T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/768
KARAR NO: 2022/428
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2021
KARAR TARİHİ: 11/05/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların izmir'de Şubeleri ve Bölge Müdürlükleri bulunduğu, anlaşılacağı üzere ... şirketinin İzmir'de bölge müdürlüğü ve şubesi de bulunması sebebiyle İzmir mahkemelerinin de işbu davada yetkili olduğunu, 12.06.2021 tarihinde müvekkiline ait .... plakalı ile .... plakalı araçların çarpıştığını, müvekkiline ait Nissan Premira 2.0 SE Sedan 1998 model ... plakalı araçta yapılan ekspertiz neticesinde kdv dahil 30.164,34 TL olduğunu, kazada ... plakalı araç sürücüsünde % 100 asli kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın zarar gördüğünü, kazanın anılı aracın ZMMS sigortacısı davalı ... A.Ş.'ye ihbar edildiğini, hasar dosyası açıldığını, taraflar anlaşamayınca dosyaya müvekkili tarafından dosyaya sigorta eksperi ....'nin atanın hasar raporu oluşturulduğunu, davalı sigorta şirketinin gerçek zararı ödemediğini, davalının kdv sorumluluğu olduğunu, iskonto uygulanmasının doğru olmadığını, eksper ....'ye 500 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, belirterek, açıklanan gerekçelerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL hasar miktarının (red tarihi olan) temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile ödenmesini, 590 TL ekspertiz ücretinin ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazları olduğunu, davaya konu aracın hasar bedelinin ödendiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, dosyaya eksper .... Sigorta Şirketinin atandığını, araç üzerinde inceleme yapılarak hasar dosyası hazırlandığını, aracın parçalarının tedarik edilip onarıldığını, ihtirazi kayıt ileri sürülmeden teslim edildiğini, raporda 5.468,50 TL işçilik, 8.531,50 TL parça bedeli olmak üzere toplam 14.000,00 TL hasar tespiti yapıldığını, bu tutarın 27.09.2021 tarihinde ödendiğini, davacının onarım faturası sunmadığını, davacının haricen ödeme yaptığına dair bir belge sunmadığını, hasar bedeli uygulanırken tedarik iskontosu uygulanması gerektiğini, KDV'den sorumluluklarının olmadığını, ekspertiz ücretinin reddi gerektiğini, faiz talebinin reddi gerektiğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi zararın (bakiye hasar bedeli) karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında tazmini isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Hasar fotoğrafları, kaza tutanağı,
-...nin 12/11/2021 tarihli yazısı,
-Hasar dosyası, poliçe,
-... Birliğinin 04/01/2022 ve 06/01/2022 tarihli yazısı,
-Bilirkişi ...'in 08/03/2022 tarihli raporu,
-... Sigorta A.Ş nin 15/03/2022 tarihli yazısı ve eki,
-... Sigorta A.Ş nin 15/03/2022 tarihli yazısı ve eki.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).
6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde; 12/06/2021 tarihinde .... ve ... plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasına karıştıkları, taraflarca trafik kazasına ilişkin olarak maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının işbu dava ile .... plakalı araca ilişkin olarak bakiye hasar bedeli talebinde bulunduğu ve zararın .... plakalı aracın zmss sigortacısı olan davalıdan tazminini istediği, davalı sigortanın ise yetki itirazında bulunduğu, davacının zararının karşılandığı, açık şekilde eksik ödeme olmadığından mahkemece yapılan ödeme gözetilerek davanın reddi gerektiği, sorumluluklarının poliçe teminat limiti ve gerçek zararla sınırlı olduğu, ayrıca yedek parça konusunda iskonto uygulama haklarının bulunduğunu savunduğu, taraflar arasında davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı, yapılan ödemenin eksik olup olmadığı ve bakiye zararının bulunup bulunmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmamasına ve sorumluluk sigortaları TTK'da düzenlendiğine göre mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu, davalı sigorta tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de davalı sigortanın İzmir ili Bayraklı ilçesinde bölge müdürlüğünün bulunduğu, KTK'nun 110 maddesi uyarınca mahkememizin dava konusu uyuşmazlıkta yetkili olduğu, davalının yetki itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Mahkememizce davacıya ait aracın trafik tescil kayıtları ile geçmiş hasar kayıtları ve dava konusu olaya ilişkin hasar dosyasının dosyaya kazandırıldığı ve dosyanın kusur ve hesap yönünden bilirkişiye tevdi edildiği, otomotiv bilirkişiden alınan 08/03/2022 tarihli rapora göre, davalı sigorta araç sürücüsünün kırmızı ışıkta bekleyen ve önünde olan davacı aracına arkadan çarptığı olayda asli ve tam kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbirin olmadığı, davalı sigorta tarafından yapılan ekspertizde iskontolu yedek parça, işçilik ve kdv dahil olmak üzere hasarın 16.520,00 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta tarafından davacıya kdv hariç ödeme yapıldığı, davacının dava öncesinde yaptırdığı özel ekspertiz incelemesinde ise hasar ve onarım bedelinin iskontosuz yedek parça, işçilik ve kdv dahil olmak üzere 30.164,34 TL ve aracın rayiç değerinin 65.000,00 TL olarak belirlendiği, dava konusu kazada davacı aracının arkadan çarpmaya maruz kalarak öndeki araca çarptığı, bu kaza neticesinde arka ve ön kısımlarından hasar aldığı, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, her iki ekspertiz raporunda yedek parça kalem ve bedellerinin aynı olduğu, birbiri ile uyumlu olduğu, davalı sigortanın atadığı eksperin %55, davacının atadığı eksperin ise %10 iskonto uyguladığı, işçilik ücretleri bakımından davalı sigorta eksperinin fiyat belirlemelerinin piyasa değerinin altında olduğu, aracın yaşı ve modeli düşünüldüğünde hasar onarım bedelinin yüksek olması nedeniyle pert total değerlendirilmesi yapıldığı, aracın sovtaj değerinin 36.000,00 TL olarak belirlendiği, yine davacı aracının kaza öncesi hasarsız haldeki emsalinin 60.000,00 TL olduğu,davacı aracının onarım bedelinin iskontolu yedek parça, işçilik, kdv dahil 30.164,34 TL, iskontosuz yedek parça, işçilik, kdv dahil ise 32.401,48 TL olduğu, buna göre tamir onarım bedeli aracın rayiç değerinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı, gerçek zararın rayiç değer ile sovtaj bedeli arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği, böylece davacının 24.000,00 TL zararının bulunduğu, davalı sigorta tarafından davacıya dava öncesinde 14.000,00 TL ödeme yapıldığına göre davacının talep edebileceği bakiye zararın 10.000,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Dava konusu kazada davacı aracının ön ve arka kısımlarının hasarlandığı, hasar alan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlığın aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, davalı sigortanın yedek parçaya ilişkin iskonto uygulayıp uygulamayacağı, davacıya kdv ödemesi yapmak zorunda olup olmadığı ve yapılan ödemenin eksik olup olmadığı hususlarında olduğu, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, bu oranının aşılması halinde ise aracın kaza öncesi hasarsız haldeki emsali ile kaza sonrası sovtaj bedeli arasındaki farka göre gerçek zararın belirlenmesi gerektiği, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmamasına göre işleten ve haksız fiil faili sürücünün sorumluluğunu üstlenen zmms sigortacısının yedek parçaya ilişkin iskonto uygulama hakkına sahip olmadığı ve ayrıca aracın onarımı yapılsın veya yapılmasın zarar görenin hasar bedelini kdv'si ile birlikte ödemek zorunda olduğu, bu nedenle somut uyuşmazlıkta davacının hasar bedelini serbest piyasa rayiçleri üzerinden orijinal yedek parça, işçilik bedeli ve kdv toplamı ile birlikte talep edilebileceği, bu esaslara göre yapılan hesaplamada aracın onarım bedelinin aracın rayicinin %50'sini aşması halinde ise aracın kaza öncesi serbest piyasa rayici ile kaza sonrası sovtaj bedeli arasındaki farka göre gerçek zararı talep edebileceği, bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceğinden bahsedilebileceği, bu nedenle davalı sigortanın daha az hasar bedeli ödenmesi gerektiği konusundaki savunmasının tarafların sıfatı, meydana gelen zararın niteliği ile hasar miktarı, dava konusu aracın özellikleri itibariyle yerinde olmadığı, hızını yol, hava ve trafik akışına göre ayarlamayan ve kırmızı ışıkta bekleyen davacı aracına arkadan çarpan davalı sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli tam kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı, davacının davalı sigorta sürücüsünün kusuru oranında uğradığı zararı talep edebileceği, bilirkişi tarafından davacının aracının tamirinin ekonomik olmadığının saptandığı, serbest piyasa rayiçlerine göre aracın kaza öncesi bedeli ile sovtaj bedelinin belirlendiği, davacının zararı 24.000,00 TL olarak hesaplandığına göre davacının, %100 kusura karşılık olarak bu miktarın tamamını davalıdan talep edebileceği, davalı sigorta tarafından davacıya dava öncesinde hasar bedeline ilişkin 14.000,00 TL ödeme yapıldığına göre davacının bakiye zararının 10.000,00 TL olduğu ve bu miktar üzerinden talepte bulunabileceği, ... plakalı aracın 15/02/2021-15/02/2022 tarihleri arasında ve kaza tarihi itibariyle zmss sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitleri kapsamında kalan davacının hasar zararından sorumlu olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin dava değerini 28/03/2022 tarihinde değer artırım dilekçesi ile arttırdığı, davacının kaza tarihi olan 12/06/2021 tarihinde davalı sigortaya ihbarda bulunduğu, davalı sigortanın yasal ödeme süresi olan 8 iş gününün sonunda 24/06/2021 tarihinde temerrüde düştüğü, davacının bu tarih itibariyle faiz talep edebileceği, dava konusu aracın niteliğine ve davacının sıfatına göre talep edilebilecek faiz türünün yasal faiz olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun, davalı sigorta tarafından yapılan ekspertiz, davacı tarafından sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraf ve kayıtlar ile diğer dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi yapılmıştır. Davacı tarafından davalı sigortanın yaptırmış olduğu ekspertizin hasar ve bedel yönünden kaza ve serbest piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından yaptırılan özel eksper incelemesi için ödenen (ve belgesi sunulu ve piyasa rayiçlerine göre makul olan) ekspertiz ücreti anılan kanun hükmü kapsamında değerlendirilmiş ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 10.000,00 TL'nin 24/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Alınması gerekli 683,10 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harç, 165,00 TL ıslah harcı toplamı olan 224,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 458,80 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç, 165,00 TL ıslah harcı, 750,00 TL bilirkişi ücreti, 590,00 TL ekspertiz ücreti, 67,10 TL müzekkere-tebligat giderinden oluşan toplam 1.690,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-2. fıkrası uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
6-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 2021/5638 sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/05/2022
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA