T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/719
KARAR NO: 2023/181
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 04/03/2016
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma adına kayıtlı bulunan ... plakalı sürücü ... sevk ve idaresindeki aracın 04/02/2016 tarihinde seyir halinde iken ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın hızını kontrol edemeyerek arkadan çarpması nedeniyle müvekkili firmaya ait araç sürücüsü ...'ın direksiyon hakimiyetini kaybederek elektrik direğine çarptığını, müvekkili firmaya ait ... plakalı aracın onarım masrafının ... Otomotiv Day. Tük. Mal. Mob Deri Ürün ve İnş San Tic Ltd Şti tarafından tanzim edilen faturada da görüleceği üzere 35.382,09 TL olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından poliçe limiti kapsamında söz konusu hasar bedeli ve değer kaybının müvekkili firmaya ödenmediğini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile ... plakalı aracın trafik sigortasını tanzim eden davalı sigorta kooperatifinden 15.000,00 TL hasar bedeli ve müvekkili firmaya ait araç üzerinde meydana gelen 1.000,00 TL değer kaybının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ...'in maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili Kooperatif nezdinde 04.08.2015–04.08.2016 tarihleri arasında ... No’lu Poliçe ile sigortalı olduğunu, Trafik Sigortasının zarar sigortası niteliğinde olduğundan zarar gören şahsın gerçek maddi zararının tespiti ve sigortalının kusuru oranında gerçek zararın tazmininin esas olduğunu, kazanın meydana gelmesinde tüm kusurun müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünde olduğu iddia edilmiş ise de bu iddianın kabulü mümkün olmadığını, kusur durumlarının netleştirilmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, kaza sonrası aracın ... Otomotiv Dayan. Tük. Mal. Mob. Deri Ürün. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti tarafından 35.382,09 TL bedelle onarıldığının ileri sürüldüğünü, belirlenen hasar tutarının fahiş olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 07/06/2018 Tarih ve ... Sayılı Raporunda; Kusur yönünden yapılan incelemede; davalı taraf sürücüsü ...’ın % 100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, davacı taraf sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, hasar ve değer kaybı yönünden yapılan incelemede ise; Davalı taraf sürücüsü ...’ın, dava konusu araçtaki hasar ve değer kaybının tamamı olan; 100 X 40 382.- TL = 40.382,00 TL’den sorumlu olduğu, davacı taraf sürücüsü ...’ın kusursuz olduğundan, aracındaki hasar ve değer kaybından sorumlu olmadığı belirtilmiştir.
Otomotiv Uzmanı ...'un 23/12/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda; Kaza ile hasarın uyumuna kanaat edildiği, yapılan hesaplama ve piyasa rayiç araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların ortalama rayici 43.300,00 TL olduğu, hasar toplamının, Yedek Parça Toplamı+ İşçilikler Toplamı 35.382,09 TL olduğu hesaplandığı, 43.300,00 TL, rayici olan aracın 35.382,09 TL olan onarım bedeli otomotiv piyasa şartlarında ekonomik bir değer olmadığından, Sovtaj çalışması yapılması gerektiği, incelenen ve piyasa araştırması yapılarak kanaat edilen sovtaj değeri 17.320,00 TL, bu hesaplama ile araç rayiç değeri – sovtaj değeri= 43.300 – 17.320= 25.980,00 TL gerçek zarar olarak hesaplandığı, dava konusu aracın yukarıda yapılan hesaplama ve kanaat edilen gerçek zarar hesabı dışında, değer kaybı tazminatına kanaat edilemediği, sovtajı araç sahibine bırakılarak tam zayi hesaplaması yapıldığı, bu durumda değer kaybı tazminatından söz edilemeyeceği tespit edilmiştir.
Makine Mühendisi ... 30/01/2022 Tarihli Bilirkişi Kök Raporunda; Dava konusu ... plakalı otomobilde meydana gelen hasarların, trafik kazası tespit tutanağında sürücülerin beyanları ve çizilen krokide belirtilen kaza ile uyumlu olduğu, araçta meydana gelen hasarın, detaylıca incelenen fotoğraflardan ve Renault yetkili servisten alınan bilgilerle birlikte değerlendirildiğinde faturalanan parçaların kaza sonucu hasarlanabileceği, faturadaki parça fiyatlarının tamir tarihindeki ... orijinal fiyatları ile uyumlu olduğu, araç rayiç değerinin 56.600 TL olduğu, araç değer kaybının 1.935 TL olduğu, pert kararınına ve sovtaja sigorta eksperi incelemesi sonucu ve araç sahibinin onayı ile karar verilebileceği belirtilmiştir.
Makine Mühendisi ... 14/08/2022 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda; Dava konusu ... plakalı otomobilde meydana gelen hasarların, kök raporda analiz edildiği üzere, trafik kazası tespit tutanağında sürücülerin beyanları ve çizilen krokide belirtilen kaza ile uyumlu olduğu, araçta meydana gelen hasarın, detaylıca incelenen fotoğraflardan ve ... yetkili servisten alınan bilgilerle birlikte değerlendirildiğinde faturalanan parçaların kaza sonucu hasarlanabileceği, faturadaki parça fiyatlarının tamir tarihindeki ... orijinal fiyatları ile uyumlu olduğu, araç rayiç değerinin 45.030 TL olduğu, araç değer kaybının 2.470 TL olduğu, aracın Perte ayrılmasının uygun olduğu ancak pert kararına ve sovtaja sigorta eksperi incelemesi sonucu ve araç sahibinin onayı ile karar verilebileceği belirtilmiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararında; " Mahkemece Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden alınan rapor benimsenerek hüküm kurulmuş ise de anılan rapor hüküm kurumaya elverişli değildir. Zira raporun ilk sayfasında 01.06.2015 tarihli Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında belirtilen esaslara göre değer kaybının belirlendiği belirtilip ikinci sayfasında piyasa rayiç değerine göre hesaplama yapılması çelişki oluşturmaktadır. Yine araç hasarına ilişkin olarak kaza tespit tutunağı ile tamir faturası tek tek irdelenerek hasarın kaza tespit tutanağıyla uyumlu olup olmadığı, tek tek hasar kalemlerinin ne olduğu açıklanmadığı gibi aracın pert total sayılmasının gerekip gerekmediği, aracın sovtaj değerinin ne kadar olduğu hususunda da bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu nedenle ortada usulünce alınmış bir bilirkişi raporunun varlığından söz edilemez. Mahkemece yukarıda anılan ilkelere uygun, dosya kapsamıyla örtüşen, denetime elverişli ve taraf vekillerinin itirazlarını karşılar şekilde hasar ve değer kaybı (piyasa rayiç değerine göre) hususlarında rapor alınması gerektiği, bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. " şeklinde karar verilmiştir.
"Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu:
Madde 91 – (Değişik: 17/10/1996 – 4149/33 md.)
İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.
İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu
Madde 85 – (Değişik birinci fıkra: 17/10/1996-4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."
Yukarıdaki yasa maddeleri gereği yapılan inceleme neticesinde Davalı SS ... SİGORTA KOOPERATİFİ' nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
Tazminat ve giderlerin ödenmesi:
Madde 99 – Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir, bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir. Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,
Kusur sorumluluğunda, üç durumda nedensellik bağı kesilebilir.
-Zorlayıcı neden
-Zarar görenin ağır kusuru
-Üçüncü kişinin ağır kusuru
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı sigorta şirketinin sigortalısı aracın sürücüsünün kazanını oluşumunda etken oluduğu, davacının aracının sürücüsünün kazanın oluşumunda etken davranışının bulunmadığı, aracın onarımını ilişkin katalogdan orijinal fiyatlar üzerinden aracın onarım bedelinini tespitinin yapıldığı, aracaın piyasa rayicinin uygun bir şekilde tespitinin yapıldığı, bu iki tespitten sonra aracın onarımının ekonomik olmadığından bahisle aracın pert-total işlemine tabi tutularak sovtaj bedelinin belirlendiği, akabinde uygun bir şekilde davacının gerçek zararının ve araçta sovtaj uygulanmasından ötürü değer kaybının oluşmayacağına yönelik tespitin yapıldığı anlaşılmakla, alınan raporun istinaf ilamına uygun olduğu anlaşılmaklı davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1)Davanın KISMEN KABULÜNE,
2)25.980,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3)Alınması gerekli 1.774,69 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 273,24 TL karar ilam harcı ve 257,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamda 530,24 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.244,45 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, (davalı Sigorta şirketi tarafından 1.587,37 TL Bakiye karar harcı yatırıldığı anlaşıldığından karar kesinleştiğinde 342,92 TL karar ve ilam harcının davalı sigorta şirketine İADESİNE,)
4)Davacı tarafından yatırılan 273,24 TL peşin harç, 29,20 TL başvurma harcı, 257,00 TL ıslah harcı, 1.250,00 TL bilirkişi ücreti, 464,50 TL Adli Tıp Kurumu Rapor ücreti ve 300,50 TL posta-tebligat gideri olmak üzere toplamda 2.574,44 TL yargılama giderinin kısmen kabul kısmen red oranına göre 2.136,78 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye miktarın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6)Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.020,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
7)Karar kesinleştiğinde yatırılan gider avansından artan kısmın talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2023
Katip....
e-imzalı
Hakim.....
e-imzalı