T.C.
İZMİR
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR.
ESAS NO: 2022/929
KARAR NO: 2023/440
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 24/11/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle ; Davalı şirketlerde şoför olarak çalışan Ersin Yılmaz tarafından davacı şirket aleyhinde İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında işçilik alacağı davası açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davacı kurum tarafından İzmir ... İş mahkemesi kararının istinaf edildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ... E., ... K. Sayılı kararı ile istinaf talebinin reddedildiği, ilk derece mahkemesi kararı neticesinde ... vekilince İzmir ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında icra takibi başlatıldığı, davacı kurumca icra dosyasındaki tüm ödemelerin yapıldığını, İzmir ... İş Mahkemesi ve İzmir ... İcra Dairesi dosyasına yapılan tüm ödemelerin tahsili amacıyla işbu davanın açıldığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalılara usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olmasına rağmen esasa cevap süresi içerisinde davalılarca davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davaya konu İzmir ...İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
2-Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında davaya konu İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının bir sureti getirtilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.
3-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında SGK'ya müzekkere yazılarak dava dışı işçi ...'ın hizmet döküm cetvelleri getirtilmiş olup, gelen 13.12.2022 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir.
4-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı ve belgeler incelenmek kaydıyla davacı tarafın rücuen tazminat isteminin yerinde olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 25.03.2023 tarihli raporda; dava konusu uyuşmazlıklarda temyizen inceleme görevi Yargıtay ... Hukuk Dairesine verildiğinden bu dairenin ilkeleri doğrultusunda davacı kurumun ödediği ve talepte bulunduğu 42.059,67 TL'nin 14.686,99 TL'sinden davalı ... San. Tic. Ltd. Şti, 27.372,68 TL'sinden ise diğer davalı ... Tur. Nak. Gıda. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğusonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLER- DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL:
Dava; dava dışı işçinin işçilik alacakları kapsamında davacı hakkında İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasından verilen karar ve bu karara istinaden başlatılan ilamlı icra takibi nedeniyle ödenen tutarın davalı şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davaya konu İzmir ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasının bir sureti getirtilmiş olup, incelenmesinden dava dışı işçi ... tarafından davacı şirket aleyhinde 6.274,91 TL kıdem tazminatı, 2.524,89 TL ihbar tazminatı, 1.167,20 TL yıllık izin ücreti, 6.148,86 TL fazla çalışma ücreti, 929,38 TL genel tatil ücreti, 2.725,00 TL genel tatil ücreti, 900,00 TL genel tatil ücreti ile 4.076,12 TL işlemiş faiz, 61,64 TL işlemiş faiz, 28,49 TL işlemiş faiz, 1.751,83 TL işlemiş faiz, 264,78 TL işlemiş faiz, 40,32 TL işlemiş faiz, 13,32 TL işlemiş faiz olmak üzere 26.906,74 TL üzerinden ilamsız icra takibinin başlatıldığı görülmüştür.
Getirtilen İzmir ... İş Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinden, dava dışı işçi ... tarafından davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhinde 27.12.2017 tarihinde işçilik alacaklarından kaynaklı olarak alacak davası açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 29.04.2019 tarihinde davanın kısmen kabulü ile 6.322,91 TL brüt kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 14.06.2015 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte 100,00 TL brüt ihbar tazminatı, 100,00 TL brüt yıllık izin ücreti alacağının dava tarihinden, 2.897,22 TL brüt ihbar tazminatı, 1.532,66 TL brüt yıllık izin ücreti alacağının ıslah tarihi olan 21.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bilirkişi raporunda fazla çalışma ve genel tatil ücretleri yönünden hesaplanan miktarın 1/3 oranında indirim yapılarak fazla çalışma ücretinin 8.600,90 TL, genel tatil ücretinin 1.327,18 TL olarak tespiti ile 8.600,90 TL brüt çalışma, 1.300,00 TL brüt genel tatil ücreti alacağının dava tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla çalışma ücreti yönünden fazla talebin reddine karar verildiği, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun İzmir BAM ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararıyla kesin olarak reddine karar verildiği dosya kapsamı belgelerden anlaşılmıştır.
Davacı tarafça İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 18.10.2021 tarihli tahsilat makbuzu kapsamında 38.081,72 TL ödenmiş olduğu bir sureti dosya içerisinde bulunan tahsilat makbuzundan anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilafın, dava dışı işçiye, işçilik alacaklarından dolayı ödenen tutarın taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri kapsamında davalılardan rücuen talep edilip edilemeyeceği, bu kapsamda davacının rücu talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilebilmesi açısından bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda; dava dışı işçi ... tarafından davacı aleyhinde işçilik alacaklarından kaynaklı olarak İzmir ... İş Mahkemesinde görülen davanın ... Esas, ... Karar sayılı dosyasıyla sonuçlandırıldığı ve İzmir BAM ... Hukuk Dairesi'nin 06.10.2021 tarihli kararıyla kesinleştiği, dava dosyasına sunulan ve taraflarca imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ile sözleşme eki idari ve teknik şartnamelerinin 4734 ve 4735 Sayılı Yasa kapsamında düzenlendiği, davacı ile davalı alt işveren arasındaki ilişkinin, davacı şirket ile davalı alt işveren arasında akdedilen "Sürücü İle Birlikte 22 Adet Aracın Kiralanması" ile "Hizmet İşleri Genel Şartname" hükümlerine dayandığı, davacı ile davalı alt işverenler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin "Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler" başlığı altındaki 7.maddesinde "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin teklif fiyata ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ... sözleşme bedeline dahildir...." hükmünün yer aldığı, yine "Sözleşmenin Ekleri" başlığı altındaki 8.1.maddesinde "İhale dökümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, idareyi ve yükleniciyi bağlar. Ancak sözleşme hükümleri ile ihale dökümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dökümanında yer alan hükümler esas alınır." hükmünün yer aldığı, yine "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumluluk" başlıklı 22.maddesinde "Yüklenicinin sözleşme konusu işle ilgili çalıştıracağı, personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür..." Hüküm Bulunmayan Haller başlıklı 35.maddesinde ise "Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgilisine göre 4734 ve 4735 Sayılı Kanun hükümlerine, bu kanunda hüküm bulunmaması halinde genel hükümlere göre hareket edilir" hükümlerine yer verildiğinin görüldüğü, yine Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin incelenmesinden Şartnamenin "Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Haklar ve Çalışma Şartları" başlığını taşıyan 6.bölüm 38.maddesinde Çalışanların Özlük Hakları, 39.maddesinde Çalışanların Sağlık İşleri, 40.maddesinde Çalışanların Kazaya Uğramaları, 41.maddesinde Çalışanların Yiyeceği ve İçeceği ile ilgili hükümlerin yer aldığı, ayrıca Araç Kiralama Teknik Şartnamesinde yer alan hükümler incelendiğinde taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmeleri ile sözleşme eki şartnamelerde tazminat ve işçilik alacaklarından asıl işverenin sorumlu olacağına dair hükümlere yer verilmediğinin görüldüğü bildirilmiştir.
Yine alınan bilirkişi raporunda dava dışı işçi ...'ın davalı .... Ltd. Şti.'de 438 gün, diğer davalı ... Turizm ... Ltd. Şti.'de 640 gün olmak üzere toplam 1078 gün çalışmış olduğunun tespit edildiği, taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alımı Sözleşmelerinin eki kabul edilen şartnamede iş mevzuatından kaynaklı tazminat ve işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağı hüküm altına alındığından, taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eki olan şartnamelerde tazminat ve işçilik alacaklarından asıl işverenin sorumlu olacağına ilişkin hükümlere yer verilmediği, bu nedenle Yargıtay'ın emsal kararları doğrultusunda işçiye ödenen kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle ilgili olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu oldukları ve işveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemelerinde aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebileceği yönündeki kararlar doğrultusunda kıdem tazminatı ile bu alacağın işlemiş faizi ve fer'ilerinden alt işverenlerin dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu olacağı kabul edilerek bu yönde hesaplama yapılmasının gerektiği, ayrıca ihbar tazminatının işçinin hizmet akdini haksız fesheden ve kanunda yer alan ihbar önellerini işçiye vermeyen tarafın ödemesi gereken bir tazminat türü olduğu, iş mahkemesinin kesinleşen kararına göre dava dışı işçinin hizmet akdinin bildirimsiz olarak son alt işverence feshedilmesi nedeniyle yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olacağının kabulü ile hesaplama yapılmasının gerektiği, yine İş Mahkemesinin kesinleşen kararına göre dava dışı işçinin hizmet akdinin davalı son alt işveren tarafından feshedilmesi nedeniyle Yargıtay'ın emsal kararları uyarınca dava dışı işçiye ödenen yıllık izin ücreti ve fer'ilerinden dava dışı işçiyi çalıştıran son alt işverenin sorumlu olacağının kabulü ile hesaplama yapılmasının gerektiği, yine Yargıtay kararlarına göre asıl işverence icra takibi sonrası ödenen tazminat ve işçilik alacakları dışındaki vekalet ücreti, yargılama gideri ile ilgili diğer ödemelerinde alt işverenlerin dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı görüşü esas alınmak suretiyle hesaplama yapılmasının gerektiği bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişiden alınan rapor ve tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dava dışı işçinin işçilik alacakları nedeniyle davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen tutarın davalıdan işçiyi çalıştırdığı dönemler itibariyle rücuen tahsili açısından açılan iş bu davada, kural olarak her yüklenicinin dava dışı işçinin işçilik alacaklarından dolayı kendi bünyesinde çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafın dava dışı işçiye ödenen tutarın davalıdan rücuen tahsili yönündeki talebi açısından taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme eki şartnamelerde bu hususta tarafların sorumluluklarına dair hüküm bulunması halinde öncelikle iş bu hükümlerin uygulanmasının, sözleşme ve eki şartnamelerde buna dair hüküm bulunmaması halindeyse davalı alt işverenlerin dava dışı işçinin kendi yanlarında çalıştığı döneme isabet eden tutarların yarısından sorumlu olduklarının değerlendirilmesinin gerektiği, ayrıca dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemlerle orantılı olarak tüm yüklenicilerin ve yine ihbar tazminatından ise son işverenin sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eki teknik şartnamelerdeki alt işverenlerin sorumluluğuna dair hükümler dikkate alındığında dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle yapılan hesaplama neticesinde; 18.04.2012 ve 14.06.2015 tarihleri arasında toplamda 1078 gün çalıştığı dikkate alındığında davacı tarafça dava dışı işçinin davalılar bünyesinde çalıştığı dönemler için dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları faiz ve fer'ilerinden dolayı davacıya karşı ayrı ayrı sorumlu olduklarının kabulü gerekmiştir. Bu kapsamda dava dışı işçi tarafından davacı şirket aleyhinde açılan dava üzerine İzmir ... İş Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosya üzerinden verilen karar nedeniyle İzmir ... İcra Dairesi'nin .. Esas sayılı icra takip dosyası kapsamında davacı tarafça dava dışı işçiye 04.10.2021 tarihinde toplam 38.081,72 TL ödeme yapmış olup, ayrıca İzmir ...İş Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasından yapılan 8,20 TL vekalet harcı, 5,20 TL vekalet harcı, 133,60 TL gider avansı, 1.066,10 TL bakiye karar harcı, 551,40 TL istinaf harçları, 1.145,93 TL icra ödemesine ilişkin gelir vergisi ödemesi, 1.067,52 TL bakiye karar harcı olmak üzere toplam 3.977,95 TL masraf yapıldığı ve davalıların taraflar arasındaki sözleşme ve eki şartnameler gereğince yapılan bu masraflardan dolayı davacı şirkete karşı sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Bu şekilde mahkememizce yapılan yargılama sırasında alınan ve aynen benimsenip hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen (38.081,72 TL + 3.977,95 TL=) 42.059,67 TL'Lik tutardan dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemler itibariyle 14.686,99 TL'sinden davalı ... San. Tic Ltd. Şti.'nin, 27.372,68 TL'sinden ise davalı ... Turizm ... Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu ve hesaplanan bu tutarlar nedeniyle davacının davalılara dava dışı işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri sınırlı olarak sorumlu olmak kaydıyla rücu edilebileceği sonucuna varılmış olmakla davanın kabulüne, 14.686,99 TL maddi tazminatın davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 27.372,68 TL maddi tazminatın davalı ... Turizm Nakliye Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'den dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiliyle davacıya verilmesine karar verme gereği doğmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
Davanın KABULÜNE, 14.686,99 TL maddi tazminatın davalı ... Kuyumculuk San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 27.372,68 TL maddi tazminatın davalı ... Turizm Nakliye Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'den dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiliyle davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.873,09 TL karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 718,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.154,81 TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ... Turizm ... Ltd. Şti.'nin 1.400,62 TL'sinden, diğer davalı ... Kuyumculuk ... Ltd. Şti. 754,19 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) tahsiliyle hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından başlangıçta yatırılan toplam 718,28 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 655,50 TL tebligat ve posta gideri, bilirkişi ücreti toplam 1.200,00 TL olmak üzere toplam 2.654,48 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ... Kuyumculuk San. Ve Tic. Ltd. Şti. 929,06 TL'den sorumludur, davalı ... Turizm Nakliye Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. 1.725,41 TL'den sorumludur)
1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında davalılardan (davalı ... Turizm ... Ltd. Şti.'nin 1.014,00 TL'sinden, diğer davalı ... Kuyumculuk ... Ltd. Şti. 546,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi maddesi gereğince hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Turizm ... Ltd. Şti.'nin 5.980,00 TL'sinden, diğer davalı ... Kuyumculuk ... Ltd. Şti. 3.220,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılarının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/06/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır