T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/553
KARAR NO : 2025/390
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/07/2023
KARAR TARİHİ : 06/05/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin sigortalı işçilerinden dava dışı üçüncü kişi ..., 08/09/2016 tarihinde müvekkil şirkette iş kazası geçirmiştir. Kaza, davalı şirketten satın alınan asansörde gerçekleştiğini, bu olaydan kaynaklanan iş kazasına dayalı tazminat davası Bursa... İş Mahkemesinin ... E sayılı dosyada görülerek karara bağlanmış ve hüküm kesinleştiğini, kararda, işbu davanın davalı tarafı olan ... Şirketinin kazada %60 kusurlu olduğu hususu hüküm altına alındığını, kazazede işçiye %10, davacı müvekkilime ise %30 kusur atfedildiğini, dava sonunda hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarları ile bu tutarlara ilişkin işlemiş faiz, işçi lehine hükmedilen yargılama giderleri, harç ve masraflar ile karşı vekalet ücretinin tamamı müvekkil şirket tarafından işçiye ödendiğini, işbu ödeme kalemlerine ilişkin yapılan toplam ödeme 545,584,00.-TL olduğunu, müvekkilin ödediği bu tutar, toplam %90 kusur oranı üzerinden hükmedilen tutar olduğunu, bu %90'lık kusur oranı, işbu davadaki davacı müvekkil ile davalı şirkete atfedilen kusur oranlarının toplamı olduğunu, söz konusu davaya dayanak teşkil eden kazada davalı şirketin de kusurunun bulunması sebebiyle, işbu rücu davasını açmak gerektiğini, müvekkil tarafından yapılan toplam ödemede kusur oranları dikkate alındığında, %60'lık kısma karşılık gelen tutar 363.720,00.-TL olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı...Metal Makine Sanayi Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dayanak mahkeme ilamında davacı işçi ile müvekkil şirket arasında verilen kusur oranı ve tazminat miktarı kadar müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle yeniden davacı şirket ve müvekkil şirket arasında kusur oranı belirlenmesi gerektiğini, davacı şirketin iş güvenliği konusunda eksik olduğunu, olayda yaralanan kişi servis danışmanı olduğunu, servis danışmanının görevi masa başında servis formu doldurmak olduğunu, bu sebepten dolayı servis danışmanının araçlar için işlem uygulanan yerlerde bulunması ve özellikle yük taşıma asansöründe bulunması iş yeri açısından denetimden uzak, iş güvenliği konusunda eğitimsiz ve kurallara uymayan bir iş yeri olduğunun göstergesi olduğunu, kişinin kaza geçirilen yere girme yetkisi ve sorumluluğu olmamasına rağmen çalışanın orada bulunması şirketin iş güvenliğiyle ilgili önlemler almamasından veya alınan önlemlerin uygulanmamasından kaynaklandığını, olayda yaralanan işçi işe başlamış ve 2 gün sonra bahse konu kaza gerçekleştiğini, işe yeni başlamış olan kişiye şirket tarafından gerekli eğitimin verilmediği çok açık olduğunu, olaya konu olan asansör yük taşıma asansörü olup hiçbir şekilde insan taşımaya uygun olmadığını, asansörün girişinde insan binemez diye büyükçe levha asılı olduğunu, ... (...) Otomativ Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. davacı şirketin isminde de parantez içinde belirtildiği gibi şirket reault ve dacia gibi normal binek araçlarla ilgilendiğini, olaya bahis olan ... plaka nolu araç... markanın minibüs tipi araç olduğunu, bahse konu olan aracın bilirkişi raporunda boş ağırlığı 2096kg-2370kg arası değişebileceği, araç içindeki kişisel eşyalar ve 2 firma çalışanı da ağırlığa eklendiğinde azami yük sınırına yaklaşılmış bulunulduğu, asansör ayrıca hacim olarak da standart binek araçlara göre oluşturulduğunu, firma çalışanlarının de beyanlarında ifade ettikleri gibi minibüs şeklindeki araçları asansöre koyduklarında kapı açmak için mesafe kalmadığı şeklinde olduğunu, bu konular ele alındığından davacı firmanın ihtiyacı neticesinde müvekkil açısından imal edilmiş olan asansörü ihtiyacından fazlasıyla kullanmasından meydana geldiğini, verilmiş olan kusur oranının tekrardan düzenlenmesi gerektiğini, müvekkil şirket imal edilen asansörde yüksek kalite malzeme kullanmıştır. satış ve kurulum aşamalarından önce bilimsel deneylerle kontrol ettirmiştir. ayrıca bu asansörlerin yetkili bireyler tarafından periyodik bakımı da yapılmaktadır. tüm bunlara rağmen kazanın oluşması her eşya gibi kapsitesi belirli düzeye kadar olan asansörü zorlanmasından ve yanlış kullanılmasından kaynaklanmaktadır. müvekkil şirkette bu kadar büyük bir oranda kusur yüklenmesi hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkil şirket, poliçeden anlaşılacağı üzere kendi imal ettiği imalatlardan dolayı oluşacak bu tür hasarların karşılanması, manevi tazminatların ödenmesi konusunda sigorta edildiğini, ürün sorumluluk teminatı başlığı içinde yazan sigortalı tarafından üretilen, satılan, tedarik edilen tesis ve monte edilen, onarılan, tadil edilen veya işlenen herhangi bir ticari mal veya üründen dolayı sigorta süresi içinde meydana gelebilecek bir olay sonucunda üçüncü kişilerin ölmesi, yaralanması, sağlığının bozulması durumunda sigorta süresi içinde ileri sürülecek tazminat taleplerine karşı sigortalıyı güvence altına aldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Alacağın belirlenebilir olduğu hallerde, HMK 107 kapsamında belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığını, davayı kabul manasına gelmemek kaydıyla söz konusu hasarla ilgili olarak tarafımıza hiçbir belge ibraz edilmemiş ve hasar ihbarı yapılmadığını, müvekkil şirketin sorumluluğu poliçede yazılı limitle ve verilen teminatlarla sınırlı olduğunu, bu sebeple müvekkil şirketin sorumluluğunun doğması halinde tazminat, teminat limitini geçemeyeceğini, teminat limitlerimizi belirtmemiz müvekkil şirketin sorumluluğunu kabul mahiyetine gelmediğini, bu sebeple davayı kabul mahiyetine gelmemek üzere Müvekkil şirketin hem asıl alacak ve hem de dava masrafları açısından poliçe limiti ile sorumlu tutulması icap edeceğini, ... plakalı aracın maddi zararının tazmini için... poliçe 3. Şahıs mali sorumluluk teminatından...Sigorta'ya 25.04.2017 tarihinde 24.400,00 TL ödeme yapıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1)Taraf dilekçeleri,
2)Bursa ... İş Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyası,
3)Ödeme belgeleri ve banka kayıtları, sigorta poliçesi,
4)Makine Yüksek Mühendisi ...'in 13/08/2024 tarihli bilirkişi raporu,
5)Aktüerya Bilimleri Hesap Uzmanı ...'ın 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporu,
6)Tüm dosya münderecatı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı 3.kişiye ödendiği iddia edilen tazminat hususunda rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Makine Yüksek Mühendisi...in 13/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı işveren "Bursa ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, davaya konu kaza olayının meydana gelmesinde iş sağlığı ve güvenliği ile teknik yönden %30 (yüzde otuz) oranında etkisinin olduğu, asansörün imalatçısı davalı "... Metal İşleri ve Makina İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi"nin, davaya konu kaza olayının meydana gelmesinde iş sağlığı ve güvenliği ile teknik yönden %60 (yüzde altmış) oranında etkisinin olduğu, kazazede işçileri "...ın ve...'in, kendilerinin yaralanmasıyla sonuçlanan kaza olayının meydana gelmesinde (kendi yaralanmaları olayının ayrı ayrı değerlendirilmek üzere) iş sağlığı ve güvenliği ile teknik yönden %10 (yüzde on) oranında etkisinin olduğu, sigortacılık ve ilgili mevzuat hükümleri dahilindeki takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ihbar olunan “...Sigorta A.Ş."nin, davaya konu kaza olayının meydana gelmesinde iş sağlığı ve güvenliği ile teknik yönden herhangi bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Aktüerya Bilimleri Hesap Uzmanı...'ın 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; 08.09.2016 tarihinde meydana gelen iş kazasında yaralanan...'ın 259.743,53 TL asıl alacak olmak üzere maluliyet tazminatı ödemesinin gerçek zarar olup olmadığı, buna göre uygulama gereği, davacı tarafından ödenen ödemenin gerçek zarar olup olmadığı 2020 yılında yapılan aktüeryal hesaplama sebebiyle 2020 yılı verileri nazara alınarak tespit edildiğini, 08.09.2016 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili tespit edilen 13.08.2024 tarihli rapora göre; “Bursa ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi"'nin, %30 (yüzde otuz) oranında etkisinin olduğu, "...Metal İşleri ve Makina İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi"nin, %60 (yüzde altmış) oranında etkisinin olduğu, "...ın ve...in, kendilerinin yaralanmasıyla sonuçlanan kaza olayının meydana gelmesinde (kendi yaralanmaları olayının ayrı ayrı değerlendirilmek üzere) %10 (yüzde on) oranında etkisinin olduğu, bu durumda davalı kusur oranı doğrultusunda sorumlu tutulabileceği, ... ile ilgili dosya içerisinde yer alan SGK evraklarından tıbbi iyileşme süresinin 9.11.2016 tarihine kadar olacağı belirtildiği, Adli Tıp Kurumu Adli Tıp ...Üst Kurulunun 09.07.2020 tarih ve ...sayılı raporuna göre maluliyet oranının %33 olduğu tespit edilmiş olup bu oran üzerinden hesaplama yapılacağını, 2020 yılı gerçek zarar hesaplamasında; 08.09.2016 tarihinde meydana gelen olay sonrasında yaralanan...in %33 maluliyet durumu, 2 aylık geçici iş göremezlik süresi ve %10 kusurlu olduğu düşünülerek hak etmiş olduğu net geçici iş göremezlik tazminat miktarının 515,54 TL olduğu, sürekli iş göremezlik tazminat miktarının 279.806,78 TL olduğu, bu tespite göre, davacının, dava dışı ...3 TL maluliyet tazminatının gerçek zararın altında olması sebebiyle, tazminat tavanının 259.743,53 TL olduğu tespit edildiği, buna göre davalının %60 lık kusura denk düşen tutarın 173.162,35 TL olacağı, davalıya 173.162,35 TL ile faiz, masraf ve avukatlık ücreti toplamı üzerinden rücu hakkı bulunduğu, davanın 173.162,35 TL ve diğer ferileri üzerinden devam etmesi gerektiği, önceki Aktüeryal hesaplama ile bilirkişice tespit edilen hesaplama arasındaki farkın; PSD ve Geçici İş göremezlik ödemelerinin rücu edilebilir kısmı yerine tamamının tazminat miktarından mahsup edilmesinden kaynaklanmış olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafça davalı aleyhinde ikame edilen huzurdaki davada, dava dışı işçinin 08/09/2016 tarihinde iş kazası geçirdiğini, meydana gelen kazanın davalı şirket tarafça satılan asansörde gerçekleştiğini, kaza nedeniyle dava dışı işçiye tazminat ödendiğini, uyuşmazlığın dava dışı 3.kişiye ödendiği iddia edilen tazminat istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafça yapılan savunmalarda, davacı şirketin iş güvenliği konusunda ihmalinin bulunduğu, olaya konu asansörün yük taşınma asansörü olup insan taşımaya uygun olmadığı, davacıya satılan asansörün davacı şirketin talepleri baz alınarak imal edildiği, davalı şirket ile dava dışı... Sigorta Anonim Şirketi arasında İşyeri ve imalatları ile Kobi Sorumluluk Sigorta Poliçesi imzalandığı bu sebeple davanın... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbarı talep edildiği, sigorta şirketinin 11/12/2023 tarihinde davanın ihbarına ilişkin mahkemeye beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Bursa... İş Mahkemesi'nin 24/12/2021 tarih ve... Karar sayılı ilamı ile 259.743,53 TL maddi tazminatın talep ile bağlı kalınarak 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 08/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği, taraflarca kararın istinaf edilmemesi üzerine 08/02/2022 tarihinde kesinleştiği, davacı şirket tarafından dava dışı işçi ...a 25.01.2022 tarihinde 382.106,00 TL ödeme yapıldığı, iş sağlığı uzmanı bilirkişiden alınan rapor neticesinde, davacı Bursa ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, davaya konu kaza olayının meydana gelmesinde iş sağlığı ve güvenliği ile teknik yönden %30 (yüzde otuz) oranında etkisinin olduğu, davalı ... Metal İşleri ve Makina İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, davaya konu kaza olayının meydana gelmesinde iş sağlığı ve güvenliği ile teknik yönden %60 (yüzde altmış) oranında etkisinin olduğu, dava dışı işçi ...ın kazanın meydana gelmesinde iş sağlığı ve güvenliği ile teknik yönden %10 (yüzde on) oranında etkisinin olduğu, aktüerya bilirkişisi tarafından davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu tazminat kalemlerinin hesaplandığı, davacı tarafça dava dışı işçiye yapılan tazminat ödemelerinin gerçek zararın altında kaldığı, bu haliyle davacının davalı şirketten rücu hakkının bulunduğu, alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun, denetime ve karar vermeye elverişli olduğu tespit edilmiştir. Davacı şirket tarafından meydana gelen kaza nedeniyle dava dışı işçiye ödenen tazminat kalemlerinin toplamından davalı şirketin yüzde altmış oranında sorumlu olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile 363.720,00 TL’nin ödeme tarihi olan 21/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)363.720,00 TL'nin 21.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-)Alınması gerekli 24.845,71 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 6.211,43 TL peşin harcın mahsubu ile 18.634,28 TL bakiye karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-)Davacı tarafça yatırılan 6.211,43 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 6.000,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 170,00 TL posta tebligat ücreti olmak üzere toplamda 12.561,33 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 58.195,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-)1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/05/2025
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır