T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/253 Esas
KARAR NO: 2023/31
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
KARAR
YAZIM TARİHİ : ...
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... tarihinde davalılardan ...'e ait ve sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacıya ait ve sevk ve idaresindeki ... plakalı araçların trafik kazasına karıştıkları, davalı sürücünün kazada kusurlu olduğunu, araçtaki hasar nedeniyle davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, davalı sigortanın 74.101,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığını belirterek aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinden sovtaç-hurda tutarının mahsubu sonrasında oluşan zarardan, müvekkiline ödenen toplam 741.101,00-TL'nin mahsubu sonrasında uğranılan bakiye 20.898,00-TL bakiye zararın ve servis taşımacılığı işi ile yani ticaretle uğraşan ve işleri ile ilgili olarak devamlı araca ihtiyacı bulunan ve aracın pert olması nedeni ile benzer donanım ve teknik özelliklerde yeni bir araç edinmek zorunda kalan ve bu 15 günlük makul süredeki temin edilen ikame araç bedeli olan 4.500,00 TL zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğu, başvuruya ilişkin dava şartının gerçekleşmediği, davacının ceza yargılaması sırasında şikayette bulunması gerektiği, zamanaşımı defilerinin olduğu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitlerini aşması halinde devreye gireceği, müvekkili şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş davalı davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
DAVA:
Dava, 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi zararın (bakiye hasar bedeli, ikame araç bedeli) karayolları motorlu araçlar imms poliçesi kapsamında tazmini isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-... Sigorta A.Ş'nin ... tarihli yazısı ve eki,
-... Sigorta A.Ş'nin ... tarihli yazısı ve eki,
-... Sigorta A.Ş'nin ... tarihli yazısı ve eki,
-İzmir 2 ATM'nin ... Değişik İş sayılı dosyası,
-Türkiye Noterler Birliğinin ... tarihli yazısı ve eki,
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin ... tarihli yazısı ve eki,
-Kaza tutanağı,
-Bilirkişiler ... ve ...'in ... tarihli raporu,
-Bilirkişi ...'ın ... tarihli ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
... tarihinde ... ve ... plakalı araçların karıştığı çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kolluk tarafından trafik kazasına ilişkin olarak maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının işbu dava ile ... plakalı araca ilişkin olarak bakiye hasar bedeli ve ikame araç bedeli talebinde bulunduğu ve zararın ... plakalı aracın imss sigortacısı olan sigorta şirketi ile aracın sürücüsü ve işleteni olan davalı ...'den tazminini istediği, davalı sigortanın ise mahkememizin yetkisine itiraz ettiği, zamanaşımı definde bulunduğu, davacının zararının karşılandığı, açık şekilde eksik ödeme olmadığından mahkemece yapılan ödeme gözetilerek davanın reddi gerektiği, yedek parçaya ilişkin iskonto uygulanması gerektiği, davacının kdv talep edemeyeceği, sorumluluklarının poliçe teminat limiti ve gerçek zararla sınırlı olduğunu savunduğu, diğer davalının ise davaya cevap vermeği, davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı, taraflar arasında mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı, yapılan ödemenin eksik olup olmadığı ve bakiye hasar bedeli zararının bulunup bulunmadığı, ayrıca davacının ikame araç zararının oluşup oluşmadığı oluşmuş ise miktarının ne olduğu ve davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu kazanın davalı sigorta yönünden sorumluluk sigortasından kaynaklandığı, diğer davalı yönünden ise haksız fiilden kaynaklandığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığının bulunduğu, bu halde tüm davalılar yönünden davanın birlikte yürütülmesi gerektiği ve mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı sigorta tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de davacının yerleşim yerinin ... ili .. ilçesi olduğu, davaya konu kazanın bu mahalde meydana geldiği, HMK'nun 16. maddesi uyarınca mahkememizin dava konusu uyuşmazlıkta yetkili olduğu, davalının yetki itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Davalı sigorta tarafından zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de, davaya konu kazanın ... tarihinde meydana geldiği, davacının ... tarihinde iş bu davayı ikame ettiği, dava tarihi itibariyle TBK'nun 72 ve KTK'nun 109.maddelerindeki 2 yıllık zamanaşımı süresinin gerçekleşmediği, davalının zamanaşımı definin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davacının dava öncesinde dava konusu kaza ve hasara ilişkin olarak İzmir 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırdığı, söz konusu dosya kapsamında mahkemece keşif yapılmak suretiyle bilirkişi incelemesi yapıldığı, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda davacının hasardan kaynaklanan zararının 95.000,00 TL olduğu, ... Sigorta tarafından davacıya 74.101,81 TL ödeme yapılmakla davacının hasara ilişkin bakiye zararının 20.898,19 TL olduğu, ayrıca aracın tamirinin ekonomik olmadığı, pert total olarak değerlendirilmesi gerektiği, emsal bir aracın temin sürecinin 15 gün olduğu, günlük kiralama bedelinin kaza tarihi itibariyle 300,00 TL olduğu, buna göre ikame araç bedelinin 4.500,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacıya ait aracın trafik tescil kayıtları ile geçmiş hasar kayıtları ve dava konusu olaya ilişkin hasar dosyasının dosyaya kazandırıldığı ve dosyanın kusur ve hesap yönünden bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişiden alınan 26/08/2022 tarihli rapora göre,
A)Trafik bilirkişisinin tespitlerine göre; davalı ... plakalı araç sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal görüşün açık trafiğin yoğun işlediği gidiş geliş devamlı düz şerit çizgisi ile bölünmüş yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, geçmenin yasaklandığı yerde kural ihlali yapıp önündeki aracı geçmek istediği, isterken de karşı şeritte gelen araç trafiğini kontrol etmediği, bu davranışı nedeni ile yaratmış olduğu, tehlikeli ortamda karşı yön şeride girip gelmekte olan davacı aracının güzargahını kapatarak çarpışmaları olayında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 54/b “Gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan iki yönlü trafiğin kullanıldığı köprü ve tünellerde sürücülerin önlerindeki bir aracı geçmeleri yasaktır.“kuralını ihlal ettiği, davacı sürücüsü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile kurallara uygun şekilde kendi şeridinde seyir halinde olduğu sırada hatalı sollama yapan ve karşı yönden gelen aracın çarpışmasına maruz kaldığı olayda alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı,
B)Makine Mühendisi bilirkişisinin tespitlerine göre; davalı sigorta tarafından ekspertiz incelemesinde aracın onarım bedelinin 96.880,14 TL olarak belirlendiği, yine davacı tarafından dava öncesinde yapılan delil tespitinde de hasar bedelinin 95.000,00 TL olarak belirlendiği, davacı aracının kaza tarihinden önce karışmış olduğu 3 ayrı kazasının bulunduğu, kaza tarihi itibariyle aracın kasko değerinin 166.682,00 TL olduğu, aracın yaşı ve modeli düşünüldüğünde hasar onarım bedelinin yüksek olması nedeniyle pert-total değerlendirmesi yapılmasına gerek duyulduğu, yapılan araştırmada aracın kaza öncesi emsalinin 160.000,00 TL olduğu, sovtaj değerinin ise 65.000,00 TL olduğu, buna göre davacının gerçek zararının 95.000,00 TL olduğu, dava öncesinde davalı ... Sigorta A.Ş tarafından zmms poliçesi kapsamında 43.000,00 TL, imms poliçesi kapsamında ise 31.101,00 TL olmak üzere davacıya toplamda 74.101,00 TL ödeme yapıldığı, buna göre davacının hasar bedeline ilişkin bakiye zararının 20.899,00 TL olduğu, ayrıca aracın ağır derecede hasarlanması sebebiyle pert- total işlemine tabii tutulmasıyla aracın trafikten düşülmesi, gerekli işlemlerin yapılması ve yeni bir araç temin edilinceye kadar 15 gün geçebileceği, bu süre zarfında kaza tarihi baz alındığında piyasa koşulları ve rent a car firmalarının kaza tarihinde benzer segment araçlar için günlük 300,00 TL'ye araç temin ettiği, buna göre dosyaya sunulan delil tespit bilirkişi raporuna iştirak edilerek dava konusu ... plaka sayılı araç için 15 günx300,00 TL=4.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin talep edilebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce ... tarihli celsede dosyanın kök rapor hazırlayan bilirkişi ...'a tevdi ile davaya konu talebe ilişkin olarak davacının dava öncesinde yaptırmış olduğu delil tespitindeki veriler ile aynı sonuca ulaşılmış ise de dava konusu aracın dava konusu kaza öncesi karışmış olduğu 3 ayrı trafik kazası bulunduğu, bu kazalarına ilişkin hasar kayıtlarının mahkememizce dosyanın içerisine alındığı, bilirkişi raporunda bu hasarlardan bahsedilmekle birlikte değer kaybına olan etkisinin değerlendirilmediği gerekçesi ile bu hususlarda değerlendirme yapılarak ek rapor tanzim edilmesinin istenildiği, bilirkişinin ... tarihli ek raporunda, söz konusu hasar kayıtlarının değerlendirildiği, ancak bu kayıtların kök rapordaki değer kaybına ilişkin değerlendirme ve hesaplama yönünden sonuca etkili olmadığı bu nedenle kök rapordaki tespitlerin aynı şekilde geçerli olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Dava konusu kazada davacı aracının hasarlandığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlığın davalı sigorta tarafından davacıya yapılan hasar bedeli ödemesinin yeterli olup olmadığı ve davacının aracının onarımı sürecinde ikame araç zararının oluşup oluşmadığı ve zarar var ise bu zararın miktarının ne olduğu ve davalıların bu zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarında olduğu, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, onarım bedelinin araç rayicinin %50'sini aşması halinde ise aracın kaza öncesi serbest piyasa rayici ile kaza sonrası hasarlı haldeki sovtaj bedeli arasındaki farka göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmamasına göre işleten ve haksız fiil faili sürücünün sorumluluğunu üstlenen zmms ve imms sigortacısının yedek parçaya ilişkin iskonto uygulama hakkına sahip olmadığı, ayrıca aracın onarımı yapılsın veya yapılmasın zarar görenin hasar bedelini kdv'si ile birlikte ödemek zorunda olduğu, bu nedenle davacının hasar bedelini serbest piyasa rayiçleri üzerinden orijinal yedek parça, işçilik bedeli ve kdv toplamı ile birlikte talep edilebileceği, ancak bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceği, bu nedenle davalı sigortanın iskonto ve kdv'ye ilişkin savunmalarını mahkememizce yerinde görülmediği, davalı sigorta sürücüsünün hatalı sollama yapmak suretiyle karşı yönden gelmekte olan davacı aracına çarptığı olayda kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı ve kusursuz olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporuna göre dava konusu kazada davacı aracının tamirinin ekonomik olmadığı, bu nedenle davacının aracın kaza öncesi serbest piyasa rayici ile kaza sonrası hasarlı haldeki sovtaj bedeli arasındaki farka göre hasar bedelini davalı sigorta sürücüsünün kusuru oranında talep edebileceği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre dava konusu aracın kaza öncesi emsalinin 160.000,00 TL olduğu, sovtaj değerinin ise 65.000,00 TL olduğu, buna göre davacının gerçek zararının 95.000,00 TL olduğu, dava öncesinde davalı ... Sigorta A.Ş tarafından zmms poliçesi kapsamında 43.000,00 TL, imms poliçesi kapsamında ise 31.101,00 TL olmak üzere davacıya toplamda 74.101,00 TL ödeme yapıldığı, buna göre davacının hasar bedeline ilişkin bakiye zararının 20.899,00 TL olduğu, ayrıca aracı hasara uğrayan kimsenin tamir süresince aracını kullanamayacağı ve bu nedenle zarara uğrayacağı, bunun için ayrıca aynı süreçte araç kiralamış olmasının zorunlu olmadığı, davacının aracının onarım süresince aracını kullanamamasından kaynaklı olarak zarara uğradığının sabit olduğu, bilirkişi tarafından ikame araç bedeli zararının ise 4.500,00 TL olarak hesaplandığı, bilirkişi tarafından tespit edilen bakiye değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin zararların kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli ve ülkemizin ekonomik koşullarına göre makul olduğu, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ... tarihleri arasında ve kaza tarihi itibariyle imss sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitleri kapsamında kalan davacının bakiye hasar zararından sorumlu olduğu, her ne kadar davacı ikame araç bedeli zararından davalı sigortanın da sorumlu olduğunu ileri sürmüş ve bu zararını davalı ... Sigorta A.Ş den de talep etmiş ise de, ikame araç bedeline ilişkin zararın imms poliçe teminatı kapsamında olmadığı, davacının bu zararını davalı sigortadan talep edemeyeceği, bu talep yönünden davalı sigortanın pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davacının ayrıca bakiye hasar bedeli ile ikame araç bedeline ilişkin zararlarından haksız fiil faili sürücü ve işleten davalı ...'in de müştereken ve müteselsil borçlu sıfatı ile sorumlu olduğu, davalı sigortanın davacıya en son ... tarihinde hasar bedeline ilişkin kısmi ödeme yaptığı, davalı sigortanın bu tarih itibariyle bakiye hasar bedeline ilişkin bakiye alacak yönünden temerrüde düştüğü, diğer davalı sürücü ve işletenin ise haksız fiil hükümleri uyarınca kaza tarihi olan ... tarihinde temerrüde düştüğü, dava konusu aracın niteliği ve davacının sıfatına göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu, bu ilke ve açıklamalar uyarınca somut uyuşmazlıkta mahkememizce alınan kusur ile zarar gören davacıya ait aracın bakiye hasar bedeli ve ikame araç bedeline ilişkin hesaplama yapan bilirkişi kök ve ek raporunun kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacının bakiye bakiye hasar bedeli talebinin kabulüne, ikame araç bedeli talebinin ise kısmen kabulüne kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı tarafından delil tespitine ilişkin yapılan giderler iş bu dava kapsamında yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının bakiye hasar bedeli talebinin KABULÜ ile 20.898,00 TL'nin davalı ...'den trafik kaza tarihi olan ..., davalı ... Sigorta A.Ş yönünden ise ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Davacının ikame araç bedeli talebinin KISMEN KABULÜ ile 4.500,00 TL'nin trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden talebin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 1.734,93 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 433,74 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.301,19 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş 1.070,64 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) HAZİNEYE İRAD KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 433,74 TL peşin harç, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 256,50 TL müzekkere-tebligat gideri ile İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında yapılan delil tespit gideri (başvurma harcı, peşin harç, keşif harcı, bilirkişi ücreti, araç ücreti, vekalet ücreti) 2.181,90 TL toplamı olan 4.452,84 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. fıkrası uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı ... Sigorta A.Ş dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacının reddedilen ikame araç bedeli talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. fıkrası uyarınca 4.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş'ye ÖDENMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
8-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
9-Kararın kesinleşmesinden sonra İzmir 2.ATM'nin ... Değişik İş sayılı dosyanın mercine İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. ...
Katip
E İMZA
Hakim
E İMZA