T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1065 Esas
KARAR NO : 2023/1005
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2022
KARAR TARİHİ : 13/12/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;26.05.2022 tarihinde müvekkile ait ... plaka sayılı araca... plaka sayılı aracın çarpması neticesi maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazada asli ve tam oranında kusurlu olduğu ve davalı sigorta şirketine ... poliçe numarası ile zmms trafik sigortası ile sigortalı olduğu, kaza sonrası müvekkil aracında atanan eksperin raporuna göre KDV dahil 3.068,00 TL hasar bedeli ve 2.344,68 TL değer kaybı belirlendiği, sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL hasar bedeli,100,00 TL değer kaybı bedeli ve 440,78 TL eksper ücretinin kaza tarihinden işleyecek avansa faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Meydana gelen kazada ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numarasıyla zmms trafik sigortası ile sigortalı olduğu, kaza sonrası yapılan başvuru neticesi ... nolu hasar dosyası açıldığı, sigortalı araç sürücüsünün kazada SBM kayıtlarına göre kusursuz olduğu, araçta değer kaybı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVA:
Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı, hasar bedeli) isteğine ilişkin ilişkindir.
DELİLLER:
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 17/01/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye Noterler Birliğinin 10/01/2023 tarihli yazısı ve eki,
-... Sigorta A.Ş nin 31/03/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...'in 09/04/2023 tarihli raporu,
-Bilirkişi ...'ın 26/07/2023 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının 26/05/2022 tarihinde ... ve ... plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarı trafik kazasına karıştıkları, bu kaza neticesinde kendisine ait ... plakalı araçta hasar meydana geldiği, diğer araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, hasar onarım bedeli ve değer kaybı zararının bulunduğu iddiası ile davalı sigortadan maddi tazminat talebinde bulunduğu, davalı sigortanın mahkememizin yetkisine itiraz ettiği, zamanaşımı defini ileri sürdüğü, sorumluluğunun poliçe teminat limiti, gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu, mahkemece kusur ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, davacının zmms genel şartlarına göre talepte bulunabileceğini savunduğu, taraflar arasında mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu alacakların zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davaya konu kazada davacı aracının hasarlanıp hasarlanmadığı, aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, hasar onarım bedeli ve değer kaybı miktarının ne olduğu, taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmaması, sorumluluk sigortalarının TTK'da düzenlenmesi nedeniyle mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Davaya konu kazanın İzmir İli Ödemiş ilçesinde meydana geldiği, davacının bu mahalde ikamet ettiği, söz konusu mahalin mahkememiz yargı çevresi içerisinde yer aldığı, 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesi uyarınca mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla davalı sigortanın yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı sigorta tarafından zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de, davaya konu kazanın 26/05/2022 tarihinde meydana geldiği, 6098 sayılı TBK nun 72 ve 2918 sayılı KTK nun 109 maddesi uyarınca dava tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresinin gerçekleşmediği anlaşılmakla davalının zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce taraf sürücülerinin kusur durumunun belirlenmesine ilişkin olarak bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, dosyanın trafik bilirkişisine tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 09/04/2023 tarihli raporda, sürücüsü tespit edilemeyen ... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsünün ...karşısı park cebinden manevra marifeti çıkmak isterken aracın sağ yan kısımları ile sağında kendisi gibi park halinde olan ... plaka sayılı davacı aracının sağ yan ön kısımlarına sürtme şeklinde çarparak olay yerinden ayrılması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plaka sayılı sürücüsü tespit edilemeyen davalı sigorta poliçeli araç sürücüsünün gece vakti meskun mahal görüşün açık park cebine gereken dikkat ve özeni göstermediği, park halindeki aracını manevra marifeti ile çıkarmak istediği, isterken de aracının çevresel kontrollü gereği gibi kontrol altında bulundurmadığı, sonrasında da sağ yanında park halinde olan davacı aracına fazla yaklaşıp çarparak hasarladığı, devamında da iyi niyet göstermeyip kaza yerinden terk etmesi olayında, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 67. Maddesini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda hatası ile etken olduğu, davacıya ait ... plaka sayılı aracın ise park halinde olup meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı, kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacının dava konusu olay nedeniyle zararının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğuna ilişkin dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiden alınan 26/07/2023 tarihli raporda, dava konusu olan ... plaka sayılı aracın sağ ön kapı ve sağ ön çamurluk kısımlarından hasarlandığı ve bu parçaların doğrultma yapılarak boyanmasıyla hasar onarımının tamamlanabileceği, sigorta şirketi ve davacı tarafından atanan eksperin raporunun birebir aynı olduğu araçta değişecek yedek parça olmadığı ve sağ ön çamurluk ve sağ ön kapının doğrultma yapılarak boyanarak hasar onarımının tamamlanacağı şekline ortak görüşte oldukları, meydana gelen kazada yapılacak onarımın kaza ile ilintili ve uygun olduğu, her iki eksper raporuna iştirak edildiği ve araçtaki onarımın ekonomik olması sebebiyle aracın pert-total işlemeine tabii tutulamasına gerek olmadığı, buna göre aracın onarım bedelinin kdv dahil 3.068,00 TL olduğu, davacı aracının geçmiş hasar kayıtlarına göre 13/09/2018, 14/09/2019 ve 10/09/2021 tarihlerinde de sağ ön çamurluk kısımlarından hasar aldığı, söz konusu parça dava konusu kaza öncesinde onarım gördüğünden ve orjinalliğini kaybettiğinden bu kaza nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı, davacı tarafından atanan eksper raporunda aracın geçmiş hasar kayıtlarının dikkate alınmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 26/05/2022 tarihinde meydana gelen çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı aracında hasar oluştuğu ve iş bu davada davacının hasar bedel ve değer kaybı talebinde bulunduğu, mahkememizce trafik kusur bilirkişisinden alınan rapora göre davacı aracının nizami şekilde park halinde olduğu, kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı, kusursuz olduğu, davalı sigorta sürücüsünün ise manevra kurallarına uygun şekilde hareket etmediği, davacı aracı ile kendi aracının konumlarını ve yol durumlarını dikkate almaksızın kazaya sebebiyet verdiği, kazanın meydana gelmesinde tamamen etken olduğu, mahkememizce dava konusu olayda trafik kusur bilirkişinin kusur değerlendirmesinin meydana gelen kazanın oluş biçimi, kaza tespit tutanağı ve diğer dosya kapsamı ile hakkaniyete uygun görüldüğü, davalı sigorta tarafından yedek parçaya iskonto uygulanması gerektiği ve davacının hasar bedeline ilişkin kdv talep edemeyeceği savunulmuş ise de, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, onarım bedelinin aracın rayicinin %50'sini aşması halinde ise aracın tamirinin ekonomik olmadığı, bu halde kaza öncesi serbest piyasa rayici ile kaza sonrası hasarlı haldeki bedeli arasındaki farka göre zararın belirlenmesi gerektiği, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmamasına göre işleten ve haksız fiil faili sürücünün sorumluluğunu üstlenen davalı zmms sigortacısının yedek parçaya ilişkin iskonto uygulama hakkına sahip olmadığı, davacının hasar bedeline ilişkin gerçek zararını gidermesi gerektiği ve ayrıca aracın onarımı yapılsın veya yapılmasın zarar görenin hasar bedelini kdv'si ile birlikte ödemek zorunda olduğu, bu nedenle davacının hasar bedelini serbest piyasa rayiçleri üzerinden orijinal yedek parça, işçilik bedeli ve kdv toplamı ile birlikte talep edilebileceği, ancak bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceği, bu kapsamda yapılan incelemede, mahkememizce alınan 26/07/2023 tarihli rapora göre davacı aracının onarımının orijinal yedek parça, kdv, işçilik dahil olmak üzere iskontosuz olarak toplam 3.068,00 TL olarak hesaplandığı, davacının bu hasar onarım bedelini talep edebileceği, davacı tarafından dava konusu kaza nedeniyle değer kaybı talep edilmiş ise de bilirkişi tarafından saptandığı üzere davacı aracının dava konusu kaza öncesinde karıştığı başka kazalar olduğu, bu kazalarda davacı aracının iş bu kazada zarar gören sağ ön çamurluk kısmının daha öncede onarım gördüğü, böylece davacı aracının orijinalliğini dava konusu kaza öncesinde kaybettiği ve araçta dava konusu kaza sebebiyle değer kaybı meydana gelmediği, bilirkişi tarafından tespit edilen hasar bedelinin kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli ve ülkemizin ekonomik koşullarına göre makul olduğu, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın 17/03/2022-17/03/2023 tarihleri arasında ve kaza tarihi itibariyle zmss sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitleri kapsamında kalan davacının hasar zararından sorumlu olduğu, davacının davalı sigortaya 18/10/2022 tarihinde müracaatta bulunduğu, davalı sigortanın 8 iş günü sonu olan 29/10/2022 tarihinde temerrüde düştüğü, dava konusu aracın niteliği ve davacının sıfatına göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu, davacının dava değerini 01/11/2023 tarihli dilekçesi ile arttırdığı, dilekçenin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, bu ilke ve açıklamalar uyarınca somut uyuşmazlıkta mahkememizce alınan kusur ile zarar gören davacıya ait aracın hasar bedeline ilişkin hesaplama yapan makine mühendisi bilirkişi raporlarının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacının hasar bedeli talebinin kabulüne, değer kaybı talebinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi yapılmıştır. Davacı tarafından davalı sigortanın yaptırmış olduğu ekspertizin hasar ve bedel yönünden kaza ve serbest piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından yaptırılan özel eksper incelemesi için ödenen (ve belgesi sunulu ve piyasa rayiçlerine göre makul olan) ekspertiz ücreti anılan kanun hükmü kapsamında değerlendirilmiş ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile 3,068,00 TL'nin 29/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 51,00 TL ıslah harcı toplamı 131,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 138,15 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 51,00 TL ıslah harcı, 2.410,00TL bilirkişi ücreti, 129,25 TL müzekkere-tebligat-posta gideri ve 440,78 TL ekspertiz ücretinden oluşan toplam 3.192,43 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (3.068,00/3.168,00=0,96) 3.064,73 TL'nin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 3.068,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
7-Ödemiş Arabuluculuk Bürosu'nun... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 341 vd. Maddeleri uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2023
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA