T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/544
KARAR NO: 2024/481
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 05/07/2023
KARAR TARİHİ: 21/05/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil...'in maliki olduğu ve ...'un sevk ve idaresindeki... Plakalı...Marka 2018 Model araç, 19/03/2023 tarihinde Altınyol Merkez istikametinde ilerlerken mülkiyeti...'e ait olan ve ...'in sevk ve idaresinde bulunan... Plakalı ... Marka 2012 Model araç ve mülkiyeti ...'a ait olan,...'in sevk ve idaresindeki... Plakalı... Marka 2013 Model araç ile yaralanmalı ve maddi hasarlı zincirleme trafik kazasına karıştığını, Söz konusu kaza nedeniyle müvekkile ait araç perte çıkmış olup kullanılamaz hale geldiğini, müvekkile ait araçtaki hasarlı parçaların tutarının, bu hasarlı parçaların onarım ve işçilik giderlerinin, araçta meydana gelen değer ve amortisman kaybının, aracın tekrar kullanılabilir hale gelip gelemeyeceğinin, eğer kullanılabilecek hale gelecekse aracın ne kadar süre içerisinde kullanılabilir hale geleceğinin ve aracın ticari bir araç olması nedeniyle ticari gelir kaybının ne kadar olacağının tespiti için İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Sayılı dosyasına kayıtlı olarak tespit talep ettiklerini, 26/04/2023 tarihinde mahallinde keşif yapılmış ve 24/05/2023 tarihli Bilirkişi Raporu düzenlendiğini, müvekkilin uğradığı mağduriyetin ve zararının giderilebilmesi için işbu davayı açma zorunluluğumuz doğmuştur. Türk Ticaret Kanun’unun 5/A. Maddesi “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır” hükmü gereğince 18/04/2023 tarihinde davalılara karşı arabuluculuk bürosuna müracaat edildiğini, meydana gelen trafik kazasında, kaza tespit tutanağıyla da sabit olduğu üzere davalı sürücüler asli kusurlu olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; Her ne kadar davacı tarafça, anılan kazada müvekkilin kusurlu olduğu ileri sürülmekte ise de bu iddia tamamen asılsız olup kazanın gerçekleşmesinde müvekkilin kusuru bulunmadığını, kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere, işbu dava konusu kaza öncesi yaşanılan kazada yolun sol şeridi kapanmış, diğer davalı... plakalı araç sürücüsü kaza olan şeritten müvekkilin normal seyrini devam ettirdiği 2. şeride girmiş ve müvekkilin sürücüsü olduğu araca çarpması sonucu, müvekkil davacının aracına çarptığını, yaşanılan kazanın tamamen... plakalı araç sürücüsünün kusurundan kaynaklandığını, bu nedenle müvekkile kusur atfedilmesi hukuka aykırı olduğunu, öncelikle, müvekkilin uyuşmazlık konusu kazada kusuru bulunmadığını belirterek bir an kusuru olduğu kabul edilse dahi... plakalı araç için belirlenen rayiç bedel fahiş hesaplandığını, davacı tarafça delil tespiti ile elde edilen rapora dayanılmakta ise de anılan rapora itiraz etme vb usuli yollar kullanılmadığından davacının aracının gerçek rayiç bedelinin tespiti için alanında uzman bir bilirkişi tarafından inceleme yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı kendi yaptırmış olduğu İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş dosyasındaki Bilirkişi raporunda; ''Tespite konu... Plakalı, 2018 model, ...marka aracın onarımının ekonomik olmadığı..." tespiti yapılmış olup, dava dilekçesindeki "aracın kullanılamaz ve tamiri ekonomik olmayan bir hale geldiğinden" kabulleri karşısında, pert olan araç için değer kaybı talep edilmesi mümkün olmadığından, davanın reddi gerektiği, müvekkilinin kullanımında olan araç, sigortalı olup, sigortacının sorumluluğu bulunduğunu, dava konusu alacak zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin kazada kusuru bulunmadığını, talep edilen değer kaybının fahiş olduğunu, alınan bilirkişi raporunda aracın piyasa değeri 550.000 TL iken değer kaybının 250.000 TL olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yine müvekkilinin tacir olmayıp, davacının kaza tarihinden itibaren avans faizi talep etmesi mümkün olmadığını, aracın geçmiş hasar kayıtları, km si ve yaşı dikkate alınarak bir değer kaybı tespiti yapılması gerektiği, araç pert olduğundan değer kaybı talep edemeyeceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karıştığı iddia edilen... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde... no'lu 08/05/2022-2023 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında maddi zararlar açısından kaza tarihinde araç başına azami teminat limiti 50.000,00-TL olduğunu, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu; azami teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olup sadece gerçek zarara ilişkin olduğu, kusur oranı ve tazminat hesabının araç hasarı konusunda uzman bilirkişi tarafından yapılması gerektiği, söz konusu davaya ilişkin hasar bedelinin ve kusur oranlarının hesaplanması açısından konusunda uzman bilirkişilerce rapor alınması gerektiği, Araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının tespiti açısından, davacıya sigortalı aracın dava konusu kaza öncesinde başka bir kazaya karışıp karışmadığının da tespiti gerekli olduğu, davacının değer kaybı talebinin gerek teknik ve gerekse teorik açıdan ele alınması, aracın modeli, kilometresi, geçmiş dönemdeki kaza sayısı, kompanent ve işçilik bedellerinin dikkate alınarak değerlendirilmesi, her iki değerlendirme sonucu parametreler korelasyonlu birbiri ile ilintili ve gerçek değer kaybının tespiti için dosyanın değer kaybı konusunda uzman bir bilirkişiye tevdiini talep ettiklerini, dava konusu talebe ilişkin başvurunun reddi gerektiği, değer kaybı talebinde bulunulan başvuru konusu araç ağır hasarlıdır. ağır hasarı bulunan bir araç hakkında değer kaybı hesabı yapılması mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu dava hasar onarım bedeli tazminine ilişkin bir dava olduğunu, araçta oluşan hasar bedeli belirlenebilir bir bedel olduğu, nitekim davacı da mahkeme aracılığıyla bilirkişi raporu almış, buna rağmen işbu davayı kısmi dava olarak açtığını, bu sebeple davanın kısmi dava şeklinde açılmasında HMK107. Madde uyarınca hukuki yarar olmadığını, HMK 107. Madde açıkça talep konusunun belirli veya belirlenebilir olmasının belirsiz alacak davası açmaya engel teşkil edeceğini düzenlediğini, KTK 97. ve TTK M.1427 maddeleri uyarınca müvekkil sigorta şirketine başvuruda bulunurken birlikte verilmesi gereken belgeler mevcut olduğunu, bu belgelerden birinin eksik olması halinde başvuru yapılmış olsa dahi geçersiz bir başvuru sayılacağını, somut olayda davacı müvekkil şirkete başvuruda dahi bulunmadığını, henüz muaccel olmayan bir borç için işbu davanın ikame edilmesi hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi hesaplamasının ZMMS genel şartlar değer kaybı hesaplama formülü dikkate alınarak yapılması gerektiğini, mevcut poliçede limit 120,000.00 TL olduğunu, müvekkil şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemez. Müvekkil şirket sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayılacağını, sigorta bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu kadar riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp ödeme yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.
Adli Trafik Uzmanı... ve Otomotiv Uzmanı...in 20/12/2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda;... plaka sayılı araç sürücüsü... 2918 K.Y.T.K. 46/2-b ile 52/1-b maddelerini ihlalden bahse konu kazanın meydana gelmesinde öncelikli olarak etken olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ise yine 2918 K.Y.T.K. 52/1-b ile 56/c maddelerini ihlalden bahse konu kazanın meydana gelmesinde etken olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü..., ...plaka sayılı araç sürücüsü...,... plaka sayılı araç sürücüsü ...ile ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ise kaza anında herhangi bir kural ihlalinde bulunmadıklarından araçlarının harlanmasıyla sonuçlanan kazanın meydana gelmesinde etken olmadıkları, kaza anında yaralanan...ile ... ise bahse konu kazaya sebebiyet veren araçlar içerisinde yolcu “konumunda olduklarından yaralanmalarıyla sonuçlanan kazanın meydana 'gelmesinde etken olmadıkları, dava konusu... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 304.794 00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği,... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 550.000.00.-TL ve aracın hasarlı vaziyetteki değerinin (sovtaj, hurda bedeli) 175.000,00.-TL olduğu, toplam gerçek hasar bedelinin 375.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Araç işletenlerin, 2918 sayılı yasanın 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ...n zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
Bu bilgiler ışığında yapılan inceleme neticesinde Davalılar ... Sigorta Şirketi ile ... Sigorta Şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. Bu doğrultuda davacıların zorunlu mali mesuliyet sigortacısı şirkete başvurdukları ancak sigorta şirketi tarafından sekiz iş günü içinde ödeme yapılmadığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketlerinin 30.03.2023 tarihinden itibaren faiz ile sorumlu olduğu tespit edilmiştir.
6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir,
Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir.
Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,
Kusur sorumluluğunda, zorlayıcı neden, zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru halinde nedensellik bağı kesilebilir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde;... plaka sayılı aracın sürücüsünün 2918 sayılı yasanın 46/2-b ve 52/1-b maddelerini ihlal etmek suretiyle kazanın oluşumunda etken olduğu,... plaka sayılı aracın sürücüsünün 2918 sayılı yasanın 52/1-b ve 56/c maddelerini ihlal etmek suretiyle kazanın oluşumunda etken olduğu, davacıya ait aracı kullanan sürücününü kazanın oluşumunda etkili bir davranışının bulunmadığı anlaşılmıştır. Kazanın oluşumunda etkili olan sürücü davranışları ile davacıya ait araçta meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunduğu anlaşılmıştır. Otomotiv bilirkişisince aracın orijinal parçalar kullanılmak suretiyle hasar onarım bedelinin hesaplandığı, aracın hasar onarımının ekonomik olmadığı ve araca pert total işleminin uygulanması gerektiği tespit edilmiştir. Aracın sovtaj bedeli tespit edildikten sonra aracın piyasa rayiç değerinden mahsup edilerek davacı aracındaki gerçek zarar miktarı tespit edilmekle, davanın kabulüne davalı gerçek kişiler yönünden kaza tarihi itibarıyla sigorta şirketleri yönünden ise yukarıda anılı tarihten itibaren faiz yürütülmek suretiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1)Davanın KABULÜNE,
2)375.000,00 TL nin davalılar ...,..., ..., ... 19.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta şirketi ve ... Sigorta şirketinden 30.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (davalı ... Sigorta şirketi ve ... Sigorta şirketinin sorumluluklarının ayrı ayrı poliçe teminat limiti olan 120.000,00 TL ile sınırlı olduğunun tespitine)
3)Alınması gerekli 25.616,25 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 4.269,38 TL peşin harç ve 2.135,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamda 6.404,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 19.211,87 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, (davalılar ... Sigorta şirketi ve ... Sigorta şirketinin sorumlulukları 6.147,79 TL üzerindendir)
4)Davacı tarafça yatırılan 4.269,38 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı 2.135,00 TL ıslah harcı, 4.500,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 711,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 11.795,28 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (davalılar ... Sigorta şirketi ve ... Sigorta şirketinin sorumlulukları 3.774,48 TL üzerindendir)
5)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Uyarınca 58.250,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE (davalılar ... Sigorta şirketi ve ... Sigorta şirketinin sorumlulukları 18.640,00 TL üzerindendir)
6)3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı-davalı... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/05/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır