T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/961 Esas
KARAR NO: 2022/14
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 21/12/2021
KARAR TARİHİ: 07/01/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. İstanbul ... Şubesi ... hesap numarasında kayıtlı ... müşteri numaralı ...Şirketine ait ... ve ... numaralı 3 adet çek, ve ... A.Ş. İstanbul ... Şubesi ... hesap numarasında kayıtlı ... müşteri numaralı ...'a ait ... numaralı 1 adet çekin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulamadığını, rızası nedeniyle elinden çıkan çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçip kullanma olasılığı nedeniyle çeklerin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, davacının hamili olduğu çekin zayii olması nedeniyle iptaline karar verilmesi isteğine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.
6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; davacının sadece seri numarasını bildirerek dava konusu ettiği çeklerin babasının şahsına (...) ve babasının şirketine (... Ltd. Şti) ait olduğunu beyan ederek zayi nedeniyle iptalini talep ettiği, mahkememizce davacı vekiline çeklerin esas içeriği (keşideci, lehtar, hamil, keşide tarihi, keşide yeri, çek bedeli) hakkında bilgi vermek üzere kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, davacı vekilinin kendisine yapılan usulüne uygun ihtar sonrası 30/12/2021 tarihli beyan dilekçesi sunduğu, dilekçe içeriğinde çeklerin imzasız ve boş şekilde zayi olduğunu beyan ettiği, davacının dava konusu çekleri dava dışı babası adına taşıdığı, bu haliyle davacının çekleri bir alacağına karşılık edinmiş yasal hamil konumunda olmadığı ve çekleri keşideci adına elinde bulundurduğu göz önüne alındığında davacı çek iptali davası açamayacağı gibi çeklerin boş şekilde imzasız ve bedel unsuru olmaksızın kaybedildiği bildirildiğine göre 6102 Sayılı TTK'nın 780. Maddesi uyarınca zorunlu unsurları içermeyen senetlerin TTK'nın 781/1. Maddesi uyarınca çek vasfını taşımayacağı, dava konusu senetlerin bu sebeple kambiyo senedi vasfına sahip olmadığı, iptalinin istenemeyeceği anlaşılmakla davanın reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. (Benzer yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 11. H.D'nin 04/10/2017 tarih ve 2016/6536 esas, 2017/5056 karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL peşin harçtan davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davanın mahiyeti gereği davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacının yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.07/01/2022
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA