T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/770 Esas
KARAR NO : 2023/813
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/10/20222
KARAR TARİHİ : 18/10/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'in... Bio Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.' deki 100 adet hissesini 15/03/2019 tarihinde taraflarca yapılan Şirket Hisse Devir Sözleşmesi Şartları başlıklı sözleşme ile şirket yönetim kurulu toplantısında alınan 15/03/2019 tarih ve... sayılı karar no uyarınca 50 hissesini 5.000 TL kârşılığında ...'e ve diğer 50 adet hissesini 5.000 TL kârşılığında ...'ya devrettiğini, Şirket Hisse Devir Sözleşmesi Şartları başlıklı sözleşme uyarınca... Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin unvanı ... San. Ve Tic. A.Ş. Olarak 09/04/2019 tarihinde ticaret siciline tescil edilerek 12/04/2019 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edilerek değiştirildiğini, hisse devir işlemlerinin 15/03/2019 tarihinde imzalanmış sözleşme uyarınca gerçekleştirildiğini, taraflarca imzalanan bu sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca davalıların müvekkiline ödemesi gereken bedelin ödenmemesi nedeniyle dava konusu İzmir ...ra Müdürlüğü'nde ... Sayılı icra takibinin başlatıldığı beyan ederek davanın kabulüne, itirazın iptaline, icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ..., 29.03.2018 tarihinde 5 ortaklı olarak kurulan ve Şirket ünvanının 12.04.2019 tarihinde ...Biokimya Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olarak değiştirilen, ... Kimya Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi’nin %10 hissesini davacı ...’den 15.03.2019 tarihinde defter değeri üzerinden devraldığını, ... ve ... arasında Anonim Şirket Hisse Devir Senedinin imzalandığı, dava dosyasında zikredilen sözleşmenin 8. maddesinin şirket tüzel kişiliği bünyesinde ve şirket kurulduktan sonra satın alınan belirli miktar... ve ... ürünlerinin tamamı satıldıktan sonra izah edilen şekilde şirketin hisse devredenlere kâr payı ödemesini hüküm altına aldığını, maddenin tarif ettiği bu işleyişin henüz tamamlanmadığı ve davacı lehine bir alacak tahakkuk etmediği, davacının kötü niyetli olduğunun açıkça ortaya koyduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, anonim şirket pay devri sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası,
-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 12/10/2023 tarihli yazısı,
-Bilirkişi ...'nun 10/05/2023 tarihli kök raporu ve 28/07/2023 tarihli ek bilirkişi
raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.
İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre;
i) İlamsız takip yapılmış olması,
ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna kârşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(19)11-1663 E., 2021/1070 K. sayılı kararında da değinilmiştir.
Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, Kanun’da özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkâran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.
Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.
Yukârıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının, davalılar aleyhinde İzmir... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında şirket hisse devri sözleşmesinin 8. maddesi gereğince verilmesi gereken kâr payı istemi ile 110.000,00 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalı ...'ya 05/01/2022, ...'e 24/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu ...Bio Kimya San ve Tic. A.Ş'ye ise ödeme emri tebliğe çıkartılmadığı, tüm borçluların 07/01/2022 tarihinde yasal süresi içerisinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu, davalı borçluların takibe itirazı üzerine davacının iş bu itirazın iptali davasını bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ikame ettiği, davalı borçluların itirazının iptalini talep ettiği, davacının hisselerini davalılar ... ve ...a devrettiği, bu davalılar ile kendisinin arasında şirket hisse devir sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme uyarınca devir tarihi itibariyle şirketin kayıtlarında yer alan 2 adet ilacın mevcut stoklarının ileride satışı halinde hesaplanacak kâr payının kendisine hisse devir bedeli olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ettiği, davalı ... ve ...'nın taraflar arasındaki şirket hisse devir sözleşmesi içeriğini kabul ettiği ancak sözleşmenin takibe dayanak ilgili hükmüne ilişkin işlemlerin henüz tamamlanmadığı, davacı lehine bir alacağın tahakkuk etmediği, takibin kötüniyetli olduğunu savunduğu, davalı şirketin ise davacının %10 hissesini davalı ...'a, %10 hissesini ise davalı ...'ya devrettiği, davacı ile davalılar ... ve ... arasında şirket hisse devir sözleşmesi bulunduğu, şirketin bu sözleşmenin tarafı olmadığı, takip tarihi itibariyle alacağın muaccel olmadığı, sözleşmeye konu ürünlerin takip tarihi itibariyle tamamen satışının gerçekleşmediği, davacının kötüniyetli olduğunu savunduğu, taraflar arasında davacının davalı şirketin eski ortağı olduğu, davacının hisselerini davalılar ... ve ...'ya devrettiği, davacı ile davalılar ... ve ... arasında şirket hisse devri sözleşmesi bulunduğu ihtilafsız olup, uyuşmazlık söz konusu sözleşmenin 8.maddesine konu alacağın takip tarihi itibariyle muaccel olup olmadığı, davacının davalılardan talepte bulunup bulunamayacağı, talepte bulunabilecek ise talep edebileceği miktarın ne olduğu ve takibe yapılan itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın şirket hisse devri sözleşmesi şartları başlıklı belgeden kaynaklandığı, bu belgenin davacı ile davalılar ... ve ... ile dava dışı ..., ...arasında... Bio Kimya Sanayi ve Tic. A.Ş hisse devrine ilişkin düzenlendiği, davanın mutlak ticari dava olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiden taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının alacağının doğup doğmadığı, alacağı var ise miktarının ne olduğu hususlarında rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 10/05/2023 tarihli kök raporda, davalı şirketin 2018 , 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait yevmiye ve kebir defterlerinin 6102 sayılı TTK'nun 64/3. maddesi uyarınca yapılması gereken açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırıldığı, taraflar arasındaki hisse devri sözleşmesinin 7. Maddesi kapsamında yapılan hesaplamada davacı hissesine isabete eden %20'lik kârın 411,00 TL olarak hesaplandığı, hisse devri sözleşmesinin 8. Maddesi kapsamında yapılan hesaplamada 01.03.2019 tarihi itibariyle ... isimli ilacın stok miktarının 282 birim olduğu, bu tarihten sonra gelen iadeyle birlikte toplam 322 birime ulaştığı, 322 birim ... stok miktarının 28 biriminin sıfır bedelli numune çıkışı olarak kayıtlı olduğu, numune çıkışlarının ortalama maliyet toplam 2.544,68 TL olduğu, kalan miktarın tamamının satışının gerçekleştiği ve 04.07.2019 tarihi itibariyle ... stok miktarının kalmadığı, 01.03.2019- 04.07.2019 tarihi aralığında satılan ... “in toplam 35.439,53 TLlik satış hasılatından, 28.351,21 TL maliyetin düşülmesi sonucu 04.07.2019 tarihi itibariyle davalı şirket kayıtlarına göre genel giderler hariç 7.088,32 TL brüt kâr oluştuğu, yine stok hareketleri tablosuna göre 01.03.2019 tarihi itibariyle... isimli ilacın stok miktarının 2.856,00 birim olduğu, bu tarihten sonra gelen iadeyle birlikte toplam 3.002,00 birime ulaştığı, 3.002,00 birim... stok miktarının 28 biriminin “numune çıkışı sayım açıklaması ile sıfır bedelli olarak çıkış, devir açıklaması ile 1.486,88 TLlik maliyet bedeli ile 20 birim giriş kaydının olduğu, netice itibariyle net 8 birim bedelsiz çıkış ve 1.486.88 TL maliyet kaydı olduğu, kalan miktarın tamamının satışının gerçekleştiği ve 05.07.2022 tarihi itibariyle... stok miktarının kalmadığı, 01.03.2019- 05.07.2022 tarihi aralığında satılan... “in toplam 733.282,29 TL'lik satış hasılatından, 230.208,85 TL maliyetin düşülmesi sonucu 05.07.2022 tarihi itibariyle davalı şirket kayıtlarına göre genel giderler hariç 503.073,46 TL brüt kâr oluştuğu, davalı şirket kayıtlarına göre 2022 yılı itibariyle sözleşme kapsamındaki ... ve... stokları toplam brüt kârının 510.161,79 TL olarak hesaplandığı, toplam brüt satış kârından 2022 yılı Kurumlar Vergisi Oranında (%23) hesaplanan 117.337.21 TL'nin düşülmesi, hesaplanan kurumlar vergi tutarı üzerinden hesaplanan %5 vergi indiriminin ilavesi suretiyle hesaplanan vergi sonrası kârın 398.691,44 TL olduğu, vergi sonrası kârın davacının %20 hissesine isabet eden kısmının ise (398.691,44x0.20) 79.738,29 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, mahkememizce 05/07/2023 tarihli ara kararla takip tarihi itibariyle takip ve davaya konu protokoldeki stok, kârlılık ve talep edilebilecek alacak miktarının hesaplanmasına ilişkin olarak ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/07/2023 tarihli ek raporda, ayrıntılarına kök raporda yer verildiği üzere 01.03.2019 tarihi itibariyle ... stok miktarının 282 birim olduğu, bu tarihten sonra gelen iadeyle birlikte toplam 322 birime ulaştığı, 04.07.2019 tarihi itibariyle ... stok miktarının kalmadığı, 01.03.2019-04.07.2019 tarihi aralığında satılan ...'in toplam 35.439,53 TLlik satış hasılatından, 28.351,21 TL maliyetin düşülmesi sonucu 04.07.2019 tarihi itibariyle davalı şirket kayıtlarına göre genel giderler hariç 7.088,32 TL brüt kâr oluştuğu, stok hareketleri tablosuna göre 01.03.2019 tarihi itibariyle... stok miktarının 2.856,00 birim olduğu, bu tarihten sonra gelen iadeyle birlikte 30.12.2021 tarihi itibariyle toplam 2.982,00 birime ulaştığı, 01.03.2019- 30.12.2021 tarihi aralığında satılan...'in toplam 722.498,93 TL'lik satış hasılatından, 228.721,95 TL maliyetin düşülmesi sonucu 30.12.2021 tarihi itibariyle davalı şirket kayıtlarına göre genel giderler hariç 493.776,98 TL brüt kâr oluştuğu, davalı şirket stoklarında ...'in takip öncesinde,...'in ise takip sonrasında stok çıkışının tamamlandığı, 30.12.2021 tarihi itibariyle her iki stok brüt satış kârının 500.865,31 TL olarak hesaplandığı, toplam brüt satış kârından 2021 yılı Kurumlar Vergisi Oranında (%25) hesaplanan 125.216,33 TL'nin düşülmesi, hesaplanan kurumlar vergi tutarı üzerinden hesaplanan %5vergi indiriminin ilavesi ile hesaplanan vergi sonrası kâr 381.909,80 TL olduğu, vergi sonrası kârın davacının %20 hissesine isabet eden kısmının ise (381.909,80x0,20X) 76.381,96 TL hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirketin ... Bio Kimya Sanayi ve Tic. A.Ş ünvanı ile ..., ..., ... ve ... tarafından 2018 yılında kurulduğu, davacı ...'in %20 hissesinin %10'unu davalı ...'e, %10'unu davalı ...'ya devrederek şirket ortaklığından ayrıldığı, taraflar arasında tarihsiz şirket hisse devri sözleşmesi şartları isimli belge düzenlendiği, bu belgenin 8.maddesinde "01/03/2019 tarihinden sonra elimizde kalan ... ve ... satışlarından elde edilecek brüt kârdan, genel giderler indirimi yapılmaksızın %40'lık (20+20) matrahtan vergi sonrası net kâr payı hesaplanarak, bir önceki dönemde zarar var ise bu zarar düşülmek suretiyle ... ve ...'e hisseleri oranında kâr payları hisse devir bedeli adı altında ödenecektir." şeklinde hisse devri bedeli ödemesinin kararlaştırıldığı, davacının bu hükme istinaden davalılar aleyhinde davaya konu takibi başlattığı, iş bu davayı ikame ettiği, mahkememizce alınan kök ve ek bilirkişi raporuna göre takip tarihi itibariyle davalı şirket tarafından ...isimli ilacın satışının tamamlandığı, bu satıştan elde edilen brüt kârın 7.088,32 TL olduğu, ... isimli ilacın satışının ise takip tarihi itibariyle tamamlanmadığı ancak takip tarihine kadar gerçekleşen satışından elde edilen kârın 493.776,98 TL olduğu, böylece takip tarihi itibariyle her iki ilacın satışından elde edilen toplam brüt kârın 500.865,31 TL olduğu, sözleşme uyarınca bu kârdan kurumlar vergisi kesintisi yapıldıktan sonra davacının davalı ... ve ...a devrettiği hisselere yani %20'sine denk gelen net kâr kârşılığının 76.381,96 TL olduğu, her ne kadar davalı ... ve ... tarafından takip tarihi itibariyle alacağın muaccel olmadığı savunulmuş ise de taraflar arasındaki protokol hükmünde söz konusu bedelin ödenmesinin şirketin kâr dağıtımı veya başka şekilde karar almasına bağlı kılınmadığı, bu sebeple takip tarihi itibariyle satışı gerçekleştirilen söz konusu ilaçlardan elde edilen kârın davacının payına düşen kısmının davalılar ... ve ... tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, ancak bu davalılarca davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu davalıların anılan protokol hükümlerine göre davacıya karşı müştereken sorumlu olduğu, takip tarihi itibariyle borçlu oldukları miktarın 76.381,96 TL olduğu, dava konusu işin ticari iş olması sebebiyle uygulanması gerekli faizin avans faizi olduğu, ayrıca takip tarihi itibariyle alacak miktarının davalılar ... ve ... yönünden likit olduğu, davacının icra inkar tazminatının yasal şartlarının oluştuğu, diğer davalı şirket yönünden yapılan değerlendirme ise şirketin söz konusu protokolün tarafı olmadığı, şirketin pay devir bedelinden devredene karşı sorumluluğunun söz konusu olamayacağı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukârıda açıklanan nedenlerle:
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlular ... ve ... tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 76.381,96 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2- 76.381,96 TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 15.276,39 TL icra inkâr tazminatının davalı borçlular ... ve ...'den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Davanın davalı ...Biokimya San ve Tic. A.Ş yönünden REDDİNE,
4-Alınması gerekli 5.217,65 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 1.328,53 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.889,12 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 1.328,53 TL peşin harç, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 274,00 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 3.183,23 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (76.381,96/110.000,00=0,69) 2.210,37 TL'nin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
7-Davalılar ... ve ... kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 3/2, 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ... ve ...'e ÖDENMESİNE,
8-Davalı ...Biokimya San. Ve Tic.A.Ş kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 3/2, 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...Biokimya San. Ve Tic.A.Ş'ye ÖDENMESİNE,
9-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
10-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine kârşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/10/2023
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA