T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/693 Esas
KARAR NO: 2021/837
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2018
KARAR TARİHİ: 11/10/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;;Müvekkili şirket ile davalı idare arasında “... Yapılması “ İşine ilişkin 21.07.2015 ti iş yapım sözleşmesi akt edildiğini, müvekkil şirketin sözleşme kapsamındaki işleri tamamladığını ve kabul edilen işleri yaptığını, işin ifası süresinde müvekkili şirket ile davalı idare arasında sözleşme kapsamında yer alan “ Kaba sıva ve üzerine alçı sıva yapımı “imalatlarının hangi poz üzerinden ödeneceği hususunda anlaşmazlık çıktığını, sözleşme konusu İş kapsamında gaz beton duvar yüzeylerde proje ve mahal listelerinin gösterildiği yerlerinde “350 ÇİMENTO DOZLU KABA SIVA” ve bunun üzerine “ALÇI SIVA” yapıldığını, yapılan kaba sıvanın 350 dozlu olarak uygulanması ihale dokümanlarına uygun şekilde ve kontrolörlük teşkilatının bilgisi dahilinde yapıldığını, nitekim 8 (sekiz) nolu hak edişte yapılan imalat, gerçekleşen miktar kadar, Poz no 27 Kaba sıva yapılması (350 Doz) iş kaleminden ödendiğini, ancak 8 nolu hakkedişte 27 nolu pozdan ödenen bu miktarın 9 (Dokuz) nolu hakkedişte minha edildiğini, İdarenin bu konudaki gerekçesinin, söz konusu kaba sıva imalatının “ Poz No: 26 Kaba Sıva Ve Üzeri Alçı Sıva Yapılması” iş kaleminden ödenmesi gerektiği yönünde olduğunu, iş yapım sürecinde ortaya çıkan bu uyuşmazlık sonrası bu durumun YÜKSEK FEN KURULU' na gönderildiğini, Yüksek Fen Kurulunca müvekkili şirket lehine görüş bildirilmişse de davalı idarece haksız uygulama devam etmiş ve müvekkili şirkete hatalı poz üzerinden eksik ödeme yapıldığını, Poz No: 26 Kaba Sıva Ve Üzeri Alçı Sıva Yapılması” iş kalemi, Yüksek Fen Kurulu kararında da vurgulandığı üzere sadece Teklif Birim Cetvelinde yer almakta, fakat uygulama projesi, mahal listesi ve İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinde yani ... 1.Etap sözleşmesinin diğer hiçbir ihale dokümanında yer almayan bu iş kaleminin nerelerde uygulanacağı konusunda da hiçbir bilginin mevcut olmadığını, herhangi bir uygulamanın da yapılmadığını, “ Kaba Sıva Yapılması (350 Doz) ” ile “Kaba * İnce Alçı Karışımı İle Alçı Sıva Yapılması” iş kalemleri ise Birim Fiyat Cetvelinin 27 ve 29 sırasında yer almakla birlikte bu imalatlar Mimari Projede, Mahal Listesinde ve İnşaat İşleri Teknik Şartnamesinde de ayrı ayrı tarif edildiğini ve bu iş tariflerinden uygulanacakları mahallerin anlaşıldığını, Taraflar arasında imza edilen sözleşmenin “ Sözleşmenin türü ve bedeli * başlıklı Madde 6 düzenlenmesi; “6.1. Bu sözleşme, birim fiyat sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan ön projeye/projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak, İdarece hazırlanmış birim fiyat cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı bedel üzerinden akdedildiğini, 6.2 'de yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar ile sonradan teklif edilen yeni birim fiyatlar esas alınır şeklinde olduğunu, söz konusu sözleşme hükmünden yapılan işlerin bedelleri / ödemesi yapılan işin karşılığı Teklif Birim Cetvelinde yer alan birim fiyatlar üzerinden hesap edilip ödeneceği yönünde olduğunu, Teklif Birim fiyat cetvelinde yer alan işlerin açıklamaları da uygulama projesi, mahal listesi ve teknik şartnamede yer aldığını ve açıklamalar dâhilinde yerinde gerekli uygulama yapıldığını, ancak davalı idarenin uygulamaya esas aldığı Poz No: 26 Kaba Sıva Ve Üzeri Alçı Sıva Yapılması iş kalemi, teklif Birim Fiyat Cetvelinde yer aldığını ancak uygulama projesi, mahal listesi, ve teknik şartnamede yer almadığını ve imalat sırasında uygulanmadığını, kontrolörlük bilgisi, onayı ve talimatı doğrultusunda kaba sıva “350 DOZ” olarak uygulandığını bu itibarla alçı sıva altına yapılan kaba sıva imalatının ödemesi “Poz no 27 Kaba sıva yapılması (350 Doz) iş kaleminden yapılması gerektiğini, keza “Poz no 27 Kaba sıva yapılması (350 Doz) iş kalemi tüm ihale dokümanlarında (Teklif Birim Fiyat Cetveli, Uygulama Projesi, Mahal Listesi ve Teknik Şartnamede yer almakta olup tarif edildiğini, aynı şekilde Poz No: 29 Kabat İnce Alçı Karışımı ile Alçı Sıva Yapılması proje ve mahal listesinde gösterilen yerlerde, 350 dozlu kaba sıvanın üzerine uygulanan alçı sıva ile ilgili ise Teklif Birim Fiyat Cetvelindeki 29 nolu iş kalemi yer, ödemesi bu pozdan yapılmasının gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları nın saklı kalmak üzere şimdilik 10.000.00 TL. Nin minha işleminin yapıldığı tarihten itibaren talepleri kabul görmez ise dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, söz konusu iş kapsamında gaz beton duvar yüzeylerde proje ve mahal listelerinin gösterilen yerlerinde 350 çimento dozlu kaba sıva ve bunun üzerine alçı sıva yapıldığı, yapılan kaba sıvanın 350 dozlu olarak uygulanmasının ihale dokümanlarına uygun şekilde ve kontrollük teşkilatının bilgisi dahilinde yapıldığını, 8 no.lu hakkedişte yapılan imalatın gerçekleşen miktar kadar Poz no: 27 kaba sıva yapılması 350 doz iş kaleminde ödendiğini, 9 no.lu hakkedişte minha edilip Poz No: 26 kaba sıva ve alçı sıva yapılması iş kaleminden ödendiğini, işin yapım sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık sonrası durumun Kamu İhale Mevzuatı çerçevesinde görüş almak üzere Yüksek Fen Kuruluna gönderildiğini ve bu kurulca davacı firma lehine görüş bildirildiğini, müvekkili belediye tarafından davacı firmaya hatalı poz üzerinden eksik ödeme yapıldığının belirtildiğini, müvekkili belediye tarafından 03.06.2015 tarihinde gerçekleşen ihalenin Birim Fiyat Teklif usulü ile ihale edildiğini, söz konusu iş de davacı firmanın teklifini ihale dokümanına itirazı olmadan ihale dokümanında yer alan projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak verdiğini, avantajlı teklif veren davacı firma ile 21.07.2015 tarihinde sözleşme imzalandığını, yapılan işlerin bedellerinin ödenmesin de birim fiyat cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlarının esas alınmasının gerektiği hususunun açık olduğunu, anlaşmazlık yaşanan söz konusu imalatlarda, Uygulama Projesinde; sadece alçı sıva üzeri plastik boya yapılması ibaresinin bulunduğunu, bu mahallerde 350 doz kaba sıva yapılması ile ilgili açıklama olmadığını, Teknik Şartname de ise; alçı sıva ve saten alçı yapılması başlığındaki tanıma bakıldığında “Mimari projesinde ve mahal listesinde belirtilen yerlerde alçı sıva ve üzeri saten alçı uygulaması yapılacaktır.” (BBF2.525/A2, 27.528/227.528/3 Pozu uygulama şartlarına uygun) BBF 27.525/A2 Pozunun tarifinin de teknik şartnamede açıkça belirtildiğini, Gazbeton duvar imalatlarının üzerine 1 m3 kuma 150 kg çimento ve 0,150 ton torbalı sönmüş kireç katılarak hazırlanan harçla (Poz No: 10.044/A1) ortalama 2 cm kalınlığında kaba sıva yapılması üzerine, alçı harçla (Poz No: 10.102) ortalama 0,6 cm kalınlığında ince sıvanın tahta mala ile yapılması ve alçı sıvalı yüzeyler iler alçıpan asma tavan yüzeylerinde saten alçı harcının (Poz No: 10.061/2) çelik mala ile düzgün ve pürüzsüz bir yüzey elde edilinceye kadar çekilerek zımparalanılacağı, merkezlerde metal köşe profili kullanılacağı, yüzey temizliği yapılarak boyaya hazır hale getirileceği denildiğinden 150 doz kaba sıva üzeri alçı sıva yapılması gerektiğinin açıkça görüldüğünü, alçı sıva yapılacak alanların dışında ise uygulama projesinde sıva üzeri plastik boya yapılması ibaresi bulunduğundan iç cephede kaba * ince sıva pozunun bu mahallerde kullanılacağı ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde bulunan ve maliyet hesaplarında ortaya çıkmış miktarlarda dikkate alındığında Poz Sıra No:27 de bulunan 4200 m2 350 doz kaba sıva imalatının, Poz Sıra No: 41 de bulunan 4200 m2 20*60 seramik duvar kaplama imalatının altına yapılması, Poz Sıra No: 26 da bulunan 9032 m2 kaba sıva ve üzeri alçık sıva yapılması imalatının projede belirtilen gazbeton duvarlarda yapılmasının da uygun görüldüğünün açıkça görüldüğünü, davacı firmanın Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Yapı Denetim Görevlisi Yetkileri başlıklı 15. Maddesinin 1. Fıkrasında hükmü doğrultusunda kontrolörlerin bilgisi, onayı ve talimatı ile 350 doz kaba üzeri alçı sıva yaptığını beyan etse de, davacı firmanın yazılı olarak söz konusu belirsizlikten dolayı müvekkili belediyeden açıklama istediğine dair yazılı bir talebinin olmadığını ve müvekkili belediyece de davacıya gönderilen bir onay yazısının da olmadığını, idarece yapılan değerlendirmede ve belirtilen açıklamalar doğrultusunda hak ediş ödemelerinin sözleşmesinin 6. Maddesine uygun olarak yapıldığını ve davacı firmanın davaya konu herhangi bir alacağının bulunmadığını, bu nedenlerle sebepsiz ve haksız açılmış davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DAVA:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.
Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı şirketin davalı ... tarafından ihale edilen ... yapım işini üstlendiği, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu, davalı tarafından hakedişlerden yapılan kesintinin haksız ve yersiz olduğu, davacının sözleşme uyarınca alacaklı olduğu iddiası ile işbu alacak davasını ikame ettiği, her ne kadar ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ... esasına kayıt edilen iş bu dava açıldığı tarihten itibaren Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla incelenmiş ve 20/09/2021 tarih ve ... esas, ... karar sayılı ilam ile HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 numaralı kararı doğrultusunda İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin İzmir ili mülki idare sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi hariç) olarak belirlendiği gerekçesiyle mahkemelerinin görevsiz hale geldiğinden bahisle mahkememize gönderilmiş ise de, somut olayda; uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur.
Davacı yüklenici şirketin sözleşme konusu işleri ticari işletmesiyle ilgili olarak yaptığında tereddüt bulunmamaktadır. Buna karşılık davalı ..., uyuşmazlık konusu ihaleyi ticari işletmesiyle ilgili olarak değil, kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir.
Yapılan açıklamalara göre, eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine aittir.
Dava konusu uyuşmazlığa ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatı ile bakılması gerektiği halde görev hususunda yanılgıya düşülerek Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla yargılamanın yürütülmüş olmasının ve dosyanın mahkememize gönderilmiş olmasının yerinde olmadığı değerlendirilmekle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. (bkz.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/11/2015 tarih, 2014/15-301 esas, 2015/2659 karar; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16/09/2015 tarih, 2015/15-440 esas, 2015/1769 karar; Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 25/01/2018 tarih, 2016/5072 esas, 2018/211 karar; Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 23/03/2017 tarih, 2015/5676 esas, 2017/1310 karar sayılı ilamları)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının dava dilekçesinin 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
Görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 331/2. maddesi uyarınca dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi halinde, yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine; aksi durumda resen dosyanın ele alınarak yargılama giderleri hususunda bir karar verilmesine,
3-Mahkememiz ile ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan, taraflarca kanun yoluna başvurulmaması ve mahkememizin görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde merci tayini için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluklarında dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 11/10/2021
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA