T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/842
KARAR NO: 2022/1058
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 27/10/2022
KARAR TARİHİ: 25/11/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; ... Büro Makinaları San.Tic.A.Ş.'te bilemedikleri bir durumdan dolayı elektronik olarak saklama zorunluluğu bulunan 2017 yılının ocak ila mayıs ayları dahil olmak üzere dosya eklerine ulaşamadıklarını, ilgili ayların klasörleri server da kayıtlı olup klasör içeriğinin bir kısmı silindiği, tüm ayların beratlarının yasal süre içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı sitesine yüklenmesine karşın indirilen dosyalar içerisinde beratların olmadığını beyan ederek ilgili evraklar hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı şirketin 2017 yılı ocak, şubat, mart, nisan ve mayıs aylarına ait tüm ticari defter ve eklerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
TTK 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; Davaya konu edilen uyuşmazlığın 6102 sayılı yasanın 82.maddesinin 7. fıkrası gereğince tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zayine ilişkin olduğu, zayi isteminin bir afet veya hırsızlık sebebiyle istenebileceği ve tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde isteyebileceği, ancak davacı tarafın ilgili şirket 2017 yılı ocak, şubat, mart, nisan ve mayıs aylarına ait tüm ticari defter ve eklerine ulaşamadıklarını iddia ettiği, ilgili zayi nedeninin kanunun belirttiği nedenlerle uyuşmadığı, buna ilişkin dava dilekçesinin deliller kısmında zayi istemini destekler hiç bir delil sunmadığı, ayrıca zayi sebebinin yasanın zikrettiği nedenler arasında olmaması ve iddiaya dayanak olarak delil gösterilmemesinden ötürü mahkemece hangi delillerin gerekli olduğunun da tespitinin yapılamadığı, bu bağlamda 6102 sayılı yasanın 82/7 maddesinin uygulanamayacağı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer OLMADIĞINA,
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin talebin mahiyeti gereği talep eden üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca talep eden tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra talep edene İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/11/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır