T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/534
KARAR NO: 2023/167
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/07/2022
KARAR TARİHİ: 09/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 06/07/2022 tarihli dava dilekçesinde; davacı ... Taş İth. İhr. Madencilik Tic. A.Ş ile davalı arasında mermer alımı nedeniyle ticari ilişki bulunduğunu, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacaklı konumda olduğunu, taraflar arasında imzalı ve dilekçe ekinde sunulu mutabakatnamede de davalı tarafından 50.000,00 USD borcun bulunduğunun kabul edildiğini, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin mal bedeli avans ödemesinin yapılmasına müteakip davalının ödeme/avans tutarı kadar mal teslim etmesi ile gerçekleştiğini ancak davalı tarafından kendisine son gönderilen 50.000,00 USD karşılığı davacıya teslim edilmesi gereken taş/mermer blokların davacıya teslim edilmediğini, bunun üzerine davacının alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine İzmir 6. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, takibe karşı davalı borçlu tarafından itiraz edildiğini, davalı borçlunun icra takibine yaptığı itiraz neticesinde itirazın iptali davası açılmadan önce zorunlu dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak arabuluculuk görüşmesinde de taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığı ve itirazın iptali davasının açılması zorunluluğu doğduğunu, talep edilen alacağın likit olup, davalı tarafın borç miktarını bilebilecek durumda olduğunu, kaldı ki gönderilen taraflar arasında imzalanan mutabakatnamede de bedelin açıkça görüldüğünü, söz konusu bedelin faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiğini, davalının itirazı haksız ve yersiz olmasının yanı sıra takibi sürüncemede bırakma amacıyla yapılmış olup kötü niyetli olduğunu belirtmiş ,davanın kabulü ile davalı/borçlunun İzmir 6.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yönelik haksız ve dayanaksız itirazın iptaline ve bu itiraz sebebiyle duran takibin talep edilen bedel üzerinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun m. 4/a hükmü gereğince devlet bankalarınca uygulanacak en yüksek mevduat faiziyle birlikte devamına, takibin talep edilen bedel üzerinden davalı/borçlu hakkında asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği 06/09/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde; itirazın iptali davasında hangi mahkemenin yetkili olduğunun HMK md. 6 ve devamındaki hükümlere göre belirleneceğini, 6. madde uyarınca ‘’Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.’’ bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesi ve dosyanın davalı şirketin bulunduğu adresin bağlı olduğu Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesinin talep edildiğini, davacı vekilinin de belirttiği gibi taraflar arasında mermer alım satımı konusunda anlaşma yapıldığı ve bu anlaşmaya istinaden davacı şirket tarafından davalı şirkete 02.04.2019 tarihinde 50.000,00.-USD avans ödemesi yapıldığını bu hususta ihtilaf bulunmadığını ancak davacı vekilinin ifade ettiği "50.000,00 USD karşılığı müvekkil şirkete mal teslim edilmediği" konusunun gerçeği yansıtmadığını, sözleşmelerin karşılıklı iki tarafa borç yüklediğini, taraflar arasındaki mermer alım satım sözleşmesinin davalı şirket tarafından ifa edilebilmesi için davacı şirketin öncelikli olarak yerine getirmesi gereken yükümlülükleri bulunduğunu, mermercilik sektöründe mermer üretim ve satış süreci doğrultusunda mermer ocaklarında mermer üretimi belli bir zaman ve iş periyodu gerektirdiğinden alıcıların önden belli bir miktar ön ödeme yapmaları ve alıcının talebi üzerine verilen sipariş ve alıcının talep ettiği miktar ve zamanda üretim yapılarak teslimat gerçekleştirileceğini, ön ödeme / avans ödemesi yapan davacının davalı şirketten mal talebinde bulunması yani öncelikli ifa yükümlülüğünü yerine getirmesi gerektiğini, davacının hiçbir şekilde mal alımı talebinde bulunmadığını, hatta davalı şirketin hem arabuluculuk aşamasında hem de öncesinde defalarca mal verilebileceğini bildirdiği halde davacı tarafın mal alımı konusunda sürekli olumsuz dönüş yaptığını, mal satın almak istemediğini bildirdiğini, davalı şirketin malın hazır edilmesi ve davacıya teslimi konusunda hazır olmasına rağmen davacının malı almaya yanaşmadığını, sözleşmenin uygulanmasını engellediğini, mahkeme huzurunda davacı tarafa malı teslim etmeye hazır olunduğunun bir kez daha bildirilmek istendiğini, davacının delillerine bakıldığında malın teslimi ile ilgili davalı şirkete yönelik bir ihtarname, talep vs. herhangi bir delilleri olmadığı gibi mal siparişi verdiklerine ilişkin herhangi bir delillerin de olmadığını, sözleşmenin uygulanmasını engelleyenin bizzat davacı şirket olduğunu, sözleşmenin davacı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespiti ve davacının uğradığı kar kaybı, döviz kurundan kaynaklı zararların vs tüm tazminatların hesaplanarak zararların karşılanması, zarar kalemlerinin 50.000,00 USD den mahsup edilmesi ya da aşan kısmın davalıya ödenmesi gerektiğini, alıcının sözleşmeden cayarsa ya da kendi kusuruyla sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilememesine neden olursa, satıcının tazminat hakkı doğacağını, alacaklının temerrüdünün, alacaklıdan kaynaklanan bir ifa engeli olduğunu, alacaklının haklı bir sebep olmaksızın usulüne uygun olarak sunulan ifa teklifini kabul etmemesi veya ifa için kendisine düşen hazırlık işlemlerini gerçekleştirmemesinin, borçlunun sorumluluğunu ortadan kaldıracağını, sözleşmenin yerine getirilmemesinden davacı kusurlu olduğu için davalı şirketin müspet ve munzam zararlarının hesaplanması ile kar kaybı, döviz kuru farkından kaynaklı zararlarının hesap edilmesi ve 50.000,00 USD dan mahsup edilmesi gerektiğini, bu miktarı aşan kısımlar için ise dava açma hakkının saklı tutulduğunu belirtmiş , davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafça Mahkememize yönelik yetki ilk itirazı yapılmış ise de; dava ve takip konusu edilen alacak sözleşmeden kaynaklanan para alacağı niteliğinden olduğundan TBK' nun 89/1 ve HMK' nun 10. Maddeleri gereğince davalının Mahkememize yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilmiş, yargılamaya Mahkememizce devam olunmuştur.
İzmir 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklının ... Taş. İthalat İhracat Madencilik Ticaret Anonim Şirketi , borçlunun ...Madencilik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, borç miktarının 50.000,00 USD olduğu, ödeme emrinin borçluya 03/05/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 29/04/2022 haveli tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği belirlenmiştir.
Davalı vekiline cevap dilekçesinde bahsi geçen zarar kalemleri ile ilgili HMK 31ve 194.maddeleri kapsamında beyan dilekçesi sunmak üzere Mahkememizin 15/12/2022 tarihli celsesinde süre verilmiş davalı vekili Mahkememize verdiği 18/01/2023 tarihli dilekçesinde; davacının talep ettiği bedelin müvekkiline avans olarak ödediği bedel olduğunu, davacının dilekçesinde açıkça avans ödemesi yaptığını kabul ettiğini, avansın ise kısmi ifa olduğunu, avans bedelinin tüm anlaşma bedelinin %20'lik ön ödeme kısmını teşkil ettiği düşünüldüğünde sözleşme gerçekleşmiş olsaydı davalının 2019 yılında 250.000,00 USD lik satış yapmış olacağını ve bu bedelin %15'i olan 37.500,00 USD kar sağlamış olacağını, davacı tarafça sözleşme haksız olarak feshedildiğinden davalının 37.500,00 USD kar kaybına uğradığını, davacının avans bedelini 02/04/2019 tarihinde 50.000,00 USD olarak döviz cinsinden davalıya ödediğini, günümüzde döviz kurunun neredeyse 4 katına çıktığını, 02/04/2019 tarihinde dolar kuru 5.54 TL iken bugün 18,8 TL olduğunu, davacının 02/04/2019 tarihinde 50.000,00 USRD karşılığı 277.000,00 TL ödemişken bugün 50.000,00 USD karşılığının 950.000,00 TL yaptığını, beklenmeyen olağan dışı döviz kuru artışı nedeniyle müvekkilinden dolar kuru karşılığı iadenin istenmesinin müvekkilinin ciddi şekilde zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, bu nedenle avans bedelinin ödendiği tarihteki kur karşılığı TL üzerinden hesaplamaların yapılması gerektiğini, davacı ile aynı şekilde 2019 yılında müvekkiline avans bedelleri ödeyerek mermer satın alan ... Madencilik İthalat Ve İhracat San. Ve Tic. AŞ. ye 2.906.089,60 TL tutarında satış yapıldığını, davalı şirket defterleri incelendiğinde bu kayıtların tespit edebileceğini, ... firmasının 464.200,26 TL avans ödemesi yaptığını, 2019 yılı boyunca satışların devam ettiğini belirtmiş, belirtilen hususlarda zararların tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça taraflar arasında mermer alım satımı ile ilgili ticari ilişki bulunduğu, ticari ilişki kapsamında gönderilen avans ödemesine karşılık mal teslim edilmediği ve gönderilen avansın da iade edilmediğinden bahisle alacağın tahsiline yönelik olarak davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça itirazın iptali için eldeki davanın açıldığı, taraflar arasında mermer alım satımına yönelik ticari ilişki bulunduğu ve söz konusu ticari ilişki kapsamında davacı şirket tarafından davalı şirkete 50.000,00 USD avans ödemesi yapıldığı konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, davacı tarafça davalı tarafa avans gönderilmesine rağmen karşılığı malın teslim edilmediğinin iddia edildiği, buna karşılık davalı tarafından davacının davalıdan mal talebinde bulunmadığı savunmasının ileri sürüldüğü, alım satım ilişkisinin niteliği göz önüne alındığında davalının satım konusu malı teslime hazır olduğunu ispatlamasının gerektiği, söz konusu ispat külfetinin davalı tarafça yerine getirilmediği, mal teslim edilmediği için davacı tarafça gönderilen avansın davalı tarafça iadesinin gerektiği, davalı tarafça sözleşmenin feshedilmesinden kaynaklı zararın oluştuğunun ve bu zararın davacı avansından mahsubunun gerektiğinin iddia edildiği ancak sözleşmenin feshine davalı tarafça sebebiyet verildiğinden söz konusu zarar ile ilgili davalı talebinin reddinin gerektiği , davalının davacıdan avans olarak aldığı bedeli iade etmediği ve davalı tarafça icra takibine yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğu icra inkar tazminatı yasal koşullarının oluştuğu incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının İzmir 6.İcra Müd' nün ... sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 50.000,00 USD asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren davacı talebini aşmamak üzere 3095 sayılı yasanın 4/ a maddesi gereğince döviz faizi uygulanarak DEVAMINA,
Takibin devamına karar verilen 732.120,00 TL üzerinden hesaplanan % 20 icra inkar tazminatı olan 146.424,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 58.038,91 TL harçtan peşin alınan 10.837,03 TL harcın mahsubu ile bakiye 44.201,88 TL harcın davalı tarafça tamamlanmasına ,
3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 111.460,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 7 davetiye bedeli 58,00 TL yargılama gideri ile davacı tarafça yatırılan 10.929,23 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına ,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar Davacı vekili Av. ...... ile davalı vekili Av......... yüzüne karşı açıkça okunup anlatıldı. 09/03/2023
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ....
E-imzalıdır
Üye ....
E-imzalıdır
Katip ....
E-imzalıdır