T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/33 Esas
KARAR NO : 2025/166
DAVA : İtirazın İptali (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/08/2022
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı/Alacaklı müvekkilin davalı ... Dış Ticaret ve Tur. Yatırım A.Ş alacağı için gönderilen 7 örnek ödeme emri, davalı-borçlu tarafından 16.08.2021 tarihinde tebellüğ edildiğini, davalı-borçlu tarafından Çeşme İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasında talep edilen alacağın tamamına tüm fer'ileri ile birlikte itiraz ettiğini, iş bu itiraz dilekçesi 28.08.2021 tarihinde taraflarına tebliğ edildiğini, Davalı şirket ile davacı müvekkili şirket arasında 05.03.2015 tarihli ahşap zemin döşeme işleri yapımı taşeronluk sözleşmesi gereğince ... Mah....lajı Mevkii No:... Çeşme/İzmir adresindeki beach clup'da 680 m2 alandan oluşan demir profil karkas üzerine ahşap zemin kaplama işi konuşunda anlaştıklarını, sonrasında davalı şirket tarafından 680 m2 haricinde ek işler yapıldığını, yapılan işler ile ilgili olarak davalı firmaya fatura düzenlenmiş ise de iş bu faturalar firma tarafından kabul edilmeyerek iade edildiğini, işveren firma yetkilisi tarafından pek çok kere borcun ödeneceği taahhüt edilmiş ise de fazladan yapılan işlerin bedeli ödenmediğini, bunun üzerine Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyası ile sözleşme haricinde fazladan yapılan işler için tespit yaptırılmış ve iş bu tespit raporu davalı şirkete tebliğ edildiğini, bu dönemde davalı şirket yetkilisi tarafından davacı müvekkil şirket yetkilisi...'e ödemenin yapılacağı beyan edilmiş ise de iş bu taahhüt yerine getirilmediğini, davalı-borçlunun ödeme yapmaması nedeniyle Çeşme İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ve davalı borçlu tarafından takibe itiraz edilmiş ve takibin durdurulmasına karar verildiğini, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmeleri de sonuçsuz kaldığını, davalı borçlunun itirazı haksız olup, bu nedenle mahkemenizce iptali gerektiğini, borçlunun Çeşme İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyasına yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, borçlunun kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın % 20’ından az olmamak üzere icra inkâr tazminatına/kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, dosyaya sunduğumuz Sözleşmeler ve diğer mevzuat hükümleri gereğince alacak tutarlarının sabit olduğunu, davalı şirketin üzerine kayıtlı menkul, gayrimenkul ve araçları ile banka hesapları üzerine İ.İ.K.nun 257.maddesi uyarınca ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazları olduğu, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça müvekkili aleyhine Çeşme İcra Dairesinin...E sayılı icra takip dosyası ile 86.542.47 TL alacak için icra takibine geçildiği, davacı tarafın bu alacağını 05.03.2015 yılında yapılmış bir eser sözleşmesine dayandırdığı, anılan tarihte ... isimli otelin bazı eksikleri için yaz sezonu öncesi müvekkil şirket davacıdan sözleşmede yazılı konuları havi bir takım imalatın yapılmasınının talep edildiği, taraflarca mutabık kalınan bedelin ise 52.000.00TL+KDV olduğu, söz konusu bedelin, müvekkil şirket tarafından anlaşmaya uygun olarak davacı ... şirketine teslim edilen üç adet çekle ödendiği, faturaların alındığı, müvekkil tarafından sözleşme konusu işler dışında davacı yanın iddialarının aksine kendilerine fazladan yeni bir şey ısmarlanmadığı ve bu doğrultuda herhangi bir borç doğmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, vekaletsiz iş görmeden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası,
-Çeşme İcra Dairesinin...esas sayılı dosya sureti,
-Bilirkişi ...'ın 21/06/2023 tarihli raporu,
-Tanık beyanları,
-Mahallinde mahkememizce yapılan keşif,
-Bilirkişi ...'ın 11/09/2024 tarihli kök ve 30/01/2025 tarihli ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.
İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre;
i) İlamsız takip yapılmış olması,
ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
İii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(19)11-1663 E., 2021/1070 K. sayılı kararında da değinilmiştir.
Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, Kanun’da özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.
Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;Davacının, davalı aleyhinde Çeşme İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasında fazla yapılan iş bedeli alacağına istinaden toplam 86.542,47 TL alacak üzerinden icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya 28/08/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 17/08/2021 tarihinde yasal süresi içerisinde, borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine davacının iş bu itirazın iptali davasını ikame ettiği, davalı ile aralarında eser sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme kapsamında işlerin yapıldığı, daha sonra davalının talebi üzerine ek işlerde yapıldığı, davalının bu ek iş bedelini ödemediği, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ettiği ve davalı tarafından takibe yapılan itirazın iptalini talep ettiği, davalının ise mahkememizin görevine itiraz ettiği, davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığı, ilave işlerin yapılmadığı, davacının ilave işten kaynaklı bir alacağının bulunmadığı, davacıya sözleşme gereğince gerekli ödemenin yapıldığı, davacıya borcunun bulunmadığını savunduğu, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ihtilafsız olup bu sözleşme haricinde davacının ilave iş yapıp yapmadığı, ilave iş yapmış ise bu işlerin ne olduğu, davacının bu işlerin bedelini talep edip edemeyeceği, davalı tarafından icra takibinde ve bu davada ileri sürülen zamanaşımı definin yerinde olup olmadığı, davacının alacağı olup olmadığı, alacaklı ise alacaklı olduğu miktarın ne kadar olduğu ve takibe yapılan itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Davacının iş bu davayı Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben ikame ettiği, dosyanın Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı sırasına kaydedildiği, anılan mahkemece 29/08/2022 tarih ...karar sayılı ilam ile mahkememiz lehine görevsizlik kararı verildiği, anılan karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna müracaat edilmediği ve dosyanın mahkememize yasal süresi içerisinde gönderildiği anlaşılmıştır.
Davacının eser sözleşmesi haricinde ilave iş yaptığını ileri sürdüğü, davalının ise eser sözleşmesi dışında davacı ile herhangi bir ilişkisinin bulunmadığını savunduğu, bu durumda iddia ve savunmanın ileri sürüş biçimine göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerektiği, tarafların tacir olduğu, davaya konu alacağın vekaletsiz iş görmeden kaynaklandığı, tarafları tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren nispi ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla davalının görev itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafından icra borca itiraz dilekçesinde ve davaya cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de,iddia ve savunmanın ileri sürülüş biçimine göre vekaletsiz iş görmeden davaya konu uyuşmazlıkta zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu, davacı tarafından davaya konu ilave iş imalatlarının 2015 ve 2016 yıllarında yapıldığı dikkate alındığında takip ve dava tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalının borca itiraz dilekçesinde ve cevap dilekçesinde ileri sürmüş olduğu zamanaşımı definin yerinde olmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.
Mahkememizce taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, ilişki var ise bu ilişkinin ticari defterlere ne şekilde yansıdığı ve takibe konu alacağın varlığı ve miktarına ilişkin olarak taraf defterlerinin bilirkişi tarafından incelenmesine karar verildiği, bu kapsamda taraflara 14/04/2023 tarihli celse ara kararı ile dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022- 2023 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarını sunmak veya bulunduğu yeri bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, davalının kendisine yapılan usulüne uygun ihtar ve tebliğe rağmen davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı ve bulunduğu yeri bildirmediği, davacının ise defter ve kayıtların bulunduğu adresi bildirdiği, mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde mahalinde inceleme yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 21/06/2023 tarihli raporunda, davacının davaya konu uyuşmazlık dönemine ilişkin defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, kendisi lehine delil vasfına sahip olduğu, davacı defterlerine göre taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafın 2015 yılına ait ticari defterlerinde davacı tarafından davalı tarafa düzenlenmiş olan toplam 4 adet adet 66.461,14 TL tutarındaki irsaliyeli faturalar karşılığında davalı tarafın borçlandırılmış olduğu, davalı tarafından davacı tarafa 2015 yılında bankadan yapılmış olan 5.101,14 TL tutarındaki banka havalesi ve verilmiş olan toplam 3 adet 61.360,00 TL tutarındaki vadeli çekler karşılığında alacaklandırılmış olduğu, davacı defterlerine göre davacının davalıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacının ilave işten kaynaklanan imalatın olup olmadığı, varsa ne olduğu ile bu imalat sebebiyle alacağının olup olmadığı, varsa miktarının ne olduğu hususlarında mahalinde iç mimar ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle keşif yapıldığı, bilirkişi heyetinin 11/09/2024 tarihli kök raporuna göre davacının sözleşme dışı 144,50 m2 ahşap zemin kaplaması, 2 adet camlı turnike, korkuluk, mutfak ünitesine kaplama, oturma alanları ve çıkış merdivenlerinde ahşap kaplama, direkler arası ahşap çapraz bağlama, açık gazino ve çocuk oyun alanı zemin kaplaması, bar direk ve kirişlerin kaplaması ve zemin silim imalatı yaptığı, bu imalatların Haziran 2015 tarihi itibariyle bedellerinin belirlendiği, buna göre söz konusu imalat bedelinin toplam 46.501,68 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine mahkememizce davacının itirazları ve dosyada bulunan delil tespit raporundaki ölçüm ve hesaplamalar ile mahkememizce alınan rapordaki çelişkileri giderir şekilde ek rapor düzenlenmesi istenildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 30/01/2025 tarihli ek raporda, delil tespit raporundaki birim fiyatın uygun olmadığı, 2015 yılı Haziran ayı itibariyle serbest piyasa rayicine göre hesaplama yapıldığı, bu sebeple kök rapordaki değerin uygun olduğu, yine ölçüme yapılan itirazın yerinde olmadığı, ancak oluşan farkın şeritmetrenin tutulması ve rüzgardan etkilenmesi gibi fiziki koşullardan kaynaklanmış oluşmuş olabileceği, bu durumun her iki ölçüm içinde geçerli olduğu, bu sebeple her iki ölçümün ortalamasının alınabileceği, bu durumda hesaplamada kısmi bir değişiklik olduğu, davacı tarafından talep edilebilecek alacağın 47.051,26 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Somut uyuşmazlıkta; davacının davalı şirkete ilave işler yaptığı iddiasıyla eldeki davayı ikame ettiği, mahkememizce davacının ilave imalatlarının olup olmadığı hususunda mahallinde keşfin icra edildiği, davacı tanıklarının dinlendiği, davacı tanıklarının müşterek beyanlarında davacı şirket tarafından dava konusu mahalde zemin kaplama, camlı turnike, çapraz korkuluk, mutfak ilavesi, oturma alanları ve çıkış merdivenleri kaplaması, demir direklerin ahşap ile kaplaması işlerinin davacı tarafından yerine getirildiğini ve bu işlerin ilave iş olduğunu beyan ettikleri, yine mahkememizce mahallinde bu işlerin yapıldığının gözlem yoluyla tespit edildiği, ayrıca bu hususun dosyamız içerisinde bulunan Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... D.iş sayılı dosyasının içeriğiyle de sabit olduğu, Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... D.iş sayılı dosyasının içerisinde bir örneği bulunan 05/03/2015 tarihli sözleşmeye göre bu işlerin sözleşme dışı iş olduğu ve ilave iş olduğu, taraflar arasında bu ilave işlere ilişkin bir sözleşme bulunmadığından ve davalı tarafından bu işlere ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi kabul edilmediğinden vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davacının yaptığı bu imalatların bedelini imalat tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçleri üzerinden talep edebileceği, mahkememizce alınan 11/09/2024 tarihli bilirkişi kök raporuna göre bu işlerin bedelinin KDV dahil 46.501,68 TL olduğu, her ne kadar davacı tarafından bu rapora itiraz edilmiş ve mahkememizce itiraz üzerine ek rapor alınmış ise de davacının itirazına konu Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... D.iş sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporundaki hesaplamaların 2016 yılı Ekim ayına ait olduğu ancak davacının dava konusu işe ait imalatlarının 2015 yılı Haziran ayında yapıldığı, serbest piyasa rayiçlerinin bu tarihe göre belirlenmesi gerektiği, ayrıca mahkememizce dava konusu mahalde keşif yapıldığı, bilirkişi tarafından imalat yapılan alanların ayrı ayrı ölçüldüğü, ek rapordaki ölçüme ilişkin hesaplamanın varsayıma dayandığı, kök rapordaki ölçüme ilişkin verilerin mahkememizce yerinde görüldüğü, bu sebeple davacı vekilinin kök rapora ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı, buna göre davacının ilave iş imalatına ilişkin olarak kök raporda tespit edildiği üzere KDV dahil 46.501,68 TL talep edebileceği ve alacağının varlığını bu tutarla sınırlı olarak ispat ettiği, bu halde davalının bu ilave iş bedelini tamamen ödendiğini yazılı delille ispat etmesi gerektiği, davalının dosya kapsamı itibariyle herhangi bir yazılı ispat vasıtası sunmadığı,davalının karşı ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği, buna göre davacının taraflar arasındaki temel ilişki ile takip ve dava konusu asıl alacağının varlığını 46.501,68 TL üzerinden ispat ettiğinin kabulü gerektiği, davacı tarafından takip öncesi işlemiş faiz talep edilmiş ise de davalının takip ile temerrüde düştüğü, tarafların tacir olmasına göre davacı tarafından talep edilebilecek faizin avans faizi olduğu, davacı tarafından icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de, davaya konu uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, davacının davaya konu alacağının likit olmadığı, icra inkar tazminat talebinin koşullarının oluşmadığı, iddia ve savunmanın ileri sürülüş biçimi, mahkememizce yapılan incelemenin kapsamına göre başkaca araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı, mahkememizce alınan SMMM bilirkişi ve İnşaat Mühendisi ile Mimar bilirkişi kök raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın kısmen KABULÜ ile, Çeşme İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 46.501,68 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Yasal koşulları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 3.176,52 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 1.045,22 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.131,30 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 1.045,22 TL peşin harç, 3.030,30 TL keşif harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 8.000,00 TL keşif araç ücreti, 1.094,00 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 20.750,22 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (46.501,68/86.542,47) 11.149,67 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
8-Çeşme Arabuluculuk Bürosu'nun...sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.26/02/2025
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA