T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/803 Esas
KARAR NO : 2025/398
DAVA :Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/10/2022
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ile karşı taraf arasında İzmir İli Çeşme İlçesi ... Mahallesi...n taşınmazların alüminyum doğrama, sineklik, kare küpeşte, panjur kutulama ve panjur işlerini kapsar işler için yazılı sözleşme imzalandığı ayrıca alüminyum güneş kırıcısının yapılması için şifahi sözleşme ile anlaşma sağlandığı, müvekkili anlaşma gereğince yapması gereken ödemelerin tamamını yapmış olduğu ancak karşı taraf işleri zamanında bitiremediği, bunun üzerine 23 05 2022 tarihinde yeni bir sözleşme yapılarak işlerin 06.06.2022 tarihine kadar eksiksiz teslim edileceği karşı tarafça taahhüt edildiğini ancak belirtilen tarihte yapılan kontrolde alüminyum doğrama, sineklik, kare küpeşte, panjur kutulama ve panjur işlerinin ayıplı ve eksik yapıldığı, sözleşmede belirtilen markaların kullanılmadığı, yapılan işlerin ise sözleşmeye aykırı yapıldığı tespit edildiğini, alüminyum güneş kırıcısının eksik ve ayıplı monte edildiği de tespit edildiğini ve bunun dışında da birçok eksiklikler bulunmakta olduğunu, davalıya İzmir ... Noterliği'nden 30.06.2022 tarih ve...arasıyla ihtarname çekilerek, kendisine eksikliklerin giderilmesi için 7 gün süre verildiği ihtarname karşı tarafa 01/07/2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen eksikliklerin giderilmediğini ve cevap verilmemesi üzerine dava konusu yerde Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyası ile bilirkişi tarafından eksikliklerin tespitine ilişkin rapor alındığını belirtmiş sözleşme gereği İzmir... İcra Müdürlüğü ...Takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını belirtmiş ve müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu eksiksiz olarak yerine getirdiğinden söz konusu takiplerde borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 6102 sayılı TTK’nın 5/A. maddesi ile 6325 sayılı Yasa’nın 18/A maddesinin 2. fıkrası hükümleri gereğince ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şart olduğunu, davacı yan arabulucuya başvurmadan işbu davayı açtığını, dava şartı yokluğunda davanın usulden reddi gerekmekte olduğu ayrıca davanın görevsiz mahkemede açıldığını, tacir olan Müvekkili ... Gaziemir vergi dairesinde ... vergi numarası ile kayıtlı olduğunu, hem müvekkilinin hem de karşı yanın tacir olduğunu ve işbu sebeple dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmekte olduğunu belirterek davanın esastan ayrıca usulden ve görev yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsiline ilişkin takip sonrası açılan menfi tespit isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesinin ...Değişik İş sayılı dosyası,
-İzmir ... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosya sureti,
-Mimari proje asılları,
-İzmir Vergi Dairesinin 06/04/2023, 16/03/2023, 17/03/2023, 23/03/2023, 31/03/2023,
10/09/2024, 12/11/2024 tarihli yazısı ve eki,
- İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün bila tarihli yazısı ve eki,
- Çeşme İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 14/03/2023, 12/07/2024 tarihli yazısı ve eki,
-İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 16/03/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...'ın 05/06/2024 tarihli raporu,
-İzmir...Noterliğinin 10/04/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...un 24/01/2025 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davalının, davacı aleyhinde İzmir... İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyasında 59.373,00 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlattığı, davacının, davalı ile aralarında İzmir İli Çeşme İlçesi ... Mahallesi ... parsellerde bulunan taşınmazların alüminyum doğrama, sineklik, kare küpeşte, panjur kutulama ve panjur işlerine ilişkin sözleşme olduğu, bu sözleşme kapsamında işin eksik ve ayıplı olarak teslim edildiği, ancak davalı yüklenici tarafından eksik ve ayıplar giderilmeksizin ve eser tamamen teslim edilmeksizin bakiye cari hesap alacağı iddiası ile takip yapıldığı, kendisinin davalı yükleniciye borcunun bulunmadığı iddiası ile işbu davayı ikame ettiği, davalının ise davanın dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğu, işin eksiksiz ve ayıpsız şekilde teslim edildiği, kendisinin alacaklı olduğu, takibin yerinde olduğunu savunduğu, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ihtilafsız olup, uyuşmazlığın eser sözleşmesine konu eserin ayıpsız ve eksiksiz şekilde tesliminin yapılıp yapılmadığı, davalı yüklenicinin davacı iş sahibinden bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, alacağı var ise talep edebilecek miktarın ne olduğu, davacının dava konusu takip sebebiyle davalıya borçlu olup olmadıkları hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Davacının davasını İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinde ikame ettiği, anılan mahkemece 22/06/2023 tarih... karar sayılı ilam ile mahkememiz lehine görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği, mahkememizce yapılan araştırmada davacı ve davalının bilanço usulüne göre defter tuttuğu, tacir sayılan kişilerden oldukları, tacirler arası eser sözleşmesinden kaynaklanan nispi ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı tarafından dava konusu uyuşmazlığın dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu savunulmuş ise de dava tarihinin 03/10/2022 olduğu, dava tarihi itibariyle uyuşmazlığın dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla davalının bu itirazı yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, ilişki var ise bu ilişkinin ticari defterlere ne şekilde yansıdığı ve takibe konu alacağın varlığı ve miktarına ilişkin olarak taraf defterlerinin bilirkişi tarafından incelenmesine karar verildiği, bu kapsamda 12/01/2024 tarihli celsede taraflara 2022-2023 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunmak veya bulunduğu yeri bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiği ve kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, taraf vekillerinin ara kararı doğrultusunda yasal süresi içerisinde ticari defter ve kayıtların bulunduğu adresi bildirdiği, mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde mahalinde inceleme yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 05/06/2024 tarihli raporunda, davacının incelemeye konu defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, kendisi lehine delil vasfına sahip olduğu, taraflar arasında ilişkinin açık cari hesap şeklinde olduğu, davacı defterine göre taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, takip tarihi itibariyle davacının kendi defterlerine göre davalıdan 27.677,00 TL alacaklı olduğu, davalı tarafından davacı tarafa tanzim edilmiş 02/06/2022 tarih ve ... nolu içeriği “güneş kırıcı gölgelik” olan KDV dahil 88.000,00 TL tutarındaki ve 04/07/2022 tarih ve...nolu içeriği “8 adet alüminyum doğrama ve cam ölçü farkları olan KDV. dahil 26.900,00 TL. tutarındaki e-Arşiv Faturalarının davacı tarafin ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadıkları, davalı tarafın defterlerini incelemek için ibraz etmediği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme bedeli kdv dahil 266.900,00 TL ve ilave iş olarak Güneş Panellerinin bedelinin ise kdv dahil 88.000,00 TL olarak dikkate alınmak ve davacı tarafından yaptırılan delil tespiti irdelenmek suretiyle fiziki oran yöntemine göre davalı tarafından dava konusu işte yapılan imalatın eksik ve ayıpları gözetilerek davalının hak kazandığı iş bedelinin ne kadar olduğu, takip tarihi itibariyle davacı tarafından yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra davalının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu hususlarının belirlenmesine yönelik olarak dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 24/01/2025 tarihli raporunda, fiziki oran yöntemine göre davalı yüklenicinin hak kazandığı iş bedelinin 293.982,00 TL olduğu, davacı tarafından davalıya yapılan toplam ödeme miktarının 303.000,00 TL olduğu, buna göre davalıya 9.018,00 TL fazla ödeme yapıldığı, davalının bakiye alacağının bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Somut olayda; davacı ile davalı arasında alüminyum doğrama, sineklik, küpeşte, panjur işlerine ilişkin eser sözleşmesi bulunduğu, bu hususun tarafların kabulünde olduğu, bu sözleşmede davacının iş sahibi, davalının yüklenici olduğu, taraflar arasındaki bila tarihli... PVC Alüminyum doğrama ... başlıklı Alüminyum doğrama, sineklik, küpeşte, panjur işine ilişkin sözleşmenin kdv dahil 240.000,00 TL bedelli olduğu, davacının bu sözleşme haricinde ayrıca güneş panellerine ilişkin davalı ile anlaştığı, güneş paneli için anlaşılan tutarın ise 88.000,00 TL olduğu, tarafların dava ve cevap dilekçelerinde Alüminyum doğrama, sineklik, küpeşte, panjur işine ilişkin sözleşmeye ilişkin olarak davacının 215.000,00 TL, güneş panellerine ilişkin olarak ise 88.000,00TL ödeme yaptığı hususunda uzlaştığı, taraflar arasındaki uzlaşmazlığın Alüminyum doğrama, sineklik, küpeşte, panjur işine ilişkin sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin bakiye 25.000,00 TL alacağı bulunup bulunmadığı ile yine davalı yüklenicinin bu sözleşme kapsamında 8 adet alüminyum doğrama ve cam ölçüm farkından kaynaklı olarak düzenlemiş olduğu 04/07/2022 tarihli 26.900,00 TL bedelli fatura alacağını davacıdan talep edip edemeyeceği hususunda olduğu, mahkememizce yapılan taraf defteri incelemesinde davacının defterlerini sunduğu ve bu defterlerin bilirkişi tarafından incelendiği, davalının ise defterlerinin bulunduğu adresi bildirmekle beraber inceleme tarihinde bilirkişinin inceleme ve denetimine sunmadığı, davacı defterinde yapılan incelemede davacının kendi defterlerine göre davalıya borçlu olmadığı, davalıdan 27.677,00 TL alacaklı olduğu, güneş panellerine ilişkin 88.000,00 TL'lik fatura ile cam ve ölçü farklarına ilişkin 26.900,00 TL'lik faturanın davacı defterinde kayıtlı olmadığı, ancak davacı tarafından güneş panellerine ilişkin işin eksik ve ayıplı da olsa davalı tarafından yerine getirildiğinin kabul edildiği, yine mahkememizce yapılan araştırmada cam ve ölçü farklarına ilişkin 26.900,00 TL'lik 04/07/2022 tarihli faturanın davacı defterinde kayıtlı olmamakla beraber davacı tarafından ilgili vergi dairesine BA formu ile bildirildiğinin tespit edildiği, bu halde 04/07/2022 tarihli faturaya konu işin de davalı tarafından yerine getirildiği ve davacıya teslim edildiğinin kabulü gerektiği, davacı tarafından eserin teslim edildiği kabul edilmekle beraber eserde eksik ve ayıplar bulunduğunun ileri sürüldüğü, mahkememizce keşif imkanı bulunup bulunmadığı hususunda davacının beyanının alındığı, davacının keşif olanağı bulunmadığı, taşınmazın üçüncü kişilere devredildiğini bildirdiği ve mahkememizce yapılacak incelemenin delil tespit raporuna göre yapılmasını talep ettiği, mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmenin götürü bedelli sözleşme olduğu ve alüminyum doğrama, sineklik, küpeşte, panjur işinin kdv dahil 266.900,00 TL(04/07/2022 tarihli faturaya konu cam ve ölçüm farkları işinin de teslim edildiği kabul edilerek ve sözleşme bedeli olan 240.000,00 TL ilave edilerek), güneş panellerine ilişkin işin ise 88.000,00 TL bedelli olarak esas alınmak sureti ile eksik ve ayıplar gözetilerek bilirkişi heyetinden fiziki oran yöntemine göre hesaplama yapılmasının istenildiği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada Alüminyum doğrama, sineklik, küpeşte, panjur işinin %78 oranında gerçekleştiği, bu iş karşılığında davalıya yapılması gereken ödemenin 208.182,00 TL olduğu, bu iş kapsamında yapılan fazla ödemenin 6.818,00 TL olduğu, güneş panellerine ilişkin işin ise %97,5 oranında gerçekleştiği, bu iş karşılığında davalıya yapılması gereken ödemenin 85.800,00 TL olduğu, bu işe ilişkin davalıya 2.200,00 TL fazladan ödeme yapıldığı, buna göre davalıya yapılan fazla ödeme miktarının 9.018,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, davalı tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de davalının itirazlarının soyut olduğu, mahkememizce alınan raporun yerleşik Yargıtay uygulamasına uygun olduğu ve yeniden rapor alınmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı, davalı tarafından işin yerine getirildiği bildirilmekle beraber davacı iş sahibine söz konusu işin karşılıklı görüşme ve mutabakat sureti ile teslim edilemediği cevap dilekçesinde beyan edildiğinden davacı tarafından İzmir ... Noterliğinin 30/06/2022 tarih ve ...e nolu ihtarnamesi ile ayıp ihbarının süresinde olduğunun kabulü gerektiği, mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi ile saptandığı üzere davalı yüklenicinin dava konusu işi eksik ve ayıplı olarak yerine getirdiği, takip ve dava tarihi itibariyle davacı iş sahibinin davalıya fazla ödeme yaptığının ve borçlu olmadığının sabit olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarının yapılan açıklamalar kapsamında usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, iddia ve savunmanın ileri sürülüş biçimi, mahkememizce yapılan incelemenin niteliğine göre başkaca araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde davacı borçluyu dava açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu değerlendirilmekle davacı yararına tazminat hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası sebebi ile davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının tazminat talebinin KABULÜ ile takip çıkış miktarı olan 59.373,00 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 11.874,60 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gerekli 4.055,76 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 1.013,95 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.041,81 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 1.013,95 TL peşin harç, 10.00,00 TL bilirkişi ücreti, 448,25 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 11.542,9 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
7-Kararın kesinleşmesinden sonra Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasının mercine İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2025
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA