T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/509
KARAR NO : 2024/619
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 27/07/2021
KARAR TARİHİ : 02/07/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Ltd.Şti. nin dava dışı...A.Ş. arasında Mihalıççık' ta inşa edilecek termik santral için davalı banka tarafından teminat mektupları düzenlendiğini, dava konusu teminat mektuplarından kaynaklanan tüm masrafların davalı... End. A.Ş. tarafından üstlenildiği, davalı ... Bankası İzmir Şubesi'nden 4.579,50 Euro ve 655.755 Euro değerinde 31.12.2016 vadeli iki adet kesin teminat mektubunun düzenlendiğini, sözkonusu teminat mektuplarının komisyon ödemesi yapıldığını, teminat mektupları ile ilgili garanti yükümlülüğü ve riskin sona ermesine rağmen 5 yıldır değişir oranlarda komisyon ve masraflar tahsil edilmeye devam edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, vadesi dolan ve garanti yükümlülüğü biten teminat mektupları için ödenen bedellerin...End. ye iadesine değişken komisyon oranlarının yeniden belirlenmesi, fazla yapılan ödemelerin iade edilmesini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Her iki teminat mektubunun d... garanti kurallarına göre ilgili ülkenin kurallarına tabi olduğunu, davaya konu edilen temi,nat mektupları için bankadan tazmin talebinde bulunulduğunu, tazmin talebinin 30.03.2017 de bankaya geldiğini, ancak davacı firmalar Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 04.04.2017 tarih...İhtiyati tedbir kararı ile teminat mektubunun paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verildiği, ancak tedbirin kaldırılması halinde ödeme yapılması gerekebileceği, bu nedenle mektupla ilgili sorumluluk henüz devam ettiğinden, davacı firmaların komisyon ödeme yükümlülüklerinin de devam ettiği, işin tamamlandığına dair ibraname verilmesi gerektiği, böyle bir ibranamenin bankaya sunulmadığı, banka genel uygulamasında yıllık % 4 komisyon oranı uygulanabileceği, ancak genel müdürlük yetkisiyle yıllık % 1 ile % 2,5 oranında komisyon uygulandığı beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, bankacılık işlemlerinden kaynaklı olarak yapılan ödemelerin iadesi istemine ilişkindir.
Bankacılık Uzman...n 19/02/2024 Tarihli Bilirkişi Kök Raporunda; Davalı bankanın belgeleri üzerinde yapılan incelemelerin ayrıntıları yukarıda açıklanmış olup, yapılan incelemeler sonucunda; Davalı banka ile davacı... İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti... arasında 11.06.2012 düzenleme tarihli 2.132.000-EUR limitli Kredi Genel Sözleşmeleri akdedilmiş sözleşmeyi...ndüs. Tes. İmal.Mon.San Tic. A.Ş ve dava dışı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, sözleşmeye istinaden ... nolu 4.579.50-EUR bedelli avans ve ... no.lu 655.755-EUR bedelli kesin teminat mektupları verildiğini, teminat mektupları ile ilgili olarak Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasında açılan ve ... E. Sayılı dosyasında devam eden dava sonucunda teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına 31.03.2017 tarihinde karar verilmiş ve karar 04.04.2017 tarihli müzekkere ile davalı bankaya bildirilmiş olduğundan bankaca teminat mektupları muhataplarının tazmin talepleri yerine getirilmediğini, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 38.6.Maddesinde :Müşteri kendi lehine veya talebi ile 3. Şahıslar lehine verilecek teminat mektubu, garanti ve kontrgarantilerin her biri için yürürlükte olan kanun kararname veya yetkili merciler kararları veya Bankaca tespit edilmiş oran ve esaslar dahilinde hesaplanacak komisyonlar ile bankanın yaptığı masraflar ve bunlara ait vergiyi bankaca tayin olunacak süre içinde ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Banka bir ay zarfında iade edilmeyen geçici teminat mektubu, garanti ve kontrgarantileri için kesin mektuplarda uygulanan komisyon tarifesini uygulamaya ve vadesinde iade edilmeyen vadeli mektuplar için ise iadelerine kadar yukarıdaki esaslar dahilinde komisyon hesap etmeye ve tahsiline yetkilidir. 38.14.Madde:Müşteri, her devrenin başında bankaca tahakkuk ettirilerek nakden tahsil edilen veya hesabına borç yazılan komisyon ve vergileri ilgili bulundukları teminat mektubu, garanti ve kontrgarantilerin devre bitiminden önce iade veya iptal edildikleri gerekçesi ile veya diğer bir gerekçe ile kısmen veya tamamen kendisine geri verilmesini istemeye hakkı olmadığını kabul eder. 38/16.Madde: Müşteri, dövize natık teminat mektubu, garanti ve kontrgarantilere tahakkuk ettirilecek komisyon, vergi ve masrafları da düzenlenen döviz cinsinden her 3 aylık devre başında nakden ödemeyi, bu mümkün olmadığı takdirde bankanın döviz satış kuru dikkate alınarak TL karşılıklarını nakden veya hesaben ödemeyi kabul ve taahhüt eder. 38.17.Madde: Müşteri, teminat mektubu, garanti veya kontrgaranı riskin ortadan kalkmasına rağmen, muhatabın sebepsiz olarak bunları geri vermemesi veya bankaya ibra etmemesi, verilen mektup bir süreye bağlı olup ta vadenin geçmesine rağmen mektubun iade edilmemesi hallerinde dahi, iş bu sözleşmede yazılı taahhüt ve yükümlülüklerinin hiçbir surette değişmeyerek aynen kalacağını kabul eder. Sözleşmesel hükümler doğrultusunda teminat mektuplarının tedbir kararı ile vadesinin karar süresince uzamış olduğu, tedbir kararının henüz kalkmadığı, teminat mektuplarının bankaya iadesine veya bankanın ibra edilmesine kadar komisyon alabileceği ve kesilen komisyon tutarlarının geri talep edilemeyeceğinin kabul taahhüt edildiği, tahsil edilen oranların bankanın ilan ettiği ve BDDK ya bildirdiği faiz dışı ücret ve masraflar cetvelinde belirttiği oranlar nispetinde olduğunın bankaca beyan edildiği tespit edilmiştir.
Bankacılık Uzmanı...'in 29/04/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda; Dava dilekçesinde teminat mektuplarının vadesinin dolması ve garanti yükümlülüğünün sona ermesinden itibaren ödenen bedellerin müvekkil ... Endüstriye iadesi talebinde bulunulmuş, dilekçe ekine teminat mektuplarından 2017 tarihinden itibaren kesilen komisyon tutarları ile ilgi banka dekontları sunulduğu, teminat mektuplarının vadesi 30.06.2017 tarihinde dolmuş, tedbir kararı da 2017 yılında verildiğini, dava dosyasına daha önce sunulan bilirkişi raporunda da teminat mektuplarına ait komisyon tespitinde 2017 yılı dikkate alınmış, ancak herhangi bir itiraz olmadığını, davacı vekilinin diğer itirazları kök raporda detaylı olarak açıklandığından değişikliği gerektirecek bir husus bulunmadığını, davalı banka vekilinin itirazları yönünden ise; davalı Bankanın sunduğu ekstrelerde TL olarak 21.03.2017-11.10.2019 tarih aralığında tahsil edilen tutar her iki teminat mektubundan dolayı toplam: 263.505.27-TL olmasına karşın, kök rapordaki tespitin 448.888.51 TL olup tahsil tarihindeki EUR Kurları dikkate alındığında EUR karşılığının 87.030.36-EUR'ye tekabül ettiği, davalı bankanın TL olarak tahsil edilen komisyon tutarlarının bazılarının ekstrede görünmediği, bu nedenle dilekçede belirtilen TL tutarının tespitimizin altında olmasına karşın komisyon tutarlarının noksan olduğu yönündeki itiraz nedeninin anlaşılamadığı, EUR olarak hesaptan tahsil edilen tutar kök raporda 18.430.50-EUR olarak belirlenmesine karşın davalı bankanın sunduğu ekstrede bu tutarın 18.596.14-EUR olduğunun belirlendiği, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereği banka kayıtları kabul ve taahhüt edildiğinden banka kayıtları esas alınarak, teminat mektuplarından toplam EUR olarak tahsil edilen tutarın 87.030,36 artı 18.596.14 olmak üzere toplamda 105.626, 50 EUR olarak tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; Davalı Türkiye ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı ile davacı... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında 11.06.2012 düzenleme tarihli 2.132.000-EUR limitli Kredi Genel Sözleşmeleri akdedilmiş sözleşmeyi... Endüs. Tes. İmal.Mon.San Tic. A.Ş ve dava dışı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, sözleşmeye istinaden... nolu 4.579.50-EUR bedelli avans ve... no.lu 655.755-EUR bedelli kesin teminat mektupları verildiğini, teminat mektupları ile ilgili olarak Mihalıççık Asliye Hukuk Mahkemesinin... D.İş dosyasında açılan v...E. Sayılı dosyasında devam eden dava sonucunda teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına 31.03.2017 tarihinde karar verildiği, teminat mektuplarının davacı ... İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti' nin dava dışı başka bir şirketle arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı edimini ifa etmemesi halinde meydana gelecek zararların tazmininin garanti edilmesine ilişkin olarak verildiği, dava dışı şirketli davacı arasında eser sözleşmesinde edimlerin ifasına ilişkin çıkan uyuşmazlık sebebiyle davacının teminat mektuplarının paraya çevrilmesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu, ayrıca bu hususta yine dava açığı ve açılan davanın da derdest olduğu dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bankacılık işlemlerini ilgilendirmesi sebebiyle bankacı bilirkişi eşliğinde yapılan inceleme neticesinde, teminat mektuplarının henüz bankaya iade edilmediği, banka tarafından yapılan komisyon kesintilerinin tarafların arasındaki garanti sözleşmesi niteliğindeki sözleşmenin hükümlerine uygun olduğu özellikle taraflar arasındaki sözleşmenin 38.6, 38.14, 38.17 maddelerine uygun surette banka tarafından işlem yapıldığı,, banka tarafından hukuka aykırı bir talep ileri sürüldüğünün ya da işlem yapıldığının davacı tarafından ispatlanamadığı, anlaşılmakla davanın reddine ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1)Davanın REDDİNE,
2)Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının davacı tarafça yatırılan 853,88 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 426,28 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
3)Mahkememiz dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
4)Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5)1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı-davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır