T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/466 Esas
KARAR NO : 2024/1008
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 05/06/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait elektrik aboneliğinde müvekkil şirket görevlilerince yapılan denetleme sırasında kaçak elektrik kullanımının tespit edilerek tutanak düzenlendiğini, kaçak elektrik tutanaklarına dayanılarak davalı adına kaçak elektrik faturası oluşturulduğunu, davalının kaçak elektrik faturalarını ödememesi üzerine davalı aleyhine İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının söz konusu icra takibine itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş davalı davaya cevap vermemiş, davalı vekili duruşmalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava kaçak elektrik tahakkukundan kaynaklanan faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
DELİLLER:
- İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya sureti,
-İzmir Vergi Dairesinin 19/06/2023, 23/06/2023 tarihli yazısı ve eki,
-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 20/06/2023 tarihli yazısı ve eki,
-İzmir Esnaf ve Sanatlarlar Odasının 22/06/2023 tarihli yazısı ve eki,
...Elektrik Dağıtım A.Ş nin 22/06/2023, 03/10/2023 tarihli yazısı ve eki,
-...Perakende A.Ş nin 04/12/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...'nın 28/04/2024 tarihli kök ve 29/05/2024 tarihli ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.
İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre;
i) İlamsız takip yapılmış olması,
ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
İii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(19)11-1663 E., 2021/1070 K. sayılı kararında da değinilmiştir.
Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, Kanun’da özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.
Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının, davalı aleyhinde kaçak elektrik tahakkukundan kaynaklanan faturaya dayalı alacağına istinaden İzmir... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasında 20.685,13 TL asıl alacak, 66,19 TL gecikmiş gün faizi, 11,91 TL faizin kdv'si olmak üzere toplam 20.763,23 TL alacak üzerinden 09/12/2020 tarihinde takip başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğe çıkartılmadığı, davalı borçlunun 01/02/2021 tarihinde yasal süresi içerisinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği, takibin durduğu, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine davacının iş bu itirazın iptali davasını ikame ettiği ve davalının itirazının takibe konu alacak üzerinden iptalini talep ettiği, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ettiği, davalının davaya cevap vermediği, davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı, taraflar arasında davacının kaçak elektrik kullanım bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise talep edebileceği miktarın ne olduğu, davalının sorumlu olup olmadığı ve takibe yapılan itirazın haksız olup olmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu uyuşmazlıkta davalının esnaf olduğu, davaya konu abonelik ilişkisinin işyerine ait olduğu, mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava konusu aboneye ilişkin geçmiş fatura kayıtları ile dava konusu kaçak tespitine ilişkin kayıtların dosyaya kazandırıldığı, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/04/2024 tarihli kök raporda, ...Mah. ... Cad. No... Buca - İzmir adresindeki işyerinde kurulu ... nolu tesisat için davalı ... ile dava dışı ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. arasında 17.04.2015 tarihinde “ticarethane' abone grubu üzerinden ...sözleşme hesap nolu Perakende Satış Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeye göre işyerinin kurulu gücü 17,122 KW, bağlantı gücünün (sözleşme gücü) ise 10,273 KW olduğu, bu işyerinde takılı olan sayaç aboneliğin borçları nedeniyle ...Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 03.09.2020 tarihinde söküldüğü, ... Elektrik Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 14.11.2020 tarihinde bu işyerinde yapmış olduğu denetlemede, “Aboneliğin sayacının sökük olduğu, abone tarafından direk bağlantı yapılarak kaçak elektrik kullanıldığı” tespit edilere... seri nolu Kaçak Elektrik tespit tutanağı düzenlendiği, tutanağın düzenlenmesi sırasında işyerinin restoran olarak faaliyet gösterdiği ve işyerinde iki vardiya çalışma yapıldığının belirlendiği, bu durumun Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.c maddesinde kaçak elektrik kullanımı olarak tanımlandığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 44,45 ve 46 maddeleri uyarınca hesaplama yapıldığı, davalının dava konusu kaçak tespitinden önce başka kaçak elektrik kullanımlarının olduğu, bu sebeple sayacın kaydettiği geçmiş tüketim değerlerinin emsal alınmasının mümkün olmadığı, bu sebeple davalının sözleşme gücü üzerinden hesaplama yapılmasının yönetmeliğe uygun olduğu, yine işyerinin restoran olarak faaliyet yürüttüğü, günlük 14 saat 2 vardiya çalışma esasının benimsenmesinin uygun olduğu, davaya konu kaçak elektrik kullanımından önce aynı işyerinde 25/06/2020, 04/08/2020, 05/08/2020, 01/09/2020, 02/09/2020, 03/09/2020 tarihlerinde kaçak elektrik kullanımı tespit edilmiş olması nedeniyle davaya konu kaçak elektrik kullanımının mükerrer kaçak olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle EPDK tarifelerinin 2 katı alınarak 'Ticarethane' abone grubu birim fiyatları ile faturanın hesaplanması gerektiği, bu kriterlere göre takibe dayanak faturanın yeniden hesaplandığı, faturanın EPDK tarifelerine uygun olduğu, davacının faiz talebine ilişkin olarak 6183 sayılı yasa ile avans faizine göre seçenekli hesaplama yapıldığı, davalının perakende satış sözleşmesinin tarafı olduğu, yerleşmiş Yargıtay kararlarında abonelik sözleşmesinin iptal ettirilmediği sürece abonenin elektrik borcundan sorumlu olduğunun kabul edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce 28/04/2024 tarihli bilirkişi kök raporunun 6 ve 7.sayfalarında yer alan hesaplamaların dosya ile ilgisinin bulunmadığının tespit edilmesi üzerine dosyanın kök rapor hazırlayan bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiden ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 29/05/2024 tarihli raporda,28/04/2024 tarihli kök raporun son hali kaydedilmeden pdf'ye dönüştürüldüğü, mahkemeye uyap üzerinden gönderilen raporun 5,6,7 ve 8. sayfalarında farklı bir rapora ait değerlendirmeler bulunduğu, ancak dosyaya sunulan ıslah imzalı nüshanın ise raporun son haline ait olduğu, bu kapsamda kök rapordaki hesaplama ve tespitlerin aynen korunduğu, gecikme zammı istenebileceğinin kabulü halinde davacının talep edebileceği alacağın 20.763,23 TL, avans faizi istenebileceğinin kabulü halinde ise talep edilebilecek alacağın 20.725,82 TL olduğu yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Somut olayda; davacı şirket personeli tarafından ...Mah. ...Cad. No:... Buca - İzmir adresindeki işyerinde 14/11/2020 tarihinde yapılan kontrolde davalının sayacı sökülmüş ve elektrik enerjisi kesik olduğu halde elektrik kullandığının tespit edildiği, mahkememizce dosyaya kazandırılan bilgi ve belgeler ile alınan kök ve ek bilirkişi raporuna göre söz konusu kullanımın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.c maddesine göre kaçak elektrik kullanımı olduğu, kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte davalı ile dava dışı elektrik perakende satış şirketi arasında abonelik sözleşmesinin bulunduğu, kaçak tespitinin yapıldığı işyeri tutanak tarihi itibariyle davalı sorumluluğunda olduğundan davalının fiili kullanıcı olarak kaçak elektrik kullanma eyleminden (kesik enerjiyi sayaçtan geçirmek suretiyle kullanmak) sorumlu olduğu, bu halde davacı kurumun anılan yönetmeliğin 44, 45 ve 46 maddeleri uyarınca usulsüz/kaçak kullanım sebebi ile davalıdan talepte bulunabileceği, aynı adres ve aboneliğe ilişkin olarak söz konusu kaçak tespitinden önce25/06/2020, 04/08/2020, 05/08/2020, 01/09/2020, 02/09/2020, 03/09/2020 tarihlerinde de kaçak tespitleri yapıldığı, dava konusu kaçak kullanımının bu nedenle mükerrer kaçak kullanımı olarak değerlendirilmesi gerektiği, yine bilirkişi raporunda saptandığı üzere davacı kurum tarafından dava konusu İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasında talep edilen asıl alacak miktarının EPDK tarifelerine uygun olduğu, davacı kurum dava konusu takipte her ne kadar gecikme zammı talebinde bulunmuş ise de, davacı kurum kamu tüzel kişisi olmadığından ve taraflar arasındaki ilişki haksız fiil niteliğinde olduğundan davacının 6183 sayılı yasaya göre gecikme zammı talep edemeyeceği, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre tacirler arası haksız fiil niteliğindeki bu uyuşmazlıklarda tarafların sıfatına göre talep edilebilecek faiz türünün avans faizi olduğu, davalı tarafından davaya cevap verilmemek suretiyle davacı iddiaları inkar edilmiş ise de davalının bu savunmasını destekler somut herhangi bir delil sunmadığı, bu nedenle davalının takibe konu asıl alacak ve fatura tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile kdv'si sebebiyle davacıya borçlu olduğunun ve davacının iddiasını ispat ettiğinin kabulü gerektiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması ve davacı tarafından takip talebinde takip nedeni gösterilmekle beraber takip dayanağı belgelerin takibe eklenmemesi ve davalıya tebliğ edilmemesi sebebiyle alacağın likit olmadığı, icra inkar tazminatı isteminin yerinde olmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 20.685,13 TL asıl alacak, 34,48 TL takip öncesi işlemiş faiz, 6,21 TL işlemiş faizin KDV' si olmak üzere toplam 20.725,82 TL alacak ve asıl alacağı takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Yasal koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 1.415,78 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 250,77 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.165,01 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 250,77 TL peşin harç, 2.200,00 TL bilirkişi ücreti, 645,25 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 3.275,92 TL yargılama giderinin tarafların haklılık oranına göre (20.725,82/20.763,23=0,99) 3.243,63 TL'sinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 20.725,82 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 37,41 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
8-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun...ayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
9-Kararın kesinleşmesinden sonra İzmir ... İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyasının mercine İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 341 vd. Maddeleri uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 04/12/2024
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA