T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/551 Esas
KARAR NO : 2024/563
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/07/2023
KARAR TARİHİ : 12/06/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin T.C. İçişleri Bakanlığı tarafından kendisine verilen lisansa istinaden gerçek ve tüzel kişilere 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerini düzenleyen Yasa hükümleri uyarınca kendi personeli eliyle müşterilerine Özel Güvenlik hizmeti verdiği, anılan sözleşmenin 7. Maddesi taraflara 30 gün öncesinden yazılı bildirimde bulunmak kaydıyla sözleşmeyi sona erdirme yetkisi tanındığı, davalı şirketin talebi üzerinde 19.03.2023 tarihinde ticari ilişkinin sona erdirildiği, davalı yanın sözleşmenin 6/c maddesini açıkça ihlal etmesi nedeni ile yine aynı madde hükmü gereği cezai şart faturası tanzim edilerek davalıya gönderildiği, ödeme söz konusu olmadığı için de İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldiği, davalının süresi içerisinde borca ve yetkiye itiraz ettiği, sözleşmenin 8/c maddesinde her ikisi de tacir olan taraflarca, İzmir Mahkemeleri yetkili kılındığından, yetki itirazı yerinde olmadığını belirterek davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takibe yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalıya vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın Bursa ticaret siciline kayıtlı firma olduğu, alacaklı olduğunu iddia edilen firma ile de geçmiş dönem sözleşme ilişkisi olmuş ise de , taraflar birbirini ibra ederek bu ilişkinin sona erdirildiği, işbu gerekçe ile Bursa ilinin yetkili olduğu açık olup, İzmir... İcra Dairesinin yetkisiz olduğu gibi, mahkemeniz İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi de sayılan gerekçeler nedeniyle yetkisiz olduğu, ödeme emrine dayanak yapılan fatura ilişkisi de söz konusu olmayıp usulsüz olarak kesilen faturanın karşı yana iade edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, güvenlik hizmet sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğünün 12/01/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Sözleşme,
-İzmir ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya sureti,
-İzmir SGK'nın 22/08/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Bursa İl Emniyet Müdürlüğünün 27/10/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...'ın 16/12/2023 tarihli raporu,
-Bursa SGK'nın 28/02/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...'nun 03/04/2024 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.
İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre;
i) İlamsız takip yapılmış olması,
ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(19)11-1663 E., 2021/1070 K. sayılı kararında da değinilmiştir.
Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, Kanun’da özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.
Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının, İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhinde güvenlik hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart fatura alacağına istinaden ilamsız icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalı borçluya 04/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde 31/05/2023 tarihli dilekçesiyle icra dairesinin yetkisine, borca ve ferilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğünce davalı borçlu yönünden takibin durdurulmasına karar verildiği, işbu itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ikame edildiği, davacının iş bu dava ile taraflar arasında özel güvenlik hizmet sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmenin karşılıklı anlaşma ile 19/03/2023 tarihinde sona erdiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 6/c maddesinde davacı şirket personelinin sözleşmenin devamı veya sona ermesinden sonra 1 yıl süre ile davalı şirkette istihdam edilmemesine, aksi halde çalıştırılan her personel başına 2 aylık fatura bedelinin davalı tarafından davacıya ödenmesine ilişkin hüküm bulunduğu, davalının bu sözleşmeye aykırı olacak şekilde 5 personeli sözleşmenin sona ermesinden sonra 1 yıllık süre içerisinde kendi işyerinde çalıştırmaya başladığı, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartların oluştuğu, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ettiği, dava dilekçesinin davalıya 19/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının cevap süresinin adli tatile denk gelmesi üzerine 07/09/2023 tarihine kadar uzadığı, davalının yasal süresinden sonra 31/10/2023 tarihinde davaya cevap verdiği, bunun yasal sonucu olarak davalı tarafından davacının iddialarının inkar edilmiş sayıldığı, buna göre taraflar arasında icra dairesinin yetkili olup olmadığı, güvenlik hizmet sözleşmesi bulunup bulunmadığı, bu sözleşme kapsamında davacının cezai şart alacağının doğup doğmadığı, varsa miktarının ne olduğu ve takibe yapılan itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Her iki tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren güvenlik hizmet sözleşmesinden kaynaklanan nispi ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacının davaya konu alacağının dava dilekçesi ekinde sunulan 18/10/2021-18/10/2022 ve 19/05/2022- 19/05/2023 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin güvenlik hizmet sözleşmelerinden kaynaklandığı dikkate alınarak sözleşme içeriği ve altındaki imzaya ilişkin olarak davalı şirketin bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazıldığı, davalı şirket yetkilisinin isticvap suretiyle beyanının alınmasının istenildiği, Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 09/01/2024 tarihinde davalı şirket yetkilisi...ın isticvap edildiği, adı geçenin söz konusu beyanında şirketin tek yetkilisi olduğu, davaya dayanak sözleşmelerdeki imzanın kendisine ait olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin dava dosyasına sunmuş olduğu 19/01/2024 tarihli beyan dilekçesinde davaya dayanak sözleşmelerdeki imzanın davalı şirket idari işler müdürü olan ... ait olduğunu beyan ettiği görülmüştür.
Mahkememizce davalı şirketin icra dairesinin yetkisine yönelik itirazının yapılan incelenmesinde; taraflar arasında düzenlendiği iddia olunan 18/10/2021-18/10/2022 ve 19/05/2022- 19/05/2023 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin sözleşmelerinin 8/e maddesinde İzmir Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili kılınmış ise de, davalı şirket yetkilisinin isticvap yoluyla alınan beyanında sözleşmenin altındaki imzanın kendisine ait olmadığını beyan ettiği, nitekim bu hususun 19/01/2024 tarihli davacı vekilinin beyan dilekçesine göre davacının da kabulünde olduğu, bu sebeple mahkememizce imza ve yazı incelemesine lüzum görülmediği, dosyamız içerisine kazandırılan davalı şirkete ait ticari sicil kayıtlarının incelenmesinde de davalı şirketin dava konusu uyuşmazlık döneminde tek yetkilisinin mahkememize talimat yoluyla isticvap edilen ... olduğu, bu sebeple davacının anılan sözleşmelerdeki yetki kaydına dayanamayacağı, her ne kadar mahkememizce mali müşavir bilirkişi aracılığı ile yapılan taraf defter incelemesinde taraflar arasında güvenlik hizmetine ilişkin sözleşme ilişkisi bulunduğu saptanmış ise de, bu hususun anılan sözleşmedeki yetki şartını geçerli kılmayacağı, bu durumda davacının dava konusu alacağını genel yetki hükümlerine göre takibe konu etmesi gerektiği, davacının şirket merkezinin İstanbul ili Tuzla ilçesi, davalının şirket merkezinin ise Bursa ili Kestel ilçesinde bulunduğu, bu durumda dava konusu takipte İzmir icra dairelerinin yetkili olmadığı, davalı tarafından yasal süresi içerisinde icra dairesinin yetkisine yönelik yapılan itirazın yerinde olduğu, itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde başlatılmış bir takibin bulunmasının dava şartı olduğu, dava şartlarının mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 2.015,16 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.587,56 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra isteği halinde davacıya İADESİNE,
3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 7/2 ve 13/1 maddesi uyarınca 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
5-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. maddesi uyarınca davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.12/06/2024
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA