T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/673
KARAR NO: 2022/376
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 27/11/2020
KARAR TARİHİ: 21/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı asil sunmuş olduğu dava dilekçesiyle; sahibi olduğu firmanın muhasebe sözleşmesi ile muhasebe ve mali müşavirliğini yapan ...'in sağlık sebeplerinden dolayı büroyu 31.05.2020 tarihinde kapattığından dolayı işin devam etmesi açısından eşi ... 01.06.2020 tarihinde vergi mükellefiyetini açtırıp yeni iş sözleşmesi ile eski yıllara ait defter belgelerle mali müşavirlik bürosunu ve muhasebe işlerini devraldığı, ancak 30.10.2020 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle mali müşavirlik bürolarının göçük altında kalarak yıkıldığı, şirketine ait tüm defterlerin ve belgelerin zayi olduğu, bununla ilgili olarak mali müşavirin bağlı olduğu Bornova Vergi Dairesi ve Özkanlar Polis Amirliği'ne başvuruların yapıldığı, bu nedenle 2010 ile 30.10.2020 dönemine ait tüm resmi defterler ile SGK iş yeri dosyaları , alış satış ve gider fatura ve belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava ; TTK 82.maddesi gereğince dava dilekçesinde iptali talep edilen belgeler ve ticari defterlerin İzmir ilinde 30.10.2020 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle göçük altında kalmak suretiyle zayi olduğu iddiasıyla zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
TTK 82/7.maddesi gereğince bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava dilekçesi ekinde sunulan belgenin incelenmesinden, davacının mali müşavir olarak işlemlerini yürüttüğü belirtilen ... ve davacı ... tarafından düzenlenen 15.11.2021 tarihli belgenin incelenmesinden dava dilekçesinde belirtilen davacıya ait ticari defter ve kayıtlar ile belgelerin zayi olduğu hususunun iş bu tutanak ile davacıya bildirildiği, davanın da 27.11.2021 tarihinde TTK 82/7.maddesinde belirtilen 15 günlük yasal süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında dava dilekçesinde zayi nedeniyle iptali talep edilen ticari defter ve kayıtlarla ilgili olarak ilgili noterliklere müzekkereler yazılarak zayi nedeniyle iptali talep edilen ticari defter ve kayıtların noter açılış ve kapanış tasdiklerine ilişkin bilgilerin mahkememize gönderilmesi talep edilmiş olup, gelen cevabi yazılar dosyaya delil olarak eklenmiştir.
Ayrıca yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacının vergi borcunun bulunup bulunmadığı açısından ilgili vergi dairelerine müzekkere yazılmış olup, vergi dairelerinden gelen cevabi yazılarda davacının vergi borcunun bulunmadığı bildirilmiştir.
Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı hakkında vergi soruşturması bulunup bulunmadığı hakkında Yamanlar Vergi Dairesine müzekkere yazılmış olup, gelen 06.12.2021 tarihli cevabi yazıda davacı hakkında kayıtlara intikal eden herhangi bir inceleme raporuna rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tanığı olan ...'in beyanı alınmış olup, davacı tanığı beyanında davacı ...'nın 2010 yılından 2020 yılının Mayıs ayına kadar ticari defterlerini eşi olan ...'in tuttuğunu, 2020 yılının Haziran ayından itibaren davacı defterlerini tutma işini kendisinin devraldığını, eşi olan ... ile birlikte depremde yıkılan binada bulunan ofiste birlikte çalıştıklarını, davacıya ait ticari defterler ile belgelerin ...'nda bulunan ofislerinde tutulduğunu, ancak İzmir'de meydana gelen deprem nedeniyle binanın yıkıldığını, bu nedenle ofisinde bulunan müşterilerine ait muhasebe evraklarınında zayi olduğunu, bu durumu 15.11.2020 tarihli tutanak ile davacıya bildirdiğini, bu kapsamda davacıya ait ticari defter kayıtları ile belgelerin de deprem nedeniyle yıkılan binada bulunan ofisinde bulunması nedeniyle zayi olduğunu belirtmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı asil 24.03.2022 ve 21.04.2022 tarihli duruşmadaki beyanında celse arasında el yazısı ile yazmış olduğu dilekçesinde de belirttiği üzere Karşıyaka ... Noterliği'nden talep edilen 2011 yılı yevmiye, defteri kebir ve envanter defterleri ile ilgili olarak zayi belgesi verilmesi talebimden vazgeçtiğini, 2011 yılı defterleri ile ilgili olarak bir talebinin bulunmadığını, sonuç olarak dava dilekçesinde her ne kadar 2010 ile 30.10.2020 yılı arasındaki yevmiye, kebir, envanter defterleri ile SGK iş yeri dosyaları, bordrolar, işe giriş çıkış bilgileri vs, alış satış ve gider faturaları ve buna dair belgelerin zayi nedeniyle iptalini talep etmiş ise de bu talebini daralttığını, sadece 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılına ilişkin envanter, defteri kebir ve yevmiye defterinin zayi nedeniyle iptalini talep ettiğini, bu yıllara ilişkin defterler dışındaki taleplerinden vazgeçtiğini, talebini de bu şekilde daralttığını, talep ettiği 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılına ilişkin envanter, defteri kebir ve yevmiye defterinin İzmir ilinde yaşanan deprem nedeniyle zayi olduğundan zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiğini bildirmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde davacıya ait 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin defteri kebir, yevmiye ve envanter defterlerinin ... Apartmanı'nda ofisi bulunan muhasebecisindeyken İzmir ilinde 30.10.2020 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle ofisin bulunduğu ... Apartmanı'nın yıkılması nedeniyle göçük altında kalmak suretiyle zayi olduğu sonuç ve kanaatine varılmış olmakla davanın kısmen kabulüne, davacıya ait 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin defteri kebir, yevmiye ve envanter defterlerinin zayi nedeniyle iptaline, dava dilekçesindeki diğer taleplerle ilgili olarak davacının talebinden vazgeçtiği, bu şekilde talebini daralttığını duruşma sırasındaki imzalı beyanıyla bildirdiğinden fazlaya ilişkin talebin bu nedenle reddine karar verme gereği doğmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE, davacıya ait 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin defteri kebir, yevmiye ve envanter defterlerinin zayi nedeniyle iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 80,70 TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
İstemde bulunan tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı asilin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır