T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/654 Esas
KARAR NO: 2021/514
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 23/11/2020
KARAR TARİHİ: 02/06/2021
Davacı tarafından açılan zayi belgesi verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; şirketinin tedarik ve sanayi sektöründe faaliyet gösterdiğini, İzmir ilinde 30/10/2020 tarihinde deprem felaketi meydana geldiğini, işyerine ait muhafazayla yükümlü olduğu tüm şirket belgelerinin ikametgahı olan ... Sok. No:.. K:... D:.. ... adresinde sakladığını, deprem sonrası evin yıkılmış olduğundan ticaret belgelerin zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVA:
Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
Somut olayda, davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtların mutad olarak bulunması gereken İzmir ili ... ilçesindeki şirket merkezi dışında şirket yetkilisinin evinde bulundurulduğu ve gereken muhafaza tedbirlerinin alınmadığı, yine davacı şirket yetkilisinin 17/02/2021 tarihli duruşmadaki beyanına göre davacı şirket yetkilisine ilgili idarelerce konutunda bulunan eşyaları tahliye etmek konusunda zaman ve imkan tanındığı halde davacının talebe konu ticari defter ve kayıtları konuttan almadığı ve taşınmazın bu haliyle yıkımının gerçekleştirildiği, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zararın oluşmasına sebebiyet verdiği, zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmaması gerektiği, bu nedenle basiretli davranmayan davacının zayi talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla TTK 82/7.maddesi gereğince yerinde görülmeyen davanın reddine karar verme gereği doğmuştur.(Benzer yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 07/03/2017 tarih, 2015/13372 esas, 2017/1346 karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL karar ve ilam harcının davacının peşin olarak yatırdığı 54,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı asilin ve vekili olduğunu beyan eden Av. ...'nun yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2021
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA