T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/38 Esas
KARAR NO: 2021/1186
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/01/2020
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İnşaat, taahhütleri işleri yapan müvekkilinin kalorifer radyatör ve ekipmanlarının satışını yapan davalı şirket ile imzalamış olduğu 24.10.2019 tarihli mal alım sözleşmesi gereği ... Cad.No:... ...-Sivas adresinde devam eden inşaatlarında kullanılmak üzere 24.10.2019 tarihli sipariş sözleşmesinde listesi yapılmış olan kalorifer radyatörleri, parçaları ve ekipmanlarının alım-satımı, alınan malların ... ilçesindeki şantiyeye en geç 05.11.2019 tarihinde teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin belirtilen ... şantiyesi için satın alınan mallara ilaveten 12.047,00 TL Kdv dahil tutarında radyatör ve radyatör vanası da satın aldığı ve bunların faturaları düzenlenerek malların müvekkile teslim edildiğini, davalı şirketten alınan tüm bu malların bedeli olarak davalı şirkete 300,00 TL nakit ödendiğini, müvekkili adına olan ... Bankası kredi kartından davalı şirket pos cihazından 18.000,00 TL çekildiği,ni müvekkili adına olan ... bankasına ait 28.12.2019 tarihli 20.000,00 TL tutarında çekin davalı şirket adına müvekkilce keşide edilerek davalı şirkete teslim edildiğini, ....Ltd.Şti.'ince müvekkili adına ve lehine keşide edilmiş ... 07.02.2020 tarihli 24.200,00 TL tutarlı çekin müvekkilce ciro edilerek davalı şirket yetkililerine teslim edildiğini, müvekkilin davalı şirkete toplam 62.500,00 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin davalı şirketten satın aldığı ve bedellerini ödediği mallar teslim tarihi 70 gün geçmesine rağmen kararlaştırılan adrese teslim edilmediğini, söz konusu teslimatların yapılmasını sağlamak amacıyla defalarca davalı şirket yetkilileri ile görüşüldüğünü ancak bir sonuç alınamadığını, satın alınan mallar Sivas İli ... ilçesinde devam eden projede kullanılmak üzere satın alınan mallar olduğunu, bu malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilin imalatını yaptığı dairelerin ısıtma sistemlerinin tamamlanamadığı, müvekkilinin daireleri zamanında teslim edemediğini, bu gecikmeden dolayı müvekkilinin çok büyük maddi kayıplar yaşadığını, kayıpların her geçen gün daha da arttığını, gecikme üzerine davalı şirkete hitaben ihtarname keşide edildiğini, ancak davalı tarafça malların teslim edilmediği ve bedelinin de iade edilmediğini, belirterek müvekkil tarafından davalı şirkete ödenen 26.259,36 TL nin geri ödenmesine istirdatını, müvekkilce ciro edilerek karşı tarafa verilen 07.02.2020 tarihli 24.2000,00 TL bedelli müşteri çeki ile ilgili menfi tespitine, bu bedelin ödenmesi halinde çek bedelinin istirdatını, sipariş edilen malların teslim edilmeyişinden dolayı müvekkilin büyük zararı olduğu, müspet zararına mahsuben şimdilik 40,64 TL nin müvekkiline ödenmesini, müvekkili tarafından davalı şirkete ödenen 26.259,36 TLnin geri ödenmesine istirdatına, müvekkilce ciro edilerek karşı tarafa verilen 07.02.2020 tarihli 24.200,00 TL bedelli müşteri çeki ile ilgili menfi tespitine, bu bedelin ödenmesi halinde çek bedelinin istirdatına, sipariş edilen malların teslim edilmeyişinden dolayı müvekkilin müspet zararına mahsuben şimdilik 40,64 TL.nin müvekkiline ödenmesine, tüm müvekkil alacaklarına davalının temerrüt tarihi olan 27.12.2019 tarihinden itibaren başlamak üzere ticari temerrüt faizinin uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin söz konusu malların teslim edilmediği yönündeki iddiasının yersiz olduğunu, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında yapıldığı iddia edilen sözleşmenin somut olarak mevcut olmadığını, sözlü bir anlaşma var olmakla yazılı bir anlaşma söz konusu olmadığını, davacının müspet zararı talep konusu yapmasının hukuka aykırı olduğunu, muaccel olmayan 07.02.2020 tarihinde muaccel hale gelecek 24.200,00 TL bedelli çek ile ilgili 15.01.2020 tarihinde açılmış iş bu davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, muacceliyeti gelmemiş bir çek için 1 ay önceden dava açmanın etik olmamak ile birlikte kanuna aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, ticari satım sözleşmesinin davalı borçlunun temerrüdü nedeniyle satım bedelinin iadesi ve müspet zarar tazmini isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Sipariş formu, davacı çeki, davalı çeki, davacı müşteri çeki, davacı kredi kartı,
tahsilat makbuzu, cari hesap suretleri,
-İzmir Vergi Dairesinin 21/10/2020 tarihli yazısı,
-İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 23/10/2020 tarihli yazısı,
-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 04/11/2020 tarihli yazısı,
-Bilirkişi ...'ın 30/12/2020 tarihli kök, 23/03/2021 tarihli ek, raporu,
-... A.Ş'nin 19/02/2021 tarihli yazısı,
-Bilirkişiler ... ve ...'ün 09/08/2021 tarihli bilirkişi raporu,
-...'nun 08/12/2021 ve 03/12/2021 tarihli yazısı,
-... Bankası A.Ş nin 15/12/2021ve 17/12/2021 tarihli yazısı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, davalı ile aralarında ticari satım sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme kapsamında satım bedelini ödemek suretiyle edimini yerine getirdiği, ancak davalının satım sözleşmesine konu malların bir kısmını teslim etmediği, davalıya toplam 62.500,00 TL ödeme yapıldığı, kararlaştırılan tarih geçtiği halde malların gönderilmediği, davalı şirket ile yapılan görüşmelerde olumlu sonuç alınamadığı, yaşanan gecikme nedeniyle maddi kayıplarının arttığı, davalıya ihtarname gönderildiği, ihtarnamenin gereğinin yerine getirilmediği, davalıya yapılan nakit ödemenin istirdadı, çek yoluyla yapılan ödemeler sebebiyle menfi tespit ve malların teslim edilmemesi sebebiyle yoksun kalınan kazanç ve kârların davalıdan tahsili gerektiği iddiası ile iş bu davayı ikame ettiği, davalının ise taraflar arasında sözlü anlaşma bulunduğunu kabul ettiği, malların davacıya teslim edildiği, müspet zararın talep edilemeyeceği, davacının kötü niyetli olduğunu savunduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın satım sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının sözleşme uyarınca satım bedelini ödeme edimini yerine getirip getirmediği, yerine getirmiş ise davalının satıma konu malları teslim edip etmediği, teslimde temerrüde düşüp düşmediği ve davacının bundan kaynaklı olarak yapmış olduğu fazla ödemelerin ve yoksun kaldığı kârı talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu, İzmir Vergi Dairesinin 21/10/2021 tarihli cevabı yazısı ile İzmir Ticaret sicil Müdürlüğünün cevabı yazısına göre davacının gerçek kişi tacir olarak ticaret siciline kayıtlı olduğu ve bilanço esasına göre defter tuttuğu ve tacir sayılan kimselerden olduğu, bu nedenle her iki tarafı tacir olan ve ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, ilişki var ise ilişkinin mahiyeti hususunda mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının smmm bilirkişi tarafından incelenmesine karar verildiği, öncelikle davacının defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, 30/12/2021 tarihli bilirkişi kök ve 23/03/2021 tarihli ek raporuna göre davacının defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, kendisi lehine delil vasfına sahip olduğu, davacı tarafın kendi defterlerinde davalıdan 50.459,36 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın defter ve kayıtlarını ibraz etmediği bu nedenle incelemediği, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ve davalı tarafından düzenlendiği anlaşılan cari hesap dökümüne göre davalının davacıya 50.459,36 TL borçlu olduğu, tarafların kayıtları arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, davalı tarafından ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer bildirilmiş ve mahkememizce bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiş ise de davalı temsilcileri tarafından ticari defter ve kayıtların inceleme için bilirkişiye ibraz edilmediği, buna gerekçe olarak ticari defter ve kayıtların elektronik ortamda tutulduğu ve silindiğinin gösterildiği, davalının bu savunmasına ve gerekçesine ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belge ibraz etmediği bu halde bunun yasal sonucu olarak davalının ticari defter ve kayıtları ibraz etmekten kaçınmış sayılması gerektiği, taraflar arasındaki satım sözleşmesinin doğalgaz tesisat ekipmanlarına ilişkin olduğu gözetilerek davacının müspet zarar talebi yönünden mahkememizce dosyanın inşaat ve makine mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 09/08/2021 tarihli raporuna göre dava dilekçesi ekinde sunulan sipariş formunda listelenen malzemelerin evsaf ve teknik özelliklerinin detaylı olarak belirtilmediği, davacının davalı şirketçe malların teslim edilmemesi üzerine ileri bir tarihte aynı malları almak zorunda kalması sebebiyle ödediği fiyat farkı ve yine bu malların kullanılacağı inşaatın gecikmesinden kaynaklanan zararını talep edebileceği, davacının teslim edilmeyen malzemeleri başka bir şirketten temin ettiği, temin edilen yeni mallar ile davalı tarafından taahhüt edilen malların marka itibariyle farklı olduğu, bu nedenle aralarında kesin bir kıyaslama yapılmasının mümkün olmadığı ancak teknik verilere göre yapılan değerlendirmede her iki alım arasında 4.063,83 TL fark bulunduğu, davacının bu fazla ödemeyi talep edebileceği, dosya kapsamında malzemelerin kullanılacağı inşaatlara ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığından bu yönde bir hesaplama ve değerlendirme yapılamayacağı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, davalı tarafından davacının iki ayrı tarihte mal aldığı, uyuşmazlığın ilk tarihte alınan mallara ilişkin olduğu, davacının ilk malları teslim almaması halinde ikinci mallara ilişkin olarak kendilerinden talepte bulunmasının ve ödeme yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu savunulduğuna ve satım ilişkisi kabul edilmekle birlikte davaya konu mal ve hizmetin davacıya teslim edildiği ileri sürüldüğüne göre ispat külfetinin yer değiştirdiğinin ve davalıya geçtiğinin kabulü gerektiği, 6100 sayılı HMK'nın 222/3. maddesi uyarınca usulüne uygun yapılan ihtarata rağmen defter ve kayıtlarını sunmayan davalının davaya konu mal veya hizmetin davacıya teslim edildiğini ispat etmesi gerektiği, davalının bu yönde herhangi bir ispat vasıtası sunmadığı, bu halde dava dilekçesi ekindeki sipariş formunda özellik, nitelik ve sayıları belirtilen malzemelerin davacıya teslim edilmediği ve davalının teslimde temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği, bu halde dava öncesinde davalıya teslime ilişkin olarak ihtarda bulunan davacının TBK'nun 117 vd. maddeleri uyarınca davalıya yapmış olduğu fazla ödemelerin iadesi ile müspet zarar talebinde bulunabileceği, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davalıya 50.459,36 TL fazla ödeme yaptığı, davalıdan sadır olduğu anlaşılan ve dava dilekçesinde ekinde davacı tarafından sunulan cari hesap dökümüne ilişkin olarak mahkememizce davalıya isticvap davetiyesi çıkartıldığı, davalı yetkilisinin usulüne uygun tebliğe rağmen duruşmaya katılmadığı, bu nedenle isticvaba konu cari hesap dökümü içeriği ve altındaki imzanın davalıdan sadır olduğunun kabulü gerektiği, davalının defterlerini usulüne uygun ihtarata rağmen sunmadığı, davacının ticari defter ve kayıtları ile davalıdan sadır olduğu kabul edilen cari hesap dökümünün birbiri ile uyumlu olduğu, buna göre davacının davalıdan 50.459,36 TL fazla ödenen bedelin istirdatı talebinde bulunabileceği, ayrıca her ne kadar davacı tarafından dava konusu malların davalı tarafından teslim edilmemesi üzerine dava dışı ... Ltd. Şti' den 59.046,19 TL bedelle daha yüksek fiyattan satın alındığı, davalının sözleşmeye uyması halinde aradaki (59.046,19-50.459,36) 8.586,83 TL zararın oluşmayacağı ve bu zararın müspet zarar olarak hüküm altına alınması talep edilmiş ise de davaya konu malların niteliklerinin taraflar arasındaki sipariş formunda yer almadığı, bu sebeple mahkememizce inşaat ve makine mühendisi bilirkişiden alınan rapordaki kabulün dosya kapsamına ve hakkaniyete daha uygun olacağı, buna göre davacının 4.063,83 TL müspet zarar talebinde bulunabileceği, davacının davalıdan talep edebileceği toplam miktarın fazla yapılan ödeme olan 50.459,36 TL ile mahkememizce müspet zarar olarak belirlenen 4.063,83 TL nin toplamı olan 54.523,19 TL olduğu, davacının yargılama aşamasında 30/12/2020 ve 20/08/2021 tarihlerinde iki ayrı kez ıslah dilekçesi sunduğu, 6100 sayılı HMK 'ya göre ıslahın tahkikat aşamasında sadece bir kez yapılabileceği, bu nedenle davacı tarafından yapılan ikinci ıslahın yok sayılması gerektiği, davacı tarafından davalının dava öncesinde ihtar ile temerrüde düştüğü ileri sürülmüş ve bu tarihten itibaren faiz talep edilmiş ise de ihtar içeriğinde sadece malların tesliminin talep edildiği, teslim olmaması halinde yasal yollara başvurulacağının davalıya ihtar edildiği, bu haliyle belirli bir bedelin belirli bir tarihte ödenmesine yönelik bir kayıt bulunmadığından söz konusu ihtarın faiz başlangıç tarihi için temerrüt olarak kabulüne olanak bulunmadığı, bu kapsamda davacı tarafından davalıya verilen 20.000,00 TL'lik çekin davalı tarafından 30/12/2019, 24.200,00 TL'lik çekin ise 07/02/2020 tarihinde tahsil edildiği dikkate alındığında davacının bedeli ödenen bu çekler yönünden ödeme tarihlerinden, mahkememizce hüküm altına alınan bakiye 10.323,19 TL yönünden ise dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceği, taraflar arasındaki ilişkinin ticari ilişki olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre ticari temerrüt faizi talebinin yerinde olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 54.523,19 TL'nin 20.000,00 TL'sinin 30/12/2019, 24.200,00 TL'sinin 07/02/2020, bakiye 10.323,19 TL'sinin ise dava tarihi olan 15/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 3.724,47 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 862,42 TL peşin harç ve 210,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.652,05 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 862,42 TL peşin harç, 210,00 TL ıslah harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 317,70 müzekkere-tebligat giderinden oluşan toplam 2.944,52 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (54.523,19/59.046,19=0,92) 2.718,96 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-2. fıkrası uyarınca 7.888,01 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-2. fıkrası uyarınca 4.523,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
7-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11,13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/12/2021
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA