T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/663
KARAR NO : 2024/519
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 21/08/2023
KARAR TARİHİ : 31/05/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.03.2023 tarihinde müvekkile ait ... plakalı araç ile davalı şirket sigortalısı ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürüci 90100 oranında kusurlu olup araç davalı ... şirketine ... No.lu ZMSS trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı ... şirketine yapılan ihbar neticesinde... no.lu hasar dosyası açıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, görevlendirilen sigorta eksperi raporunda, 10.248,16 TL hasar gören parça ile 10.200,00 TL. işçilik olmak üzere, genel toplam 24.128,83 TL hasar bedeli tespit edildiğini, yedek parçaların orijinal olarak tedarik edilmediği ve iskonto uygunlandığı, müvekkil aracı, Buca Esnaf San. Sit. G Blok ... Sk. No:... Buca/İZMİR adresinde onarılmış olup davalı ... tarafından 20.448,16 TL ödeme yapıldığını, ancak iş bu ödeme müvekkil zararını karşılamamakla birlikte yetersiz olduğunu, sigorta şirketi motorlu aracın neden olduğu riziko nedeniyle meydana gelen gerçek zararı gidermekle yükümlü olduğu; 01.05.2006 tarih ve E:... sayılı kararında; davacının gerçek zararının belirlenmesi için aracın tamirinde orijinal parçalarının kullanılması ve orijinal parça değerlerinin esas alınmasının gerektiği, sigorta eksperinin tamirde kullanılmış çıkma parça kullanılması nedenine dayalı olarak zarar belirlemesinin isabetli olmadığı içtihat edinilmiş; yine aynı Daire'nin 26.03.2013 tarih ve E:..., K:... sayılı kararında ise; davacı ile davalı ... arasında aksi yönde yapılmış bir anlaşma bulunmadığı sürece sigortacının, sigortacı aracın tamiri için orijinal parça bedellerine göre zararı tazmin etmekle yükümlü olduğu belirtildiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 18.03.2023 tarihinde davacının malik olduğu... plakalı araç ile müvekkil şirkette 10.06.2022 başlangıç ve 10.06.2023 bitiş tarihli... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) ile sigortalı ...plakalı aracın çarpmasına neticesinde meydana geldiği iddia edilen hasar tazminatı talepli dava olduğu, öncelikle, Karayolları Trafik Kanunu 91. Madde gereği ve aynı kanunun 85. Maddesinde düzenlenen işletenin sorumluluğunu mevzuat ve genel şartlar çerçevesinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesini düzenleyen müvekkil şirketin sigortalı aracın işletilmesinden dolayı üçüncü şahısların uğradığı zararları tazminle mükellef olduğu araç başına teminat limitinin de 50.000,00 TL teminat limitinin 240.000,00 TL olduğunu beyan ettiğini, dava konusu olmasa dahi poliçe teminat limitlerinde dikkate alınması gereken ödemeler hakkında bilgi ve dekontları ibraz ederiz. İşbu ödemelerin teminat limitinde değerlendirilmesi ve tenzili gerektiğini, davacının aracındaki değer kaybı için 4.421,03 TL tazminat ödendiğini, başvuru sahibinin talebi haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine...Nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki hasar için 20.448,16 TL davacı vekiline ödeme yapıldığını, müvekkilin sorumluluğundaki borç, sigortacılık mevzuatı gereği eksiksiz olarak ödendiğinden üzerine düşen edimi ifa eden müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, Davayı kabul anlamına gelememek kaydı ile her halükarda müvekkil şirketin hak kaybına uğramaması adına kusur incelemesi yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, haksız fiilden kaynaklanan hasar onarım bedeli tazminatı istemine ilişkindir.
Adli Trafik Uzmanı... ve Otomotiv Uzmanı ...'un 01/12/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda; Trafik kural ihlali yönünden;... plaka sayılı araç sürücüsü ... 2918 K.Y.T.K. 57/c-2 maddesini ihlalden bahse konu kazanın meydana gelmesinde öncelikli olarak etken olduğu,... plaka sayılı araç sürücüsü... ise yine 2918 K.Y.T.K. 52/1-a maddesini ihlalden bahse konu kazanın meydana gelmesinde etken olduğu, somut olayda... plaka sayılı... WAGON 1.3 CDTI (90) ENJOY 2008 model otomobilde 18.03.2023 riziko tarihi itibarıyla meydana gelen gerçek zarar KDV dahil 58.455,84 TL olarak hesaplandığı, davalı ...Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ...plaka sayılı araçta meydana gelen zararı sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında KDV dahil 58.455,84 TL. olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı ... tarafından dosya kapsamında yer alan finansal evrak kaydına göre davacı vekile 12.04.2023 tarihinde 20.448,16 TL hasar onarım bedeli ödediği, bu nedenle 38.007,68 TL olarak hesaplanan bakiye hasar onarım bedelinden sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacı Vekili tarafından davalı ...nin posta kep adresine 10.05.2023 tarihinde hasar ihbarının yapıldığı, kep adresine elektronik yolla yapılan ihbarın, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağını, bu nedenle, ihbarın 16.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ... şirketinin 29.05.2023 tarihi itibarıyla ödenmeyen borç miktarı bakımından temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu tespit edilmiştir.
Araç işletenlerin, 2918 sayılı yasanın 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
Bu bilgiler ışığında yapılan inceleme neticesinde Davalı ... Şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında olan hususlardır.2918 sayılı yasanın yukarıda anılı hükmü gereği davacının ikame araç bedeline ilişkin iddia ettiği zararının zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamı dışında olduğu anlaşılmıştır.
Motorlu araç işletenin, bu aracın işletilmesinden dolayı 2918 sayılı yasa ve genel hükümlere göre oluşan zorunlu mali mesuliyet sigortası hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan sigorta sözleşmesi ihtiyari mali mesuliyet sigortası olarak adlandırılır. Tanım gereği ihtiyari mali mesuliyet sigortası sigortacısının sorumluluğu ikincil bir sorumluluktur. Zorunlu mali mesuliyet sigortasındaki limitleri aşan kısımlar için ancak ihtiyari mali mesuliyet sigortasına başvurulabilir.
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. Bu doğrultuda davacıların zorunlu mali mesuliyet sigortacısı şirkete başvurdukları ancak sigorta şirketi tarafından sekiz iş günü içinde ödeme yapılmadığı anlaşılmakla davalı ... şirketinin 24.05.2023 tarihinden itibaren faiz ile sorumlu olduğu tespit edilmiştir.
6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir,
Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir.
Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,
Kusur sorumluluğunda, zorlayıcı neden, zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru halinde nedensellik bağı kesilebilir.
Bu bağlamda sürücü kusurlarına ilişkin olayın oluş şekli, adli trafik bilirkişisin kazaya ilişkin görüşleri bir arada değerlendirildiğinde, 01.03.2024 tarihli celsede sürücü kusurlarına ilişkin mahkemece tespit ve değerlendirme yapılmıştır. Otomotiv bilirkişisinde orijinal parçalar kullanılmak suretiyle hasar onarım bedeli belirlenmiş yapılan ödemenin mahsubu yapılmıştır. 6100 sayılı yasanın 107/2 maddesine göre davacı vekiline verilen sürede bedel artırım dilekçesini sunmadığı anlaşılmakla dava dilekçesinde yer alan talep sonucuna göre davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1)Davanın KABULÜNE,
2)100,00 TL hasar onarım bedelinin davalı ... şirketinden 24.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3)Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 269,85 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4)Davacı tarafça yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 4.500,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 51,75 posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 5.091,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6)3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır