T.C. İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/344 Esas
KARAR NO : 2024/83
DAVA : İtirazın İptali (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/04/2023
KARAR TARİHİ : 31/01/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;" Davacı müvekkil ile davalı arasında 20.08.2022 tarihli mobilya satış sözleşmesi akdedildiği, davalı satıcı sıfatını haiz olup, davacı müvekkilin bahis konusu sözleşme uyarınca alıcı sıfatını haiz olduğu, sözleşme uyarınca, taraflar, davacı müvekkilin davalı satıcıya toplamda 183.000 TL peşinat ödemesine, karşılığında davalı satıcının sözleşme konusu ürünleri 183.000 TL peşinatın ödendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde davacı müvekkilin adresine teslim edeceğinin hükme bağlandığını, davacı müvekkilin 26.08.2022 tarihinde 50.000 TL, 29.08.2022 tarihinde 80.000 TL ödemeyi davalıya banka kanalıyla yaptığı ve akabinde 53.000 TL değerinde kendi uhdesinde satışa çıkarılan malları davalıya teslim ederek sözleşmede öngörülen peşinat yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davalının sözleşme ile belirlenen kendine ait ifa tarihine riayet etmediği, sözleşme konusu ürünleri davacı müvekkilin işyeri adresine teslim etmediğini, davalının İzmir... İcra Dairesi’nin ... E. numaralı takibine 25.11.2022 tarihinde haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz ettiğini, belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı davaya cevap vermemiş duruşmalara da katılmamıştır.
DAVA:
Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında davalıya avans olarak yapılan satım bedeli ödemesinin davalının teslimde temerrüde düştüğü gerekçesi ile sözleşmeden dönme nedeniyle tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-Ödeme dekontları, satış sözleşmesi sureti
-İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya sureti,
-Bilirkişi ...ın 14/11/2023 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.
İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre;
i) İlamsız takip yapılmış olması,
ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(19)11-1663 E., 2021/1070 K. sayılı kararında da değinilmiştir.
Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, Kanun’da özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.
Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının, davalı aleyhinde İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında 183.000,00 TL asıl alacak, 5.314,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 188.314,00 TL alacak üzerinden icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya 22/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 25/11/2022 tarihinde yasal süresi içerisinde, borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine davacının iş bu itirazın iptali davasını bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ikame ettiği, taraflar arasında mobilya satış sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme kapsamında davalıya 130.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı, bakiye 53.000,00 TL lik kısmın ise kendisine ait malların davalıya teslimi ile ödenmiş sayılacağının taraflarca kararlaştırıldığı, tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği ancak davalının sözleşmeye konu malı teslim etmediği, teslimle temerrüde düştüğü, itirazın haksız olduğunu iddia ettiği ve davalı tarafından takibe yapılan itirazın 130.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptalini talep ettiği, davalının davaya cevap vermediği, davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı, taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunup bulunmadığı, davacı tarafından davalıya avans olarak nakit ödeme yapılıp yapılmadığı, davalının davacıya mal teslim edip etmediği, teslim ile temerrüdü düşüp düşmediği, davacının yapmış olduğu ödemenin iadesini talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise talep edebileceği miktarın ne kadar olduğu ve takibe yapılan itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren, ticari satımdan kaynaklanan nispi ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu belirlenmiştir.
Davacı tarafından dava dilekçesinde takip öncesi işlemiş faize ilişkin talepte bulunulup bulunmadığının dava dilekçesinden anlaşılamadığı, bu nedenle mahkememizce davacı vekilinden 31/01/2024 tarihli celsede açıklama istenildiği, davacı vekilinin aynı celsede takip öncesi işlemiş faiz talebi bulunmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davacının davalı ile aralarında takibe dayanak alacağa ilişkin 20/08/2022 tarihli sözleşme bulunduğu, bu sözleşme uyarınca davalının satıcı, kendisinin ise alıcı olduğuna dair satış sözleşmesi sunduğu, mahkememizce bu sözleşmenin davalıya isticvap davetiyesi ile tebliğ edildiği, davalı şirket yetkilisinin yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen duruşmaya katılmadığı, bunun yasal sonucu olarak sözleşme içeriği ile altındaki imzanın davalı şirkete ait olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, ilişki var ise bu ilişkinin ticari defterlere ne şekilde yansıdığı hususunda taraf defterlerinin bilirkişi tarafından incelenmesine karar verildiği, bu kapsamda öncelikle davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için davalıya meşruhatlı davetiye çıkartıldığı, davalıya dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak 2022-2023 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarını sunmak veya bulunduğu yeri bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, davalının kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı ve bulunduğu yeri bildirmediği, daha sonra mahkememizce davacı vekiline dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak 2022-2023 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarını sunmak veya bulunduğu yeri bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, davacı vekilinin ticari defter ve kayıtların bulunduğu adresi bildirdiği, mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde mahalinde inceleme yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 14/11/2023 tarihli raporunda, davacının davaya konu uyuşmazlık dönemine ilişkin defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, kendisi lehine delil vasfına sahip olduğu, takibe dayanak davacı şirket yetkilisi... tarafından yapılan ödemelerin davacı defterlerinde yapılan avans ödemeleri olarak kayıtlı olduğu, davacının kendi defterlerine göre davalıdan 130.000,00 TL alacaklı olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nun 222.maddesine göre ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamasının şart olduğu, ayrıca bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerin sahibi veya halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunların aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesi yahut defter ve kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerler ile ispatlanmamış olması gerektiği, diğer tarafın anılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı, bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtların birbirinden ayrılamayacağı, açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtları birbirini doğrulamayan ticari defter ve kayıtların sahibi aleyhine delil olacağı, somut uyuşmazlıkta davacı tarafından sunulan satış sözleşmesinin davalıya isticvap davetiyesi ile usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı şirket yetkilisinin belirlenen gün ve saatte duruşmaya katılmadığı, bunun yasal sonucu olarak sözleşme içeri ve altındaki imzanın davalıdan sadır olduğunun kabulü gerektiği, ayrıca davacı defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacının defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, kendisi lehine delil vasfına sahip olduğu, davacının defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıya yapmış olduğu 130.000,00 TL avans ödemesi tutarında davalıdan alacaklı olduğu, davalının ise usulüne uygun ihtarata rağmen ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunmadığı ve bulunduğu yeri bildirmediği, bu halde ispat külfetinin yer değiştirdiği, 6100 sayılı HMK'nın 222/3. maddesi uyarınca usulüne uygun yapılan ihtarata rağmen defter ve kayıtlarını sunmayan davalının davacının defter kayıtlarının aksini yani taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını, davacı tarafından yapılan ödemenin avans ödemesi olmadığını ispat etmesi gerektiği, davalının dosya kapsamı itibariyle herhangi bir ispat vasıtası sunmadığı, bu halde davalının karşı ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği, buna göre davacının taraflar arasındaki temel ilişki ile takip ve dava konusu asıl alacağının varlığını 130.000,00 TL üzerinden ispat ettiğinin kabulü gerektiği, davalının takip ile temerrüde düştüğü, tarafların tacir olmasına göre davacı tarafından talep edilebilecek faizin avans faizi olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, ayrıca uyuşmazlığa konu alacak miktarı likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal şartlarının oluştuğu, iddia ve savunmanın ileri sürülüş biçimi, mahkememizce yapılan incelemenin niteliğine göre başkaca araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile taleple bağlı kalınarak İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 130.000,00 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA,
2-130.000,00 TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 26.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gerekli 8.880,30 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 2.220,08 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.580,22 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 2.220,08 TL peşin harç, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 562,00 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 4.461,98 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 20.800,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
7-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/01/2024
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA