T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/641 Esas
KARAR NO : 2024/378
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :11/08/2023
KARAR TARİHİ : 24/04/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili ile davalı arasında 2018 model ... marka aracın satımını içeren sözlü bir anlaşma yaptığını, bu anlaşma gereği olarak müvekkili davalı tarafa 10.000,00 TL kapora gönderdiğini, müvekkili bu para gönderimini kardeşinin eşi olan ... hesabı üzerinden yaptığını, sözleşme bedeli aracın fiyatı olarak 590.000,00 TL olarak belirlendiğini, davalıya mal karşılığı olarak Türkiye ... Bankası ... Şubesi’ne ait 30/09/2023 keşide tarihli, ... seri nolu keşidecisi ... San.Tic.Ltd.Şti. olan hamiline yazılmış 120.000,00 TL tutarlı çek ile yine aynı şubeye ait 30/08/2023 keşide tarihli, ... seri nolu keşidecisi ... San.Tic.Ltd.Şti. Olan hamiline yazılmış 120.000,00 TL tutarlı avans çeki verdiğini, bu iki çek verildikten sonra davalı ile iletişime geçilemedi, bu nedenle dolandırıldıklarını binaen savcılığı suç duyurusunda bulunduklarını, söz konusu anlaşmaya konu araç müvekkiline teslim edilmediğini, aracın teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu belirterek davanın kabulü ile müvekillinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş davalı davaya cevap vermemiş duruşmalara da katılmamıştır.
DAVA:
Dava, davacının dava konusu çekler sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-İzmir CBS'nin ... soruşturma sayılı dosya sureti,
-Türkiye ... Katılım Bankası A.Ş nin 21/08/2023, 28/08/2023, 30/01/2024, 10/01/2024,
09/02/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye ... Bankası A.Ş nin 02/02/2024 tarihli yazısı ve eki.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, davalı ile aralarında 2018 model ... marka aracın satımına ilişkin sözleşme bulunduğu, bu sözleşmenin sözlü olarak yapıldığı, bu araca ilişkin olarak Türkiye ... Katılım Bankası A.Ş ... Şubesi’ne ait 30/09/2023 keşide tarihli, ... seri nolu keşidecisi ... San.Tic.Ltd.Şti. olan hamiline yazılı 120.000,00 TL tutarlı çek ile yine aynı şubeye ait 30/08/2023 keşide tarihli, ... seri nolu keşidecisi ... Taşımacılık San.Tic.Ltd.Şti. olan hamiline yazılı 120.000,00 TL tutarlı çeklerin avans olarak davalıya teslim edildiği, ayrıca davalıya 10.000,00 TL havale yapıldığı, davalının sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmediği, satıma konu aracı kendisine teslim ve devir etmediği, davalı aleyhinde suç duyurusunda bulunulduğu iddiası ile eldeki menfi tespit davasını ikame ettiği, dava konusu çekler sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptalini talep ettiği, davalının ise davaya cevap vermediği, davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı, taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunup bulunmadığı, söz konusu çeklerin bu ilişki kapsamında avans olarak verilip verilmediği, davacının dava konusu çekler nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı hususunda ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın çekten kaynaklandığı, tarafların sıfatı ve dava konusu uyuşmazlıkta iddianın ileri sürülüş biçimi ve savunmanın kapsamına göre mutlak ticari dava olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının ... nolu soruşturma dosyasının bir örneğinin istenildiği, soruşturma dosyasının incelenmesinde; davacının davalı hakkında dolandırıcılık suçundan suç duyurusunda bulunduğu, soruşturmanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu çeklere ilişkin olarak Türkiye ... Katılım Bankası A.Ş'nin 10/01/2024 tarihli cevabı yazısına göre ... nolu çekin ibraz edilmediği, ... nolu çekin ise ibraz edildiği, ibraz işlemlerinin Türkiye ... Bankası A.Ş tarafından yapıldığının bildirildiği, Türkiye ... Bankasının 02/02/2024 tarihli cevabı yazısına göre mahkememizin ödeme yasağı kararı sebebiyle hamile ödeme yapılmadığı ve çekin bir örneğinin gönderildiği, ... seri nolu çekin incelenmesinde; keşidecisinin ... San. ve Tic. Ltd Şti, keşide tarihinin 30/09/2023, keşide yerinin ..., bedelinin 120.000,00 TL olduğu, çekin hamiline yazılı çek olduğu, ... Tic. Ltd Şti, ..., ...(...), ... ve ...'ın ciranta olarak çekte yer aldığı ve ... tarafından çekin bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Müdahale talebinde bulunan ... tarafından çeklerin birer örneğinin sunulduğu, bir örneği sunulan ... seri nolu çeke ilişkin görüntünün Türkiye ... Bankası A.Ş tarafından gönderilen görüntü ile aynı olduğu, dava konusu ... seri nolu çek yönünden yapılan incelenmede ise; keşidecisinin ... Taşımacılık San. ve Tic. Ltd Şti, keşide tarihinin 30/08/2023, keşide yerinin ..., bedelinin 120.000,00 TL olduğu, çekin hamiline yazılı çek olduğu, ... Tic. Ltd Şti,..., ...(...), ... ve ...'ın ciranta olarak çekte yer aldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı vekiline dava konusu çeklerde davacının keşideci, aval veya ciranta olarak kendisi adına kayıt bulunup bulunmadığı hususlarında beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekilinin 01/02/2024 tarihli beyan dilekçesi ile çeklerde davacının herhangi bir cirosunun bulunmadığı, çeklerin davacının eşi ...'ın şirketi... adına cirolandığı, davacıya teslim edildiği, davacı tarafından da daha sonrasında satım sözleşmesi kapsamında avans olarak cirolanmaksızın çeklerin davalıya teslim edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının dava konusu çekler sebebiyle menfi tespit isteğinde bulunduğu, dosyamız içerisine kazandırılan çek örnekleri, feri müdahil tarafından sunulan çek örnekleri ile davacı vekilinin 01/02/2024 tarihli beyan dilekçesine göre davacının çeklerde keşideci, aval veya ciranta olarak adına herhangi bir kayıt bulunmadığı, kambiyo hukukundan kaynaklanan müracaat haklarının davacı aleyhinde kullanılmasının yasal olarak mümkün olmadığı, iddianın ileri sürülüş biçimine ve dosya kapsamına göre davacının söz konusu çekler sebebiyle menfi tespit isteminde bulunmasında hukuki yararı bulunmadığı, hukuki yararın dava şartı olduğu, mahkemece her aşamada resen gözetilmesi gerektiği, davacının iş bu davasının usulden reddi gerektiği, davacının dava konusu çeklere ilişkin şikayeti hakkında da soruşturma sonucunun beklenmesinde fayda bulunmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1- 6100 Sayılı HMK' nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 4.098,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.671,00 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan masrafların kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.24/04/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı