T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/735 Esas
KARAR NO: 2021/919 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 22/12/2020
KARAR TARİHİ: 27/10/2021
Davacı tarafından hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık duruşması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Kordon Vergi Dairesi ... vergi numarasıyla vergi mükellefi olarak tutulması gereken defter,kayıt vs ile işlemlerinin düzenlenmesi amacıyla Muhasebe ve Mali Müşavirlik hizmetlerini yapan ... TC Numaralı İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler odasına kayıtlı bulunan ... ile çalıştığını, defter ve diğer kayıtlar üzerindeki incelemelerini ve kayıt işlemleri ile bazı yasal işlemlerin yerine getirilmesi amacıyla 13.03.2017 ile 30.10.2020 dönemine ilişkinilişkin tüm defter ve mal alış belgeleri ile SGK işyeri dosyaları yukarıda adı geçen mali müşavirine tevdi edildiğini, söz konusu belgeler mali müşaviri ...’un bürosunda saklandığını, 13.03.2017 ile 30 Ekim 2020 tarihlerini kapsayan dönemlere ilişkin tüm Gelir Gider belgelerinin tutulması zorunlu olan Serbest Meslek Defterileri ile tüm SGK işyeri dosyaları ve personel özlük dosyaları da Mali Müşavir ...’un ... mahallesi ... sokak no:... ... blok kat ... d:... ... Apartmanı Bayraklı/İZMİR adresindeki bürosunda saklanmakta iken, belirtilen tüm belgelerin 30/10/2020 günü meydana gelen depremde oluşan ağır hasar ve yıkım kararı nedeniyle göçük altında kaldığı, binada oluşan ağır hasar nedeniyle yetkili resmi makamlarca binaya girişlerin kesin bir şekilde yasaklandığı ve akabinde de belgelerin kurtarılmasına imkan kalmadan binanın yıkıldığı ve tüm belgelerin bu nedenle zayi olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Tanık Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ...'un Mahkememizin 27/10/2021 tarihli duruşmasında; 'Davacının da defterlerinin bulunduğu ve benimde arşivimin bulunduğu ofisimin olduğu bina depremde ağır hasar aldı ve bakanlıkça yüksek riskli olarak gruplandırıldı, daha sonradan binanın içine dair çekilen fotoğraflarda kolonların patladığını ve demirlerinin yamulduğunu gördüm, içeride bulunan defter ve arşivleri alabilmek adına birçok kamu kurumuna dilekçe yazmama rağmen cevap alamadım, bundan dolayı giremedim. ' şeklinde beyanda bulunmuştur.
6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; 6102 sayılı yasanın öngördüğü şekilde talepte bulunanın zayi belgesi verilmesine ilişkin olarak iddiasını haklı kılan delillerini sunduğu, yapılan inceleme davacının istemde bulunduğu defterlerin zayi olduğuna ilişkin mahkemmizde kanaat oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜNE,
-Davacıya ait 2017-2018-2019-2020 yıllarının yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, yönetim kurulu karar defteri, 2017 yılı genel kurul karar ve müzakere defteri, 2017 yılı tasdikli ortaklar pay defteri, alış ve satış belgeleri, tahsilat ve tediye belgeleri ile SGK dosyalarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL harcın peşin olarak yatırılan 54,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin talebin mahiyeti gereği davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacılar tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacılara İADESİNE,
Dair iki haftalık kesin süre içerisinde istinaf yargı yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.27/10/2021
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır