T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/335
KARAR NO: 2022/825
TALEP: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ: 27/04/2022
KARAR TARİHİ: 14/10/2022
Talep eden tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkiline ciro yoluyla intikal eden 2 adet müşteri çekinin müvekkili elinde bulunduğu sırada kaybolduğunu belirterek çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Feri Müdahil vekili 15/06/2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşidecisi olduğu ... tarihli çeke mahkemece ödeme yasağı konulduğu hususunun söz konusu çekin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında takip başlatılması üzerine öğrenildiği, takip alacaklısının almış olduğu ihtiyati haciz kararına istinaden müvekkili hakkında haciz uygulandığını, söz konusu takip borcunun ödendiğini belirterek ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmiştir.
TALEP:
Talep, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin ..., ... ve ... tarihli
ilanlarına ilişkin gazete suretleri.
-Türkiye Halk Bankası A.Ş'nin ... ve ... tarihli cevabı yazısı ve
eki.
-İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası örneği,
-İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosya sureti,
-Denizbank A.Ş Genel Müdürlüğünün ... ve ... tarihli yazıları ve
eki,
-İstanbul CBS'nin .../... nolu soruşturma dosyası sureti.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.
6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; talep edenin hamili olduğunu iddia ettiği çeklerin zayi olduğundan bahisle ödeme yasağı ve zayi talebinde bulunduğu, mahkememizce ödeme yasağı talebinin kabul edildiği ve gereği için ilgili bankaya müzekkere yazıldığı, Türkiye Halk Bankası A.Ş'nin ... ve ... tarihli yazısına göre söz konusu çeklerin dava dışı üçüncü kişilerce takas aracılığı ile muhattap bankaya ibraz edildiği, mahkememizin ödeme yasağı kararı nedeniyle çek bedellerinin hamillere ödenmediği, bu durumun mahkememize bildirilmesi üzerine mahkememizce takas işlemlerini gerçekleştiren bankadan ibraz eden kişi bilgileri ile çeklerin arkalı önlü birer örneklerinin istenildiği, söz konusu çekleri ibraz edenin Denizbank A.Ş ve ... A.Ş olduğunun tespit edildiği, talep eden vekiline TTK'nun 763. maddesi uyarınca mevcut çek hamillerine karşı çek istirdatı davası açmak için 21/07/2022 tarihli tensip tutanağı ile 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde çek istirdat davası açılması halinde iş bu davada karar verilmesine yer olmadığına karar verileceği, dava açılmaması halinde ise iş bu davada davanın reddine karar verileceğinin bildirildiği, buna ilişkin tensip tutanağı ve meşruhatlı davetiyenin talep eden vekiline 01/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, talep eden vekilinin 15/08/2022 tarihli beyan dilekçesi ile 14/10/2022 tarihli duruşmadaki beyanına göre mahkeme ara kararına uygun şekilde çek istirdat davası açılmadığı, sadece çek bedellerinin icra dosyasına yatırıldığından bahisle takip alacağının istirdadına ilişkin dava açıldığı, kesin süreye rağmen talep eden vekilinin yasal süresi içerisinde ara karar gereğini yerine getirmediği, mahkememizce verilen ve kesin olan sürenin yeterli, emredilen işlerin, gerekli ve yapılabilir nitelik taşıdığı, ayrıca süreye uyulmamasının sonuçlarının açıkca anlatıldığı-ihtar edildiği, kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak bulunmadığı, talep konusu çeklerin dava dışı üçüncü kişilerin elinde olduğu ve talebin yasal koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla zayi talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Ödeme yasağının kararın kesinleşmesine kadar DEVAMINA, karar kesinleştiğinde Türkiye Halk Bankası A.Ş, ... Şubesine müzekkere yazılarak talep konusu ... seri nolu çek üzerine konulan ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir şerhinin kaldırılmasının İSTENİLMESİNE, ihtiyati tedbir nedeniyle yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392. maddesi gereğince işlem yapılarak talep edene İADESİNE,
4-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin talebin mahiyeti gereği talep eden üzerinde BIRAKILMASINA,
5-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca talep eden tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra talep edene İADESİNE,
Dair karar, HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2022
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA