T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/915
KARAR NO: 2022/141
DAVA: Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ: 13/01/2021
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 13/01/2021 tarihli dava dilekçesinde ; davacı şirket tarafından ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. hasım gösterilerek Bakırköy ... ATM nezdinde .../... Esas sayılı dosya ile itirazın iptali davası açıldığını, yargılama sırasında şirketin tasfiye edilerek ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşıldığından mahkemece açılan davada taraf teşkilinin sağlanması açısından eldeki davayı açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiğini, ihyası istenilen ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.'nin terkin edilmeden önceki merkez adresinin ... No ... K .../... ... ... adresi olup şirketin ticaret sicilinden 29/11/2019 tarihinde terkin edildiğini, eldeki davada husumetin ticaret sicil müdürlüğüne ve tasfiye memuru ...'ya ya yöneltildiğini, ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.'nin ticaret sicilden eksik tasfiye sonucunda terkin edildiğini, davacı şirketin ihyası talep edilen ... Uluslararası Taşımacılık Tic Ltd Şti'den alacaklı olup alacağın tahsili amacıyla davacı tarafça Bakırköy ... İcra Müd'nün .../... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe borçlu tarafça itiraz edildiğini, davacı tarafça Bakırköy ... ATM 'de itirazın iptali davası açıldığını, yargılama sürerken şirketin tasfiye edilerek tüzel kişiliğin ticaret sicilden terkin edildiğini, tüzel kişiliğin sona erdirilmesi için tasfiye işleminin eksiksiz tamamlanması gerektiğini, şirketin hukuki ilişkileri tamamen sona erdirilmeden davacı tarafından şirkete karşı açılan dava devam ederken tasfiyeye kapatıldığından yapılan tasfiye işleminin eksik olduğunu, TTK 547. Maddesinin 1. fıkrasında " tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden bu ek işlemler sonuçlandırıncaya kadar şirketin yeniden tescilini isteyebilirler " denilmek suretiyle eksik tasfiye durumunda alacaklıların şirketin ihyasını talep edebileceğinin düzenlendiğini, bu hüküm bağlamında şirketin yeniden sicile kaydedilmesini ve ek tasfiye yapılmasını zorunlu kılabilecek durumların maddenin gerekçesinde açıkça belirtildiğini, buna göre " şirketin yararına sonuç doğuracak bir davanın açılması, şirketin bir davada davalı olarak bulunması veya aleyhine icra takibi yapılması söz konusu " ise ek tasfiye yoluna gidilebileceğini, Bakırköy ... ATM'nin .../... sayılı dosyasında taraf teşkilinin sağlanabilmesi ve sicilden terkin edilen şirketin borçlarının tamamının ödenebilmesi için şirketin ihyasının gerektiğini, eldeki davada yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan yalnızca ...'ya yöneltildiğini, ...'nün eldeki davada zorunlu hasım olduğu davanın kabulü halinde onun aleyhine vekalet ücreti hükmedilmesinin hukuka aykırılık teşkil edeceğini belirtmiş , 29/11/2019 tarihinde terkin olunan ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. 'nin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Mahkememize verdiği 23/02/2021 tarihli cevap dilekçesinde; tasfiye halinde ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.'nin 25/03/2010 tarihinde kuruluş ile müdürlüğe tescil edildiği, 08/01/2018 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyeye girdiği, tasfiye memuru olarak ...'nın seçildiği, 18/11/2019 tarihli ortaklar kurulu kararı ile tasfiye işlemlerinin tamamlanması nedeniyle ünvan ve işletme kaydının ....nca silinmesine karar verildiği ve 29/11/2019 tarihinde şirketin kapanışının sicile tescili yapılarak ünvan ve işletme kaydının sicilden silindiğinin tespit edildiğini, şirketin tasfiyesinin kanuna uygun olarak gerçekleştirilmesi ve sona erdirilmesinden tasfiye memuru sorumlu bulunduğundan sicil müdürlüğünün bu durumda herhangi bir tetkik mükellefiyetinin bulunmadığını, usulüne uygun tamamlanmamış bir tasfiyeden tasfiye memurunun sorumlu olduğunu, müdürlüğün davanın türü itibariyle yasal hasım konumunda olup davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, davanın TTK'nun 32. Maddesine dayalı bir dava olmadığını belirtmiş ,müdürlüğün davanın türü itibariyle yasal hasım konumunda olduğundan ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden müdürlük aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Mahkememize verdiği 01/03/2021 tarihli cevap dilekçesinde ; davacı tarafça ... Uluslarası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. nin ihyası talep edilerek eldeki davanın açıldığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalının tasfiye memurluğunu yaptığı ... Uluslarası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.'nin terkininin hukuka aykırı şekilde sonuçlandırıldığının iddia edildiğini, iddianın hukuka uygun olmadığını, yapılan terkin işlemlerinin tamamının ilk günden son güne kadar tam bir titizlikle yürütüldüğü ve sonuçlandırıldığını, hukuka aykırı hiçbir iş ve işlem yapılmadığını, HMK m. 114'te dava şartlarının sayıldığını, bunlardan birisinin de davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunması olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, ihyası istenen şirket ... Uluslarası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. adına herhangi bir alacak veya aktif bulunmadığını, yapılacak bilirkişi incelemesinde bu durumun ortaya çıkacağını, bundan dolayı davacının eldeki davayı ikame etmesinde herhangi bir hukuki yararının bulunmadığını belirtmiş ,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın kabulüne dair Mahkememizce verilen karar İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi Başkanlığı' nın .../... Esas , .../... Karar sayılı ilamıyla "Dava; ticaret sicilden terkin edilen dava dışı şirketin yeniden ihyası istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı Ahmet vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Somut olayda; dava dışı ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.' nin ticaret sicil kaydının resen terkinine karar verildiği, ancak davacı tarafından dava dışı şirkete karşı devam eden dava bulunduğundan bahisle şirketin ihyasına karar verilmesine yönelik olarak dava açıldığı, dava dışı ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. nin 08/01/2018 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyeye girdiği, tasfiye memuru olarak ...'nın seçildiği, 18/11/2019 tarihli ortaklar kurulu kararı ile tasfiye işlemlerinin tamamlanması nedeniyle ünvan ve işletme kaydının ...unca silinmesine karar verildiği ve 29/11/2019 tarihinde şirketin kapanışının sicile tescili yapılarak ünvan ve işletme kaydının sicilden silindiği, davacının ise dava dışı şirket ile ilgili Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında devam eden davası bulunduğu anlaşılmaktadır.
5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir.
MÖHUK madde 48/2’de ise; “ Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar ” hükmü yer almaktadır.
6100 Sayılı HMK’nın 114/ 1-ğ maddesinde ‘’ Teminat Gösterilmesine İlişkin Kararın Gereğinin Yerine Getirilmesi’’ hususu dava şartlarından biri olarak kabul edilmiş,HMK 115. maddesinde ise;’’ (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. Az yukarıda belirtilen anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup, anılan sözleşmenin 17. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.
İlk derece mahkemesine dava yoluyla başvuran şirketin Bulgaristan uyruklu olup, mahkemece davacının teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece; davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup kararın kaldırılmasını gerektirmiştir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, kaldırma sebep ve şekline göre diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-a)-4) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. " gerekçesiyle davalı ... vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, Mahkememizin 08/07/2021 tarihli,.../... Esas ve .../...Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiş , dosya yeniden esasa alınarak yargılamaya Mahkememizce devam olunmuştur.
İstinaf ilamı öncesinde Bakırköy ... ATM'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; davacının ... Ltd Şti, davalının ... Uluslararası Taşımacılık Tic Ltd Şti, davanın Bakırköy .. İM'nin .../... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali davası olup 18/11/2016 tarihinde açıldığı , mahkemece 30/12/2020 tarihli celsede davalı şirketin tasfiye sonu terkin edildiği anlaşılmakla davalı şirketin davaya konu uyuşmazlıkla sınırlı olarak ihyasına ilişkin dava açmak üzere davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verildiği, dosyanın halen derdest olup duruşma gününün 28/04/2021 tarihine bırakıldığı belirlenmiştir.
İstinaf ilamı doğrultusunda davacının teminattan muaf olup olmadığının belirlenmesine yönelik Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü ' ne yazı yazılmış , yazı cevabı henüz dosyaya intikal etmeden önce davacı vekili Mahkememize verdiği 02/02/2022 tarihli dilekçesinde ; Bulgaristan ile ülkemiz arasında 31/03/1978 gün ve 7/15320 sayılı Kanunla onaylanan ve 24/05/1978 gün ve 16296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak 28/10/1978 tarihinde yürürlüğe giren, “Türkiye Cumhuriyeti ile Bulgaristan Arasında Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî Yardım Sözleşmesi" nin bulunduğunu dolayısıyla “Türkiye Cumhuriyeti İle Bulgaristan Halk Cumhuriyeti Arasında Hukuki Ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesi” gereği müvekkilinin , teminat yatırma mükellefiyeti bulunmadığını belirtmiş , davacı vekilinin dilekçe ekinde dilekçede bahsi geçen sözleşme örneğini sunduğu belirlenmiştir.
Davacı tarafça sunulan “Türkiye Cumhuriyeti ile Bulgaristan Arasında Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî Yardım Sözleşmesi" nin incelemesinde ; sözleşmenin " Madde 2 /1" maddesinde " Akit Taraflardan her birinin, diğer Taraf mahkemelerinde dava ikame eden veya görülmekte olan bir davaya katılan uyrukları, Akit Taraflardan birinin ülkesinde ikametgah sahibi olmak şartı ile , gerek yabancı sıfatları, gerek dava ikame ettikleri ülkede ikametgah veya meskenleri bulunmaması nedeniyle , her ne ad altında olursa olsun , teminat göstermekle yükümlü olmayacaklardır. " düzenlemesinin bulunduğu , söz konusu düzenleme göz önüne alındığında , davacının teminattan muaf tutulması gerektiği ve dava şartları açısından herhangi bir eksikliğin bulunmadığı belirlenmiş , yargılamaya devam olunmuştur.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça dava dışı ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin ticaret sicil kaydının resen terkinine karar verildiği ancak dava dışı şirkete karşı devam eden dava bulunduğundan bahisle şirketin ihyasına karar verilmesine yönelik olarak dava açıldığı, dava dışı ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. nin 08/01/2018 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyeye girdiği, tasfiye memuru olarak ...'nın seçildiği, 18/11/2019 tarihli ortaklar kurulu kararı ile tasfiye işlemlerinin tamamlanması nedeniyle ünvan ve işletme kaydının ...nca silinmesine karar verildiği ve 29/11/2019 tarihinde şirketin kapanışının sicile tescili yapılarak ünvan ve işletme kaydının sicilden silindiği, dava dışı şirket ile ilgili Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında devam eden dava bulunması dolayısıyla davacının dava dışı şirketin ihyasını talep edebilmesi için haklı sebeplerinin mevcut olduğu ve davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, davalı ... tarafından yapılan işlemlerde Usul ve Yasa' ya aykırılığın söz konusu olmadığı ve davalı ...nun davanın niteliği gereği yasal hasım konumunda olduğu, bu sebeple ... aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri yükletilemeyeceği, dava dışı şirketin 08/01/2018 tarihli genel kurul kararı ile tasfiyeye girdiği , tasfiye başlangıç tarihi itibariyle Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasının yargılamasının devam ettiği , Bakırköy ... ATM dosyasında dava dışı ... Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. nin vekille temsil edildiği ve söz konusu davanın takip edilmekte olduğu , buna rağmen 18/11/2019 tarihli ortaklar kurulu kararı ile tasfiye işlemlerinin tamamlanması nedeniyle ünvan ve işletme kaydının ...nca silinmesine karar verildiği , davalı tasfiye memurunun dava dışı şirket hakkında devam eden dava olmasına rağmen tasfiyeyi kapattığı ve şirketin sicil kaydının terkinine sebebiyet verdiği bu sebeple yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının gerektiği incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile ...nün ... - ... sicil numarasında kayıtlı Tasfiye Halinde ... Uluslararası Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi' nin Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. sayılı dosyası ile sınırlı olmak kaydı ile İHYASINA,
2-Tasfiye memuru olarak; [...] TC Kimlik numaralı ... 'nın ATANMASINA,
Tasfiye memuru için ücret takdirine yer olmadığına,
Keyfiyetin ...nce tesciline ve ilanına,
3-Eksik kalan 21,40 TL harcın davalı ... tarafından tamamlanmasına,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalı ... ' dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça davalı ... yönünden yapılan 7 davetiye bedeli 52,00 TL yargılama giderinin davalı ... ' dan alınarak davacıya verilmesine , davacı tarafça diğer davalı yönünden yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yapılan 127,10-TL harç giderinin davalı ...' dan alınarak davacıya verilmesine,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar yüzüne karşı davacı vekili Av.... ile davalı ... vekili Av. ... 'nın yüzüne karşı açıkça okunup anlatıldı.17/02/2022
Başkan ...
(e-imzalıdır)
Üye ...
(e-imzalıdır)
Üye ...
(e-imzalıdır)
Katip ...
(e-imzalıdır)