T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/39
KARAR NO: 2022/354
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 19/01/2021
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle ; müvekkili idare tarafından güvenlik hizmet işi 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun ve 4857 Sayılı İş Kanunu'nun verdiği yetki ile 4734 Sayılı Kanun uyarınca hizmet satın alınması yoluyla yapılmakta olduğu ve bu kapsamda davalılar ile hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, bu kapsamda dava dışı işçi ...'un müvekkili idarede 01.09.2010-31.12.2010 dönemi arasında davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti., 01.01.2011-31.12.2011 dönemi arasında davalı ... Güvenlik Ltd. Şti., 01.01.2012-26.12.2014 tarihleri arasında davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'de çalıştığı, dava dışı işçi tarafından müvekkili aleyhinde İzmir 15.İş Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyasında açılan davada müvekkili idare tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinin ödenmesine karar verildiği, müvekkili idare tarafından toplam 32.414,88 TL tutarında ödeme yapılmak zorunda kalındığı, davalıların bu tutardan sorumlu olduğundan bahisle 32.414,88 TL'nin davalıların kendi dönemleri ile sınırlı olmak kaydıyla tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalılara usulüne uygun olarak tebligat çıkartılmış olmasına rağmen davalılarca esasa cevap süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
1-Yine davacı delilleri arasında yer alan İzmir 15. İş Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamız arasına eklenmiştir.
2-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 19.10.2021 tarihli raporda; davacı ... ... Genel Müdürlüğünün dava dışı ...’un işçilik alacakları nedeniyle toplam 32.364,69 TL ödeme yaptığı belirlenmiş olup söz konusu meblağdan; davalı ... Güv.Sis.zel Güv.Tic.ltd.Şti.’nin 27.697,56 TL’den, davalı ... Güv.Hiz.Ltd.Şti. ‘nin 4.667,13 TL’den sorumlu oldukları, davadan önce Arabuluculuk Davet Mektubu ve bilgilendirme yazısının davalı ... Ltd.Şti. ve davalı ... Ltd.Şti.’ye 30.11.2020 tarihinde teslim edildiği; ... Güv.Hiz.Ltd.Şti.’nin ise ...’u işvereni sıfatına haiz olmadığı, SGK Hizmet Döküm Cetveli ile sabit olduğundan davaya konu borçtan sorumluluğunun bulunmadığı belirlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında aynı bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 18.01.2022 tarihli ek raporda; davacı ... ... Genel Müdürlüğünün dava dışı ...’un işçilik alacakları nedeniyle lehine hükmolunan vekalet ücreti mahsup edilerek ödendiği kabul edildiğinde toplam 32.785,79 TL talep edebileceği aksi halde 32.285,79 TL talep edebileceği belirlenmiş ve bu meblağlara göre davalıların sorumluluğu davacının talebi ile bağlı kalındığında ise 32.414,88 TL meblağdan; davalı ... Güv.Sis.Özel Güv.Tic.ltd.Şti.’nin 27.740,51 TL’den, davalı ... Güv.Hiz.Ltd.Şti. ‘nin 4.674,37 TL’den sorumlu oldukları belirlenmiştir.
3-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında İzmir 28.İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının bir sureti getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL :
Dava; Dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarına ilişkin olarak açılan dava sonucunda İş Mahkemesi tarafından verilen ilama dayalı olarak davacı hakkında başlatılan icra takibi nedeniyle ödenen bedel ile yargılama giderlerinin her bir davalı açısından dava dilekçesinde belirtilen dönemlerle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilaf, yine taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnameler gereğince davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu işçilik alacakları nedeniyle davalılara rücu edip edemeyeceği, davalılardan her birinin dava dilekçesinde belirtilen dönemler itibariyle davacıya karşı dava dışı işçiye davacı tarafça ödenen tutardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında İzmir 15.İş Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının aslı getirtilmiş olup, incelenmesinden, dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarından dolayı davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhinde açılan davanın yapılan yargılaması neticesinde .../... Esas, .../... Karar ve ... tarihli karar ile "Kıdem tazminatı açısından 10.546,92 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, ihbar tazminatı açısından 3.949,34 TL'den 1.000,00 TL'sine dava tarihi, arta kalan kısma ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, yıllık izin ücreti açısından 1.757,70 TL'den 250,00 TL'ye dava tarihi, arta kalan kısma ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazla mesai ücretine ilişkin talebinin reddine karar verildiği," işbu kararın Yargıtay 22.Hukuk Dairesi'nin .../... Esas, .../... Karar ve ... tarihli kararı ile onandığı ve bu şekilde kararın ... tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
Yine İzmir 28.İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden dava dışı işçi ... tarafından İzmir 15.İş Mahkemesi'nin .../... Esas, .../... Karar sayılı ve ... tarihli kararına istinaden 12.05.2017 tarihinde ... Genel Müdürlüğü aleyhinde ilgili ilamdaki masraflarda dahil olmak üzere toplam 19.602,33 TL üzerinden ilamlı icra takibine girişildiği ve icra takip dosyasında borçlu olarak gözüken ... Genel Müdürlüğü tarafından icra takip dosyasında düzenlenen 24.05.2017 tarihli tahsilat makbuzu ile 23.548,79 TL ve 07.09.2020 tarihli tahsilat makbuzu ile 6.619,52 TL ödeme yapılmış olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilebilmesi açısından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi ... tarafından düzenlenen kök raporda; iş bu dava konusu olayda davacı ve davalılar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin emsal içtihatlarında da belirtildiği üzere asıl işveren ile alt işveren arasındaki rücu davalarının öncelikle aralarındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesinin gerektiği, davacı ile davalılar arasında Hizmet Alım Sözleşmesi'nin bulunduğu ve Genel Şartname, İdari ve Teknik Şartnamelerinin ise bu sözleşmenin uyulması zorunlu eklerinden olduğunun anlaşıldığı bildirilmiştir.
Yine alınan bilirkişi kök raporunda ; İzmir 15.İş Mahkemesi'nin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyasından verilen kararın Yargıtay 22.Hukuk Dairesi'nin ... tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından İzmir 28.İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasıyla davacı hakkında İzmir 15.İş Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyasından verilen kararla ilgili olarak icra takibinin başlatıldığı, iş bu icra takibi sırasında davacı tarafça 24.05.2017 tarihinde 23.548,79 TL, 07.09.2020 tarihinde 6.619,52 TL ödeme yapıldığı, ayrıca İzmir 15.İş Mahkemesi'nce yapılan yargılama sırasında 03.06.2016 tarihinde ödenen 40,00 TL gider avansı ve 421,10 TL temyiz masrafı, ... tarihinde 823,74 TL bakiye karar harcı, 832,64 TL Yargıtay onama harcı olmak üzere toplam 31.864,69 TL masraf ve ödeme yapılmış olduğu, İzmir 15.İş Mahkemesi'nin ilgili ilamında ... Genel Müdürlüğü lehine hükmolunan 500,00 TL vekalet ücretinin mahsup edilmesi sonrasında davacı tarafın toplam masrafının 32.364,69 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Yine alınan bilirkişi raporunda dava dışı işçi ...'un ... Genel Müdürlüğü'nden 01.01.2010-26.12.2014 dönemleri arasında, 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında ... Güvenlik Ltd. Şti.'de 365 gün, 01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasında ... Özel Güvenlik Ltd. Şti.'de 365 gün, 01.01.2012-26.12.2014 tarihleri arasında ... Güvenlik Ltd. Şti.'de 1090 gün çalıştığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Yine bilirkişi kök raporunda davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalılar arasında yapılan Hizmet Alım Sözleşmeleri incelendiğinde sözleşmelerin 12.1.6.maddesinde "Oluşacak kıdem ve ihbar tazminatları ile ilgili her türlü sorumluluk yükleniciye ait olup, 4857 Sayılı İş Kanunu ve hükümlerine göre işlem yapılacaktır." hükmünün yer aldığı, yine taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi Genel Şartnameleri incelendiğinde, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin "Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Özlük Hakları, Çalışma Şartları" başlıklı 6.bölümünün 38.maddesinnin ilk cümlesinde "Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu iş kolu veya meslekte bu iş için bu mevzuatla kabul edilenden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır." hükmünün yer aldığı, Yargıtay 23.Hukuk Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin emsal kararları çerçevesinde sözleşme ve eki niteliğindeki genel şartname ve teknik şartname hükümleri değerlendirildiğinde işçilik alacaklarından ve kıdem tazminatından alt işverenlerin dönemleri itibariyle sorumlu olmaları gerektiği, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden ise son alt işveren ... Güvenlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olması gerektiği kanaatine varılmış olmakla, yapılan hesaplama neticesinde davacı şirket tarafından dava dışı işçi ...'un işçilik alacakları nedeniyle toplamda 32.364,69 TL ödeme ve masraf yaptığı belirlenmiş olup, bu tutarın dava dışı işçinin her bir davalıda çalıştığı dönemler itibariyle hesaplama yapıldığında davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 27.697,56 TL'den davalı ... Güvenlik Ltd. Şti.'nin 4.667,13 TL'den sorumlu olduğu, davalılardan ... Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.'nin ise dava dışı işçi ...'un işvereni sıfatına haiz olmadığının SGK'dan gelen hizmet döküm cetvelleri ile sabit olduğundan bir sorumluluğunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında 14.12.2021 tarihli celsede oluşturulan ara karar gereğince taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi ve ayrıca raporun 3.sayfasındaki İzmir 28.İcra Dairesi dosyası ve İş Mahkemesi dosyasında yapılan masraflarla ilgili olarak matematiksel hata yapılıp yapılmadığı da değerlendirilmek kaydıyla ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda; kök rapordaki değerlendirmelerde değişiklik gerektirecek bir durum olmamakla birlikte yapılan masraflarla ilgili olarak yeniden yapılan değerlendirme neticesinde İzmir 28.İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile dava dışı işçi tarafından ... Genel Müdürlüğü aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle 24.05.2017 tarihinde 23.548,79 TL, 07.09.2020 tarihinde 6.619,52 TL ve İş Mahkemesince yapılan yargılama sırasında 03.06.2016 tarihinde 40,00 TL gider avansı ve 421,10 TL temyiz harç ve masrafı, ... tarihinde 823,74 TL Bakiye karar harcı, 832,64 TL Yargıtay onama harcı olmak üzere toplam 32.285,79 TL toplam masraf yapılmış olduğu, bu tutardan İzmir 15. İş Mahkemesince verilen kararda davacı ... Genel Müdürlüğü lehine hükmedilen 500,00 TL mahsup edildiğinde davacı tarafça talep edilecek tutarın 32.785,79 TL olacağı ancak davacı talebinin ise 32.414,88 TL olduğu, bu nedenle davacı talebi ile bağlı kalınmasının gerektiği, davacı talebi ile bağlı kalınmak suretiyle yapılan hesaplama neticesinde dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştıkları dönemler itibariyle yapılan hesaplama neticesinde 32.414,88 TL'nin 27.740,51 TL'sinden davalı ... Güvenlik Sis. ... Ltd. Şti.'nin, 4.674,37 TL'sinden de davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında 14.12.2021 tarihli duruşmada davacı vekili tarafından davalılardan ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti hakkında açılan davadan feragat edildiği bildirildiğinden bu davalı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verme gereği doğmuştur.
Diğer iki davalı açısından ise mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişiden alınan kök ve ek rapor ve tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde dava dışı işçi ...'un davacı ... Genel Müdürlüğü bünyesinde 01.01.2010-26.12.2014 dönemi içerisinde alt işveren olarak 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında ... Güvenlik Ltd. Şti.'de 365 gün, 01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasında ... Özel Güvenlik Ltd. Şti.'de 365 gün, 01.01.2012-26.12.2014 tarihleri arasında ... Güvenlik Ltd. Şti.'de 1090 gün çalışmasının bulunduğunun bilirkişi tarafından tespit edildiği, dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarından kaynaklı olarak İzmir 15.İş Mahkemesi'nde ... Genel Müdürlüğü aleyhinde açmış olduğu dava neticesinde verilen ilama dayalı olarak ... Genel Müdürlüğü aleyhinde İzmir 28.İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından İzmir 15.İş Mahkemesi dosyasından ve yine İzmir 28.İcra Dairesi dosyasından, mahkememizce yapılan yargılama sırasında alınan ek rapora göre toplamda 32.785,79 TL ödeme ve masraf yapmış olduğu, ancak davacı talebinin 32.414,88 TL olması nedeniyle bu taleple bağlı kalınmak suretiyle bilirkişi tarafından ek raporda yapılan hesaplamaya göre davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin bu tutarın 27.740,51 TL'sinden, diğer davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin ise 4.674,37 TL'sinden sorumlu olduğu anlaşılmış olmakla aynen benimsenip hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu doğrultusunda taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi ve iş bu sözleşmenin eki niteliğindeki Genel Şartname'nin bilirkişi raporunda belirtilen ilgili hükümleri gereğince davalıların alt işveren olarak dava dışı işçinin işçilik alacaklarından dolayı yapmış olduğu mahkeme, icra masrafları ve ödemelerden davacıya karşı sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yukarıda anlatılan tüm gerekçelerle Davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. açısından davanın feragat edeniyle REDDİNE, Diğer davalılar yönünden davanın KABULÜNE; 32.414,88 TL'nin 27.740,51 TL'sinin davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti.'den, 4.674,37 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte her bir davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verme gereği doğmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. açısından davanın feragat edeniyle REDDİNE,
2-Diğer davalılar yönünden davanın KABULÜNE; 32.414,88 TL'nin 27.740,51 TL'sinin davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti.'den, 4.674,37 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte her bir davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.214,26 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan toplam 553,57 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.660,69 TL nispi karar ve ilam harcının (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 1.411,58 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 249,11 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından başlangıçta yatırılan toplam 612,87 TL peşin harç, 222,30 TL tebligat ve posta gideri, 600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.435,17 TL yargılama giderinin (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 1.219,89 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 215,28 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında davalılardan (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 1.122,00 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 198,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.100,00 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 4.335,00 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 765,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar ... Güvenlik ... Ltd. Şti. ve ... Güvenlik ... Ltd. Şti. vekillerinin ve diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.14/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır