T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/374 Esas
KARAR NO : 2023/308
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ : 13/05/2022
KARAR TARİHİ : 28/04/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;16/11/2021 tarihinde davacıya ait... plakalı araç ile davalı nezdinde zmms sigortalı... plakalı araçların maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davalı sigorta tarafından 13.000,00 TL hasar ödemesi yapılmış ise de yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığı, bakiye zararlarının bulunduğu, davalının sorumlu olduğunu belirterek 500,00 TL hasar bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığı, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğu, davacının aracını kasko sigortası kapsamında onardığı, davacının kaskocusuna rücu ödemesi yapıldığı, mahkemece bilirkişi aracılığı ile meydana gelen hasara ilişkin rapor alınması gerektiği, ayrıca yedek parçaya iskonto uygulanması gerektiği, kdv den ve ekspertiz ücretinden sorumluluklarının bulunmadığı ve sorumluluklarının poliçe teminat limiti ile sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat ( bakiye hasar bedeli ) isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
- ... Sigorta A.Ş nin 20/09/2022 tarihli yazısı ve eki,
-Davacı tarafından sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraflar ve ekspertiz raporu,
- Kaza tutanağı,
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 15/06/2022 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye Noterler Birliğinin 08/06/2022 tarihli yazısı ve eki,
-Davalı tarafından sunulan poliçe, ödeme dekontu ve eksper raporu,
-Bilirkişi ...'in 14/11/2022 tarihli raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
16/11/2021 tarihinde..., ..., ... ve... plakalı araçların karıştığı çok taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, taraflarca trafik kazasına ilişkin olarak maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının işbu dava ile... plakalı araca ilişkin olarak bakiye hasar bedeli talebinde bulunduğu ve zararın... plakalı aracın zmss sigortacısı olan davalıdan tazminini istediği, davalı sigortanın ise mahkememizin yetkisine itiraz ettiği, davacının zararının karşılandığı, mahkemece yapılan ödeme gözetilerek davanın reddi gerektiği, yedek parçaya ilişkin iskonto uygulanması gerektiği, davacının kdv talep edemeyeceği, sorumluluklarının poliçe teminat limiti ve gerçek zararla sınırlı olduğunu savunduğu, taraflar arasında mahkememizin yetkili olup olmadığı, davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı, yapılan ödemenin eksik olup olmadığı ve bakiye zararının bulunup bulunmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmamasına ve sorumluluk sigortaları TTK'da düzenlendiğine göre mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu tespit edilmiştir.
Davalı sigorta tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de davaya konu kazanın İzmir Aliağa' da meydana geldiği, davacının yerleşim yerinin İzmir ili Konak ilçesi olduğu, HMK'nun 16. maddesi uyarınca mahkememizin haksız fiil nedeniyle zarara uğrayan davacının yerleşim yeri mahkemesi olarak dava konusu uyuşmazlıkta yetkili olduğu, davalının yetki itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Mahkememizce davacıya ait aracın trafik tescil kayıtları ile geçmiş hasar kayıtları ve dava konusu olaya ilişkin hasar dosyasının dosyaya kazandırıldığı ve dosyanın kusur ve hesap yönünden bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi heyetinden alınan 14/11/2022 tarihli rapora göre, davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ...'un sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile Hürriyet Caddesini takriben seyir halinde plaj dönel kavşağına geldiğinde aracının sol ön kısımları ile, önünde kavşakta kırmızı ışıkta bekleyen davacı taraf sürücü...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracının sol arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi ile davacı aracının öne doğru savrulup aracının sağ ön köşe kısmını, önünde kırmızı ışıkta bekleyen dava dışı sürücü...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın sol arka kısımlarına, davacı aracının sol ön köşe kısımlarının ise yine önünde kırmızı ışıkta bekleyen dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracının arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ...'un sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile meskun mahal gündüz vakti görüşün açık trafiğin normal iki şeritli tek yön konumlu işlediği yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap (aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun) ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, her an güvenle durabilecek mesafe bırakmadan önündeki davacı aracına ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da kontrollünü kaybederek mevcut sürati ile arkadan çarpması olayında, dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığından dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/ a-b maddelerini ihlal ettiği, davacı taraf sürücü...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal görüşün açık trafiğin normal işlediği iki şeritli tek yön konumlu yol üzerindeki ışık kontrollü dönel kavşakta istikametine yanan kırmızı ışıkta beklediği esnada, arkasında gelen sigortalı araç sürücünün hatası ve kusurundan dolayı görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadan tedbirsiz ve tehlikeli biçimde yaklaşıp aracına arkadan çarpıp ileri doğru savurtturarak öndeki dava dışı araçlara arkadan çarpması olayında, kazayı önleme adına alabileceği tedbirin olmaması nedeni ile meydana gelen kazada kural ihlali görülmediği, dava dışı sürücü... ve ...'in ise dönel kavşak ada içinde istikametine yanan kırmızı ışıkta beklediği esnada, arkasında duran davacı aracına en arkada gelen sigortalı aracın arkadan çarpması, çarpmanın etkisi ile öne doğru savrulması olayında kural ihlali görülmediği, davalı sigorta sürücüsünün kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu, davacının aracının ön ve arka kısımlarından hasarlandığı, davacı aracının hasar miktarına ilişkin olarak davalı sigorta tarafından yapılan ekspertiz raporu ve davacı tarafından alınan uzman görüşünün bulunduğu, davalı sigorta ekspertiz raporunda onarım bedelinin öncelikle (İskontosuz ve orijinal parça bedeli karşılığı) toplam 30.994,75 TL tespit edilmiş olduğu, bu bedelin davacı tarafından alınan uzman görüşü ekspertiz raporunda da aynı (30.994,75 TL) olduğu, iki raporda değişecek parça kalemlerinde bir uyumsuzluk olmadığı, aynı parçalar olduğu, yedek parça bedellerindeki farkın davalı sigorta ekspertiz raporunda alınan 13.000,00 TL alternatif onarım miktarına uyarlanması neticesi oluştuğu, örnek olarak normalde bedeli 8.528,25 TL olan ön tampon bedelinin, davalı sigorta ekspertiz raporunda 682,26 TL gibi %90'dan fazla düşürülmüş olduğu, davalı sigorta ekspertiz raporunda tespit edilen 13.000,00 TL toplam onarım bedelinin ve iskontolu 7.984,13TL yedek parça tespitinin aracın sadece hasarlı arka bagaj kapağı orijinal fiyatının altında bir rakam olduğu, verilen toplam 13.000,00 TL teklif karşılığında hangi parçaların değişeceği, hangi onarımların hangi koşullarda yapılacağı, çıkma parça kullanılıp kullanılamayacağı gibi hususların belli olmadığı, trafik sigortası kapsamında zarar gören araç malikinin onayı olmadan bu tür yapılacak bir alternatif onarımda, gerçek zararın karşılanmayacağı, bu gerekçelerle aracın gerçek zararı bakımından (teknik değerlendirme ve piyasa koşulları açısından) davalı sigorta ekspertiz raporunda tespit edilen 13.000,00 TL toplam onarım bedeline iştirak edilmediği, davalı sigorta ekspertiz raporunda işçilik kalemleri ve bedelleri yönünden açıklama ve ayrıntı bulunduğu, bu rapora göre işçilik bedelinin 5.015,87 TL olduğu, bu açıklama ve ayrıntıya göre anılan kalemlerin kaza ile uyumlu olduğu ve bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, davacı tarafından sunulan uzman görüşünde(eksper raporu) ise hiçbir açıklama ve ayrıntı olmadığı, bedelin 5.750,00 TL olduğu, işçilik kalemleri ve bedelleri bakımından davalı sigorta ekspertiz raporuna iştirak edildiği, davaya konu aracın onarım bedelinin (bu husustaki Yargıtay yerleşik kararları da göz önünde bulundurularak) 30.994,75 TL yedek parça ve 5.015,87 TL işçilik olmak üzere toplam 36,010,62 TL+kdv, kdv dahil 42.492.53 TL olduğu, aracın rayiç değerinin 100.000 TL-120.000 TL arasında olduğu, onarım bedeli rayicin %50'sini geçmediğinden, pert-total uygulamasına gerek olmadığı, davalı tarafından dava öncesinde yapıldığı bildirilen 13.000,00 TL kısmi ödeme mahsup edildiğinde davacının bakiye 29.492,53 TL talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Dava konusu kazada davacı aracının ön ve arka kısmından hasar gördüğü, hasar alan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlığın davacıya yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, davalı sigortanın yedek parçaya ilişkin iskonto uygulayıp uygulamayacağı ve davacıya kdv ödemesi yapmak zorunda olup olmadığı hususlarında olduğu, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmamasına göre işleten ve haksız fiil faili sürücünün sorumluluğunu üstlenen zmms sigortacısının yedek parçaya ilişkin iskonto uygulama hakkına sahip olmadığı, davacının gerçek zararını gidermesi gerektiği ve ayrıca aracın onarımı yapılsın veya yapılmasın zarar görenin hasar bedelini kdv'si ile birlikte ödemek zorunda olduğu, bu nedenle davacının hasar bedelini serbest piyasa rayiçleri üzerinden orijinal yedek parça, işçilik bedeli ve kdv toplamı ile birlikte talep edilebileceği, ancak bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceği, bu nedenle davalı sigortanın daha az hasar bedeli ödenmesi gerektiği konusundaki savunmasının meydana gelen hasar, dava konusu aracın niteliği ve özellikleri itibariyle yerinde olmadığı, taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağına göre olay tarihinde davaya konu kazanın kontrollü kavşakta meydana geldiği, çarpma neticesinde davacı aracının ön ve arka kısımlarından hasar aldığı, davalı sürücüsünün kontrollü kavşakta kırmızı ışıkta beklemekte olan davacı aracına arkadan çarptığı, çarpmanın etkisi ile davacı aracının öne doğru savrulduğu ve sağ ve soldan başka iki araca çarptığı ve ön kısımlarından da hasar aldığı, davalı sürücüsünün kontrollü kavşağa yaklaşırken hızını yavaşlatmadığı ve trafik ve işaret durumunu dikkate almadığı, kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise kurallara uygun şekilde hareket ettiği ve arkadan çarpmaya maruz kaldığı olayda kazanın meydana gelmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı ve kusursuz olduğu, mahkememizce dava konusu olayda bilirkişinin kusur değerlendirmesinin hakkaniyete uygun görüldüğü, davacının davalı sigorta sürücüsünün kusuru oranında uğradığı zararı talep edebileceği, bilirkişi tarafından davacının zararı kdv, işçilik ve yedek parça dahil olmak üzere iskontosuz olarak toplam 42.492,53 TL olarak hesaplandığına göre davacının %100 kusura karşılık olarak bu tutarın tamamını davalıdan talep edebileceği, davalı sigorta tarafından cevap dilekçesinde davacının kasko sigortacısına rücu ödemesi yapıldığı bildirilmiş ise de Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezinin 15/06/2022 tarihli cevabı yazısına göre davacı aracının kaza tarihi itibariyle geçerli kasko poliçesinin olmadığı, davalının cevap dilekçesinde bildirmiş olduğu 1.479,00 TL' lik ödemenin aynı kazada zarar gören dava dışı ... plakalı araca ilişkin olduğu, 29/03/2023 tarihli dilekçeye göre davalı sigorta tarafından davacıya dava öncesinde 13.000,00 TL hasar ödemesi, 7.500,00 TL değer kaybı ödemesi, 696,03 TL ekspertiz ücreti ödemesi, 668,34 TL vekalet ücreti ödemesi yapıldığı, davalı sigortanın dava öncesinde yapmış olduğu ekspertiz ücreti ve vekalet ücreti ödemelerinin davacının değer kaybına ilişkin sigorta tahkim başvurusundan kaynaklandığı, bu ödemelerin feri nitelikte alacak olması nedeniyle poliçe teminat limitinden düşülemeyeceği, buna göre davalı sigortanın davacıya dava öncesinde toplam 20.500,00 TL ( 13.000,00 TL hasar ödemesi, 7.500,00 TL değer kaybı ödemesi) ödeme yaptığı ve bu ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiği, kaza tarihi olan 16/11/2021 tarihi itibariyle davalı sigortanın maddi hasarlı kazalarda araç başına 43.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olduğu, bakiye poliçe teminat limitinin 20.500,00 TL olduğu, buna göre bilirkişi tarafından belirlenen 42.492,53 TL hasar bedelinden davalı sigorta tarafından dava öncesinde yapılan 13.000,00 TL hasar ödemesi mahsup edildikten sonra davacının bakiye hasar bedeline ilişkin 29.492,53 TL zararı bulunduğu, ancak davacının davalıdan bakiye poliçe teminat limitine göre 22.500,00 TL (43.000,00-20.500,00) talepte bulunabileceği, davacı tarafından alınan ekspertiz raporu ile davalı sigortanın yaptırdığı ekspertiz raporu arasındaki farkın yedek parçaya iskonto uygulanmasından ve işçilik bedeli farkından kaynaklandığı, dava konusu araçta meydana gelen hasarın niteliği ve boyutu ile yukarıdaki ilkeler dikkate alındığında mahkememizce kaza tarihi itibariyle davalı sigortanın yaptırmış olduğu ekspertiz raporundaki iskontosuz ve kdv'li fiyatlamanın hakkaniyete uygun olduğunun değerlendirildiği,... plakalı aracın 02/01/2021-02/01/2022 tarihleri arasında ve kaza tarihi itibariyle zmss sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitleri kapsamında kalan davacının hasar zararından sorumlu olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin dava değerini 29/12/2022 tarihinde değer artırım dilekçesi ile arttırdığı, davacı vekilinin değer artırım dilekçesindeki maddi hatayı 18/01/2023 tarihli duruşmadaki beyanı ile düzelttiği, davacının bakiye hasar bedeline ilişkin olarak 08/04/2022 tarihinde davalı sigortaya müracaat ettiği, davalı sigortanın 8 iş günlük yasal sürenin sonu olan 21/04/2022 tarihinde temerrüde düştüğü, davacının bu tarih itibariyle faiz talep edebileceği, dava konusu aracın niteliğine ve davacının sıfatına göre talep edilebilecek faiz türünün yasal faiz olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun, davacı ve davalı sigorta tarafından yapılan ekspertiz, davacı tarafından sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraf ve kayıtlar ile diğer dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi yapılmıştır. Davacı tarafından davalı sigortanın yaptırmış olduğu ekspertizin hasar ve bedel yönünden kaza ve serbest piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından yaptırılan özel eksper incelemesi için ödenen (ve belgesi sunulu ve piyasa rayiçlerine göre makul olan) ekspertiz ücreti anılan kanun hükmü kapsamında değerlendirilmiş ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile 22.500,00 TL' nin 21/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Sigorta A.Ş kaza tarihi itibariyle poliçe teminat limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Alınması gerekli 1.536,97 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 375,71 TL ıslah harcı toplamı 456,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.080,56 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 375,71 TL ıslah harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 767,00 TL ekspertiz ücreti, 83,75 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 2.887,86 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
6-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 2022/2394 sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/04/2023
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA