ihale kayıt nolu ihalelere ait verilerden elde edilen verilerle oluşturulmuş olan "İlgili Kuruma teslim edilmek üzere tırın dorsesine yüklenmiş olan kitaplar" tablosunun oluşturulduğu, iş bu tablodan anlaşılacağı üzere tırın dorsesine yüklenen dava konusu kitapların toplam miktarının 65360 adet olduğu, kuruma satış toplam bedelinin 99.051,51 TL + KDV %18 olduğu, davacı tarafından beyan edilen sağlam kitap miktarının 35397 adet olduğu, sağlam kitapların kuruma satış toplam bedelinin 59.794,71 TL + KDV %18 olduğu, davacı tarafından beyan edilen ihtiyaç (zarar gören) kitap miktarının 30233 adet olduğu, sağlam kitapların kuruma satış toplam bedelinin 39.256,80 TL + KDV %18 olduğunun görüldüğü, dava dosyası kapsamında davacı tarafından beyan edilen zarar gören 30233 adet kitaba ait maliyet hesaplarının bilirkişi heyeti tarafından yapıldığı, yapılan hesaplama neticesinde toplam 34 çeşit 30233 adet kitabın toplam maliyetinin 19,5 x 27 kitapların kağıt bedelinin bilirkişi raporundaki tablo-3'te gösterildiği üzere 25.374,00 TL, 21 x 29 kitap bedelinin tablo-4'te gösterildiği üzere 6.582 TL, 19 x 27 kitapların kapak kartonu bedelinin tablo-5'te gösterildiği üzere 1.649 TL, 21 x 29 kitapların kapak karton bedelinin tablo-6'da gösterildiği üzere 1.083 TL, 19.5 x 27 kitapların kalıp bedelinin tablo-7'de gösterildiği üzere 27.094 TL, 21 x 29 kitapların kalıp bedelinin tablo-8'de gösterildiği üzere 10.643 TL, tablo-9'da gösterildiği üzere işçilik bedelinin 31.178 TL ve nakliye bedelinin de 1.300 TL olmak üzere toplam maliyet bedelinin 104.853 TL olarak hesaplandığı, 17.09.2016 tarihinde İzmir İli, Gaziemir ve Bayraklı ilçelerine gönderilen Milli Eğitim Bakanlığı adına basılan kitapların Manisa ili Salihli ilçesinde vuku bulan yangın itfaiye raporunda ve tır şoförünün beyanlarından anlaşılacağı gibi, kitapların 1/4'ü yandığı belirtilmiş ise de, itfaiyenin tuttuğu tazyikli suyun yanmayan kitaplarında ıslanmasına sebep olacağından zararın %25'den fazla olacağı olasılığının yüksek olduğu, yanmayan kitapların en ufak suyla temasında sayfaların birbiriyle yapışacağı ve okunamayacağının söz konusu olduğu, Gaziemir ve Bayraklı'daki okullardan kitapların ıslak, köşelerinin yanık ve isli olmasından dolayı teslim alınmadığı, bozuk kitap sayısının daha yüksek olduğunu gösterdiği, nakliye firmasının davacıya iade ettiği kitapların tutanağından anlaşılacağı üzere 68012 kitaptan 30.233 adedinin bozulduğu, bozulan kitapların tekrar basılması halinde kağıt, karton işçilik dahil 2016 yılı belgelerinde iş yeri kar marjı düşülmeksizin reel maliyetinin 104.853,00 TL hesap edildiği bildirilmiştir.
Ayrıca düzenlenen 26.03.2022 tarihli ek raporda ise,... /... plakalı davalı taşıyıcıya ait aracın bordrosunda 25.1660 kg eşya bulunduğu, bu eşyalardan ortalama hasar gören miktarın %30 civarında olduğu, toplam hasarlı miktarın ağırlığı 7548 KG olarak hesaplandığı, TTK 880.maddesinde belirtilen "Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda bu tazminat eşyanın taşınmaz üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır." somut olayda ise hasar gören eşyaların toplam ağırlığının 7548 kg olarak hesaplandığından 7548 kg x 8.33 özel çekme hakkı (SDR) = 62.874,84 SDR olacağı hasarın gerçek değerinden aşırı fazla olduğu için sorumluluğun sınırlandığı avantajı olarak kabul edilmeyeceği bildirilmiştir.
Ayrıca düzenlenen 10.07.2023 tarihli raporda ise, 07.11.2016 tarihli YANAN TIR YENİDEN YAPILAN. docx belgesiunden, 2016 yılında geçerli olan okul kitaplarının hurda olarak satın alınmasında kg fiyatı 0,20-0,30 TL arasında olduğu, bu nedenle 0,45 TL olan hurda bedelinin kabul edilebilir değer olduğu, okul kitaplarının hurda olarak satın alınmasında kg fiyatı 2,50-3,00 TL olduğu bildirilmiştir.
Böylelikle, davalı tarafından nakil sırasında, araçtan kaynaklanan nedenle çıkan yangın neticesinde, 68012 kitaptan 30.233 adedinin bozulduğu, bozulan kitapların tekrar basılması halinde kağıt, karton işçilik dahil 2016 yılı belgelerinde iş yeri kar marjı düşülmeksizin reel maliyetinin 104.853,00 TL olduğu, hurda satışından elde edilen 5.607,00 TL nin düşülmesinden sonra 99.246,00 TL davacının maddi zararının meydana geldiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 99.246,00 TL'nin, taraflar arasındaki tutanak tarihi olan 26.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 99.246,00 TL'nin 26.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 6.779,49 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta ve sonradan tamamlanan toplam 1.791,04 TL harcın mahsubu ile bakiye 145,08 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 1.832,14 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 516,35 TL tebligat ve posta gideri ve bilirkişi ücreti toplam 4.300,00 TL olmak üzere toplam 4.816,35 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına tekabül eden 4.527,36 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesaplanan 5.607,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/10/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza