T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/211
KARAR NO: 2021/715
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ: 21/03/2021
KARAR TARİHİ: 17/09/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin lehtar ve hamili olduğu dava dışı ... ... tarafından keşide edilen 2 adet çekein zayi oldğunu ve bulunamadığını beyanla çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVA:
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 15/04/2021, 26/04/2021 ve 04/05/2021 tarihli ilanlarına ilişkin gazete suretleri.
-... Bankası A.Ş nin 06-09/08/2021-08/09/2021 tarihli cevabı yazıları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.
6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne müzekkere yazılarak 6102 Sayılı TTK'nın 760. maddesi uyarınca çek üzerinde hak iddia edenlerin veya bu çeki elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususununu 3 kez ilan edilmesi istenilmiş, 15/04/2021, 26/04/2021 ve 04/05/2021 tarihlerinde usulüne uygun yapılan gazete ilanlarına rağmen TTK'nın 761. maddesine göre üç aylık yasal süre içerisinde talep konusu çeki elinde bulunduran kişilerin mahkememize iptali istenen çekle ilgili herhangi bir müracaatta bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; zayi nedeniyle iptal davasında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, bu sebeple talepte bulunanın iş bu davayı ikame etmesinde hukuki yararı bulunduğu, davacının iptalini talep ettiği çeklerin esas içeriği hakkında bilgi verdiği, söz konusu çeklerin zorunlu unsurları taşıdığı, davacının yetkili hamil olduğu, çekleri elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususunda gerekli yasal ilanların usulüne uygun olarak yapıldığı, yasal süresi içerisinde iptali istenen çekler hakkında mahkememize müracaat eden olmadığı, çeklerin davacının istemi dışında kaybolduğu-zayi olduğu konusunda kanaat oluştuğu, talep yönünden yasal bir engelin bulunmadığı ve diğer yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla talep konusu çeklerin iptaline karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABÜLÜ ile,
-... Bankası A.Ş, ... Şubesine ait, ... seri nolu, 8.000,00 TL bedelli, 31/07/2021 keşide tarihli, keşidecisi ..., lehtar ve hamili ... olan çek ile
-... Bankası A.Ş, ... Şubesine ait,... seri nolu, 7.000,00 TL bedelli, 30/06/2021 keşide tarihli, keşidecisi ... ..., lehtar ve hamili ... olan çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Ödeme yasağının kararın kesinleşmesine kadar devamına, karar kesinleştiğinde ... Bankası ...(...) şubesine müzekkere yazılarak talep konusu çeklear üzerine konulan ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir şerhinin kaldırılmasının İSTENİLMESİNE, ihtiyati tedbir nedeniyle yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392. maddesi gereğince işlem yapılarak davacıya İADESİNE,
3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
4-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin talebin mahiyeti gereği davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
Dair karar, HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2021
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA