T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/879
KARAR NO: 2023/648
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 08/11/2022
KARAR TARİHİ: 15/09/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
Davacı vekilince dava dilekçesinde özetle;
08.09.2021 tarihinde davalı ... İçecek Gıda Pazarlama Ticaret Limited Şirketi(davalı işleten)' nin işleteni, davalı ...(davalı sürücü)' sü, davalı Türk ... Sigorta Şirketi(davalı sigortacı)' sı olduğu... plaka sayılı aracın, davacıya ait olan ... plaka sayılı araç ile dava dışı park halinde olan başka bir araç arasından geçemeye çalışırken, davacıya ait olan ... plaka sayılı aracın sol yan kısmına çarparak trafik kazası meydana geldiğini,
Meydana gelen kazada davalı sürücünün aslı kusurlu olarak kazanın oluşumunda etken olduğunu,
Davacıya ait olan ... plaka sayılı araçta 4.372,05 Euro hasar onarım bedelinin ve bu bedelin hesaplanması amacıyla alınan eksper rapor ücrtenin 686,63 Euro olduğunu, araçta değer kaybı meydana geldiğini ve değer kaybı tazminatı istemlerinin olduğunu, Davalı sürücünün 6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereğince davacı aracında meydana gelen zararı gidermekle yükümlü olduğunu, davalı sigortacınını zorunlu mali mesuliyet sigortası hükümlerine göre zararı gidermekle yükümlü olduğunu,
Ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak davalılardan tahsil edilmesi gerektiğini,
İddia etmek suretiyle davacıya ait olan ... plaka sayılı araçta meydana gelen 4.372,05 Euro hasar tazminatının ve 6100 sayılı yasanın 107. Maddesine göre talep edilen 50,00 Euro değer kaybı tazminatının aynen ya da fiili ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinde belirlenecek Türk Lirası karşılığının 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalı ...çecek Gıda Pazarlama Ticaret Limited Şirketi(davalı işleten)vekilince cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz olduğunu,
Dava şartı arabuluculuk sürecinin yokluklarında usule aykırı olarak gerçekleştirildiğini, Davalı sürücünün meydana gelen kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, bütün kusurun davacıya ait olan aracın sürücüsünde olduğunu, Talep edilen hasar bedeli ile gerçek zararın uyuşmadığını,Hasar durumuna dair bilirkişi raporu alınması gerektiğini, Savunmak suretiyle öncelikle yetkisizlik sebebiyle, aksi halde dava şartı yokluğundan, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı...(davalı sürücü) cevap dilekçesinde özetle;Mahkemenin yetkisiz olduğunu,Dava şartı arabuluculuk sürecinin yokluklarında usule aykırı olarak gerçekleştirildiğini, Davalı sürücü olarak meydana gelen kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, bütün kusurun davacıya ait olan aracın sürücüsünde olduğunu, Talep edilen hasar bedeli ile gerçek zararın uyuşmadığını,Hasar durumuna dair bilirkişi raporu alınması gerektiğini, Savunmak suretiyle öncelikle yetkisizlik sebebiyle, aksi halde dava şartı yokluğundan, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Türk ... Sigorta Şirketi(davalı sigortacı) vekilince cevap dilekçesinde özetle;
Usulüne uygun surette davacılar tarafından sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediğini,
Zararın Türk Lirası olarak hesaplanmasının, aksi halde haksız fiil tarihindeki Kur esas alınarak Türk Lirası karşılığı üzerinden verilmesini, Hasar talebine ilişkin zararı genel şartlara uygun olarak tespit edilmesi gerektiğini, Kusur oranının tespiti için Adli Tıp Kurumuna dosyanın gönderilmesi gerektiğini,
Değer kaybının genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini,Ekspertiz ücretinden sigortacının sorumlu olmadığını,Sigortacının temerrüt tarihinin uygun bir surette belirlenmesi gerektiğini ve ayrıca yasal faize hükmedilebileceğini, Arabuluculuktan kaynaklı vekalet ücretinin sigortacıdan talep edilemeceyeceği,Ticari avans talep edilemeleyeceği,Savunmalarıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar Kabulünde Olan Hususlar
08.09.2021 tarihinde davalı ...çecek Gıda Pazarlama Ticaret Limited Şirketi(davalı işleten)' nin işleteni, davalı...(davalı sürücü)' sü, davalı Türk ... Sigorta Şirketi(davalı sigortacı)' sı olduğu... plaka sayılı araç ile davacı ait olan ... plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiği tarafların kabulündedir.
Davalı sigortacının, davalı ...çecek Gıda Pazarlama Ticaret Limited Şirketi(davalı işleten)' nin işleteni, davalı...(davalı sürücü)' sü olduğu... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu tarafların kabulündedir. Ayrıca dosya arasına alının zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi ile bu husus bir kez daha tespit edilmiştir.
Tarafların Anlaşamadıkları Hususlar
08.09.2021 tarihinde davalı ...çecek Gıda Pazarlama Ticaret Limited Şirketi(davalı işleten)' nin işleteni, davalı...(davalı sürücü)' sü, davalı Türk ... Sigorta Şirketi(davalı sigortacı)' sı olduğu... plaka sayılı araç ile davacı ait olan ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazasında hangi araç sürücüsünün kusurlu olduğu,
Davacıya ait olan araçta meydana geldiği iddia edilen hasara ilişkin bedel ile gerçek zararın uyuşup uyuşmadığı, ayrıca davacı tarafın hasar onarım bedelinin tespiti,
Davacıya ait olan araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybı meydana gelmişse bunun parasal karşılığının ne olduğu,
Mahkemenin yetkili olup olmadığı,
2918 sayılı yasanın 97. Maddesine uygun surette sigorta şirketine başvuru yapılıp yapılmadığı,
Tazminat hükmü verilecekse, bu tazminata yürütülecek faizin tarihi ve cinsinin ne olduğu,
Tazminatın hangi para cinsi üzerinden tespit edileceği,
Taraflar anlaşamadıkları hususlardır.
Deliller ve Değerlendirilmesi
Kaza tespit tutanağı, davacıya ait ehliyet, davacıya ait olan aracın ruhsatı, yeşil kart belgeleri, davacı aracına ait fotoğraflar, sigorta şirketine başvuru evrakı, arabuluculuk anlaşamama son tutanağı, zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi, ... sayı numaralı hasar dosyası, dosyamız arasına alınmıştır.
16.02.2023 tarihli adli trafik bilirkişisi ve otomotiv alanında uzman makine mühendisi bilirkişinin hazırlamış oldukları rapor dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporda, davalı sürücünün 2918 sayılı yasanın 54/1-b4 ve 56/1- a maddelerini ihlal etmek suretiyle kazının oluşumuna etki ettiğinin, davacı aracını sevk ve idare eden sürücünün kazanın oluşumuna etki eden bir davranışının bulunmadığı adli trafik bilirkişisince tespit edilmiştir. Davacı aracında meydana gelen hasarın onarım bedelinin 2.074,99 Euro olduğunun, araçta meydana gelen değer kaybının ise 200,00 Euro olduğu otomotiv bilirkişisince tespit edilmiştir. Sürücülerin kazanın oluşumuna yaptıkları etkinin dosya kapsamında yer alan belgelere uygun şekilde değerlendirildiği anlaşılmıştır. Hasar onarım bedeli açısından 17.01.2023 tarihli ara kararda yer aldığı şekilde orijinal parçalar kullanılmak suretiyle onarımın gerçekleşmesi halinde bedelin tespiti yapılması istenmesine rağmen bilirkişinin bu hususa dikkat etmeksizin raporunu sunduğu anlaşılmıştır.
07.03.2023 tarihinde davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı itiraz edildiği görülmüştür. Yapılan itirazda, hasar bedeli hesabına ve değer kaybı hesabına dair itirazların ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.
08.03.2023 tarihinde davalı sigortacı tarafında bilirkişi raporuna karşı itiraz edildiği görülmüştür. Yapılan itirazda, hasar bedeli hesabına ve değer kaybı hesabına dair itirazların ileri sürüldüğü, ayrıca davalı sigortacının ekspertiz ücretinden sorumlu olmadığını ileri sürdüğü anlaşılmıştr.
Tarafların itirazları ve otomotiv bilirkişisinin hasar onarım bedeli hesaplarına ilişkin mahkemece tespit edilen noksanlıklar bir arada değerlendirildiğinde, dosyanın taraf itirazları değerlendirilmek ve mahkeme ara kararına uygun surette rapor hazırlanmak üzere ek rapor alınması için yeniden bilirkişi heyetine gönderildiği görülmüştür.
07.05.2023 tarihinde alınan ek bilirkişi raporunda, orijinal parçalar kullanılmak suretiyle araç onarım bedelinin hesaplandığı, bu hesap yapılırken hangi parçaların değişmesi gerektiği, hangilerinin onarılması gerektiğinin de gerekçeli olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.
22.05.2023 tarihinde davacı vekilince bilirkişi ek raporuna karşı itiraz edildiği, 31.05.2023 tarihinde davalı işleten tarafından bilirkişi ek raporuna karşı itiraz edildiği, 26.05.2023 tarihinde davalı sigortacı tarafından bilirkişi ek raporuna karşı itiraz edildiği, 01.06.2023 tarihinden davalı sürücü tarafından ek bilirkişi raporuna karşı itiraz edildiği görülmüştür. Araç sürücülerinin kusur durumuna, davalı işletenin zarardan sorumlu olmadığına dair, eksper ücreti, hasar onarım bedeli tespiti, değer kaybı bedeli tespitine yönelik itirazların bulunduğu görülmüştür. Otomotiv bilirkişisince yapılan değerlendirmelerde, aracın hangi parçasının değişeceği, hangisinin onarılacağına dair tespitlerin teknik tespitler olduğu, itirazların teknik içerikli delillerle ispat edilmesi gerektiği, ancak taraflarca bu hususa yönelik ispattan uzak soyut itirazların ileri sürüldüğü görülmekle bu yöndeki itirazlara itibar edilmemiştir. Ayrıca kusur tespitinin 2918 sayılı yasa ve dosya kapsamındaki belgelere uygun surette yapıldığı görülmekle bu yöndeki itirazlarında soyut beyanlardan ibaret olduğu anlaşılmış, bunlara da itibar edilmemiştir.
2918 sayılı yasanın 91. Maddesine göre; "işletenlerin, bu kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." Bu doğrultuda davalı sigortacının davalı şirketin işleteni olduğu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu dosya arasındaki sigorta poliçesi ile tespit edilmiştir.
2918 sayılı yasanın 85. Maddesine göre; "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Anılı yasa maddelerine göre davalı sigortacının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir. Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir. Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir. Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir. Zorlayıcı neden, zarar görenin ağır kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru hallerinde illiyet bağı kesilir.
Bu açıklamalar ışığında davalı şirketin işleteni olduğu aracın davalı sürücüsünün 2918 sayılı yasanın 54/1-b4 ve 56/1- a maddelerini ihlal etmek suretiyle davacıya ait olan araca çarptığı ve davacının aracında zarar meydana geldiği, zarar ile davalı şirketin işleteni olduğu aracın davalı sürücüsünün ihlal içeren eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunduğu, davacının aracında meydana gelen hasar onarımının tazminatın hesaplama ilkeleri, onarımda orijinal parçaların kullanılması gerektiği, bedel tespiti yapılırken Almanya Federal Cumhuriyeti piyasa rayicine göre tespitin yapıldığı, ayrıca değer kaybına hususunda aracın kendi ülkesindeki kaza öncesi ve sonrası piyasa rayiç bedelinin gözetildiği anlaşılmakla hükme elverişli olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda bilirkişi ek raporundaki tespitler doğrultusunda, davalı sigortacının 2918 sayılı yasa gereği, davalı işletenin yine 2918 sayılı yasanın ve 6098 sayılı yasanın işletenin sorumluluğuna ilişkin hükümleri, davalı sürücünün 6098 sayılı yasanın haksız fiilin failine yönelik sorumluluğu çerçevesinde kusuru oranında davacının zararlarından sorumlu olduğu, ekspertiz ücretinin 6102 sayılı yasanı 1426/1 maddesi gereğince davalıların sorumluluğunda olduğu, sair yargılama giderleri açısından ise 6100 sayılı yasanın 326/1 maddesi gereğince davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-2.698,17 EURO hasar tazminatının davalılar... ve ...çecek ve Gıda Pazarlama Ticaret Ltd Şirketi yönünden 08.09.2021 tarihinden itibaren, davalı Türk ... Sigorta A.Ş. Yönünden 04.10.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, (davalı sigorta şirketi sorumluluğu 2021 yılı ZMMS poliçe teminat limiti olan 43.000 TL ile sınırlıdır)
3-200 EURO değer kaybı tazminatının davalılar... ve ...çecek ve Gıda Pazarlama Ticaret Ltd Şirketi yönünden 08.09.2021 tarihinden itibaren, davalı Türk ... Sigorta A.Ş. Yönünden 04.10.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, (davalı sigorta şirketi sorumluluğu 2021 yılı ZMMS poliçe teminat limiti olan 43.000 TL ile sınırlıdır)
4-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
5-Bilirkişi delil avansı, tebligat gideri olarak davacı tarafça yapılan 3553,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 2096,27 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı tarafça dava açılırken yatırılan peşin karar ve ilam harcı ile tamamlama harcı olarak toplam 1458,47 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
7-Alınması gerekli bakiye 4345,57 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Karar tarihi ile yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 9.2000 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
9-Karar tarihi ile yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 9.2000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
10-686,63 EURO ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
11-3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı Türk ... Sigorta A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2023
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır