T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/839
KARAR NO : 2025/757
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 26/10/2022
KARAR TARİHİ : 10/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle; müvekkili ile davalı arasında 01.11.2012 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.maddesi gereği davalının, müvekkili şirketin dağıtım ve satışını yaptığı bira ürünlerinden 60.000 litre miktarındaki ürünü müşterilere satmayı kabul ve taahhüt ettiği, sözleşmenin feshi tarihine kadar toplam 38.377,96 litre miktarında ürün alımı yaptığı, davalının sözleşme yürürlükte iken taahhütlerini yerine getirmeyip TAPDK Satış Belgesi yenileme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ve müvekkili şirketin tüm uyarılarına rağmen Şubat 2017 tarihinden itibaren tüketici taleplerine uygun düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün almayarak ve müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak ürün bulundurmayarak ve satmayarak sözleşmenin birden fazla maddesini ayrı ayrı ihlal ettiği, bu nedenle sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı olarak feshedildiği, sözleşmenin 21.maddesi gereğince davalının müvekkili şirkete 25.000 USD cezai şartı nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalıya sözleşmede verilmesi planlanan 50.000 TL katkının da aktarıldığı, bu kapsamda sözleşmeyi ihlal eden davalı hakkında İzmir...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 25.000 USD cezai şart ve 25.000 TL mali katkının tahsili talebiyle icra takibi başlatıldığı, ancak davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğundan bahisle davalının itirazının iptaline, icra takibinin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesiyle; müvekkili tarafından başlangıçtan itibaren almayı kabul ve taahhüt ettiği satışları yaptığı, üzerine düşen edimlerini yerine getirdiği, davaya konu işletmenin apartman maliklerinin kararı nedeniyle kentsel dönüşüme girdiği, müvekkili tarafından kiralanan yerin kentsel dönüşüme girmesi nedeniyle kendi iradesi dışında gerçekleştiği ve maalesef işletmesini kapatmak zorunda kaldığı, tahliye edilen Şubat 2017 tarihine kadar müvekkilinin alım yaptığının sabit olduğu, binanın yıkılması nedeniyle müvekkilinin yapabileceği bir şeyinin olmadığı, mücbir bir sebep olduğu, işletme yoksa satışın da yapılamayacağından bahisle açılan davanın reddine ve kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-İzmir... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyasının bir sureti getirtilmiş olup, incelenmesinden, davacı tarafça, davalı şirket ve dava dışı ... aleyhinde 22.12.2021 tarihinde 25.000,00 USD cezai şart ve 50.000,00 TL yatırım tutarı iadesi ve 57.710,27 TL yatırım tutarı iadesi işlemiş faizi olmak üzere toplam 50.000,00 USD ve 107.710,27 TL üzerinden ilamsız icra takibinin başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde icra takip dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesi kapsamında takibin durduğu anlaşılmıştır.
2-Karşıyaka ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının bir sureti getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
3-Karşıyaka..cra Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının bir sureti getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
4-Karşıyaka...İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı icra takip dosyasının bir sureti getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
5-Buca Sosyal Güvenlik Merkezine müzekkere yazılarak davalı şirketin işyeri kayıtları getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
6-Karşıyaka Belediyesi Başkanlığı Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davaya konu işletmeye ilişkin kayıtlar getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
7-Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak davalının kayıtlı satış belgesi ve yenileme bilgilerinin bir örneği getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
8-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler... tarafından düzenlenen 18.04.2024 tarihli raporda; Davalının işini mücbir sebep nedeniyle bırakması kapsamında davacıya cezai şart ödemesinin gerekmeyeceği, davalının, davacının ödediği katkı tutarı olan 50.000,00 TL'nin 18.018,50 TL'lik bölümünü, davacının keşide ettiğini beyan ettiği 21.09.2017 tarihli ihtarnamenin tebliğinden itibaren işlemiş ve işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsil edebileceği bildirilmiştir.
9-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında en son rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 25.11.2024 tarihli ek raporda; taraflar arasındaki sözleşmenin 21.maddesinde cezai şart ve fesih halinde ödenmesi gereken hususlarla ilgili olarak taraflar arasındaki sözleşmede hükümler bulunduğu, her ne kadar davalının işini ve işyerini terk etmiş olmasının kendi kusurundan kaynaklanmasa da tacir sıfatını taşıyan davalının imzaladığı sözleşmede cezai şart ödemeyi ve aldığı kazanımları iade etmeyi kabul ettiğinin de tartışmasız olduğu, bu konudaki takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
10-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında en son rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 06.05.2025 tarihli 2.ek raporda; davalı şirketin icra takip tarihi, dava tarihi ve güncel tarihe en yakın tespit edilen kaydi özvarlıkları şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamadığı, yani davalı şirketin hem icra takip tarihi, hem dava tarihi, hem de güncel tarihte kaydi bilançolara göre borca batık olduğu, bu kapsamda cezai şart tutarı olan 25.000,00 USD'yi ödemesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ / KABUL :
Davanın; davacı tarafça davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle takibe konu edilen tutar kadar alacaklı olup olmadığı noktasında toplandığı,
İzmir... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyasının bir sureti getirtilmiş olup, incelenmesinden, davacı tarafça, davalı şirket ve dava dışı... aleyhinde 22.12.2021 tarihinde 25.000,00 USD cezai şart ve 50.000,00 TL yatırım tutarı iadesi ve 57.710,27 TL yatırım tutarı iadesi işlemiş faizi olmak üzere toplam 50.000,00 USD ve 107.710,27 TL üzerinden ilamsız icra takibinin başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde icra takip dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesi kapsamında takibin durduğunun görüldüğü,
Her ne kadar davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunduğundan TBK 146.maddesi gereğince zamanaşımı def'inin reddine karar vermek gerektiği,
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığına yazılan yazı kapsamında, davalı şirketin "... Caddesi, No....Apt. ... Mahallesi Karşıyaka/İzmir" adresinde bulunan işyeri için 23.10.2012 tarihli Açık Alkollü İçki Satış Belgesi'nin düzenlendiği, bahse konu belgenin 2017 yılı Süre Uzatım İşlemi yapılmadığından 01.04.2017 tarihi itibariyle geçersiz duruma düştüğünün bildirildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Karşıyaka Belediyesi Başkanlığı Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne yazılan yazı kapsamında, davalının işyerinin bulunduğu adresin yapıya ilişkin malik veya malik vekilinin talebine istinaden 11.04.2017 tarihli Yıkım İzin Belgesi düzenlendiği, yıkım iznine istinaden yapının 20.11.2017 tarihinde yıkıldığının bildirildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek suretiyle taraflar arasındaki sözleşme kapsamında her iki tarafa ait ticari defterlere taraflar arasındaki ticari ilişkinin ne şekilde yansıdığı, sözleşmede belirtildiği şekilde davalı tarafça alım yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne şekilde yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davacının takibe konu cezai şart ve yine yatırım bedelinin iadesine ilişkin isteminin yerinde olup olmadığı, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren icra takibi ve dava tarihine kadarki davalı defterleri incelenmek suretiyle talep edilen cezai şartın davalının iktisaden mahvına sebebiyet verecek nitelikte olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen kök ve ek rapordan; Davalının işini mücbir sebep nedeniyle bırakması kapsamında davacıya cezai şart ödemesinin gerekmeyeceği, davalının, davacının ödediği katkı tutarı olan 50.000,00 TL'nin 18.018,50 TL'lik bölümünü, davacının keşide ettiğini beyan ettiği 21.09.2017 tarihli ihtarnamenin tebliğinden itibaren işlemiş ve işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsil edebileceği, taraflar arasındaki sözleşmenin 21.maddesinde cezai şart ve fesih halinde ödenmesi gereken hususlarla ilgili olarak taraflar arasındaki sözleşmede hükümler bulunduğu, her ne kadar davalının işini ve işyerini terk etmiş olmasının kendi kusurundan kaynaklanmasa da tacir sıfatını taşıyan davalının imzaladığı sözleşmede cezai şart ödemeyi ve aldığı kazanımları iade etmeyi kabul ettiğinin de tartışmasız olduğu, bu konudaki takdirin mahkemeye ait olduğu, davalı şirketin icra takip tarihi, dava tarihi ve güncel tarihe en yakın tespit edilen kaydi özvarlıkları şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamadığı, yani davalı şirketin hem icra takip tarihi, hem dava tarihi, hem de güncel tarihte kaydi bilançolara göre borca batık olduğu, bu kapsamda cezai şart tutarı olan 25.000,00 USD'yi ödemesinin mümkün olmadığının tespit edildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, tüm dosya kapsamı belgeler ile bilirkişiler... tarafından düzenlenen kök ve ek raporların birlikte değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında 01.11.2012 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığı, davalı şirketin sözleşme yürürlükteyken taahhütlerini yerine getirmediğinin iddia edildiği, davalının TAPDK Satış Belgesi yenileme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ve Şubat 2017 tarihinden itibaren tüketici taleplerine uygun düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde davacıdan ürün almadığı ve müşterilerin talebini karşılayacak şekilde etkin olarak ürün bulundurmayarak ve satmayarak sözleşmenin birden fazla maddesini ayrı ayrı ihlal ettiğinin iddia edildiği, bu nedenlerle taraflar arasındaki sözleşmenin davacı şirket tarafından haklı nedenlerle feshedildiği, yine taraflar arasındaki sözleşmenin 21.maddesi kapsamında davalının, davacı şirkete 25.000 USD cezai şartı nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, davacı tarafından davalıya sözleşmede kararlaştırılan 50.000,00 TL katkı payının ödendiği, davalının sözleşmeyi ihlal etmesi sebebiyle davacı tarafça davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin 21.maddesi kapsamında davalının davacıya sözleşmenin ihlali halinde 25.000,00 USD cezai şartın ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiği belirlenmiş ise de, Karşıyaka Belediyesi Başkanlığından getirtilen belgelerin incelenmesinden davalı şirkete ait işyerinin de bulunduğu bina hakkında 11.04.2022 tarihinde Yıkım İzni Belgesi düzenlendiği, bu kapsamda davalının işyerini mücbir sebeplerle kapatmak durumunda kaldığı, ayrıca davalı şirketin icra takip tarihi, dava tarihi ve güncel tarihe en yakın tespit edilen kaydi özvarlıkları şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamadığı, davalı şirketin hem icra takip tarihi, hem dava tarihi, hem de güncel tarihte kaydi bilançolara göre borca batık olduğunun belirlendiği, bu kapsamda cezai şart tutarı olan 25.000,00 USD'yi ödemesinin mümkün olmadığının tespit edildiği, davacının ödediği katkı tutarı olan 50.000,00 TL'nin 18.018,50 TL'lik bölümünü, davacının ihtarname keşide ettiğini 21.09.2017 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsil edebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, İzmir...İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın sadece 50.000,00 TL kısmından 18.018,50 TL yatırım tutarı iade parası olarak icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak miktarı yapılan yargılama neticesinde belirlendiğinden icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM /Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE, İzmir ...İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın sadece 50.000,00 TL kısmından 18.018,50 TL yatırım tutarı iade parası olarak icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacak miktarı yapılan yargılama neticesinde belirlendiğinden icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.230,84 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 5.278,42 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.047,58 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davacı taraftan tahsil edilen 1.230,84 TL harç ve 80,70 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 1.071,50 TL ve bilirkişi ücreti 7.000,00 TL olmak üzere toplam 8.071,50 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına tekabül eden 80,71 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında kabul-red oranı dikkate alınarak 13,20 TL'sinin davalıdan, bakiye 1.306,80 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesaplanan 18.018,50 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesaplanan 18.018,50 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/10/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza