T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/831
KARAR NO : 2025/440
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 19/10/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki bulunduğu... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde... numaralı, 24.07.20-21 dönemi için Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu,...plakalı araç 06.06.2021 tarihinde İzmir İli Karabağlar ilçesinde park halinde bulunan ...a çarparak hasarlanmasına sebebiyet vermiş, ardından olay yerini terk ettiğini, kaza tespit tutanağı ve aşağıda yer verilen İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi ...K. Sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda sigortalı araç sürücünün kazanın ardından olay yerini terk ettiği sabit hale geldiğini, kazanın ardından... Plakalı araç maliki tarafından müvekkil ve davalı aleyhine İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi ...K. Sayılı dosyasında araçta meydana gelen zarar sebebiyle, araç hasar bedelinin davalı araç maliki için kaza tarihi, davalı sigorta şirketi için bildirim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ve kazanç kaybı tazminatı ve İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyası dava masrafları ve vekalet ücretinin, davalı araç malikinden tahsili ve iş bu dava ile hükmolunacak vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiğini, dava açılmadan önce dava konusu ödenen tazminatın davalıya rücu edilmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça icra takibine itiraz edildiği, davalının yapmış olduğu itirazın haksız olduğunu beyan ederek davanın kabulüne, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil ... Turizm ve Taşımacılık Yat. San. Tic. Ltd. Şti., bugün Türkiye’nin 82 noktasında 25.000’e yaklaşan aracıyla kurumsal şirketlere ve personellerine özellikli hizmet veren, yenilikçi çözümleriyle sektörüne öncülük eden, müşteri memnuniyetine değer veren, %100 Türk sermayesi ve sağladığı istihdam ile ülke ekonomisine doğrudan katkı sağlayan 22 yıllık ticari geçmişe sahip oto kiralama şirketi olduğunu, davacının talepleri haksız, hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, ... plakalı araç 05.06.2021 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı...su araç kazaya karıştığı tarihte ...'nun kullanımında olduğundan ve müvekkilin araç üzerinde fiili ve ekonomik olarak hakimiyeti kalmadığından ve KTK 'da tanımlanmış olan işleten sıfatının kaza tarihinde müvekkil şirkete ait olmadığından huzurdaki davada müvekkil şirketin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, müvekkil şirketin söz konusu kazadan sorumlu tutulabilmesi için işleten sıfatını haiz olması gerekmekte iken belirtilen olayda müvekkil şirketin işleten sıfatı bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1)Taraf dilekçeleri,
2)Adli Trafik Uzmanı ... ve Otomotiv uzmanı ...'in 19/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu,
3)İzmir ... İcra Dairesi... Esas sayılı dosyası,
4)İzmir...İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyası,
5)İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... K. Sayılı dosyası,
6)Kaza Tespit Tutanağı, Hasar dosyası ve Sigorta Poliçesi,
7)Ödeme dekontları,
8)Tüm dosya münderecatı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ZMMS tazminatı ödemesinden kaynaklı sigortalıya karşı yöneltilen rücu tazminatı (itirazın iptali) istemine ilişkindir.
Adli Trafik Uzmanı ... ve Otomotiv uzmanı...in 19/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Davalı şirketin aracını kullanan araç sürücüsünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, 2918 sayılı KTK'nun 52/1-b (Sürücüler hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) ve 52/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) maddelerinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu, Park halindeki... plaka sayılı aracın 2918 sayılı KTK ile ilgili mevzuatı ihlal eden zararlı sonuç üzerinde kazanın oluşumunda etken olmadığı, üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken olabilecek bir davranış şekli görülmediğinden kazanın oluşumunda etken olmadığı, dava konusu... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 203.891.76 TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, bahse konu... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 135.000,00.TL ve aracın hasarlı vaziyetteki değerinin (sovtaj, hurda bedeli) 35.000,00 TL olduğu, Yerleşik Yargıtay kararlarına göre; aracın hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın ağır hasarlı olduğu, mevcut hali ile pert total edilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı tespit edilmiştir.
2918 sayılı yasanın 91. Maddesine göre; "işletenlerin, bu kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." Bu doğrultuda davacı sigorta şirketinin, davalı şirketin işleteni olduğu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu dosya arasındaki sigorta poliçesi ile tespit edilmiştir.
2918 sayılı yasanın 85. Maddesine göre; "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Anılı yasa maddelerine göre ...Sigorta Şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
Zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlarının B.4/ f hükmüne göre, "Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibizorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" şeklindedir. Bu doğrultuda davalı şirketin işleteni olduğu aracın sürücüsünün bu hükme aykırı davrandığının deliller kısmında yazılı nedenlerle tespit edildiği anlaşılmakla davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısına rücu hakkının bulunduğu tespit edilmiştir.
6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir. Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir. Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir. Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir. Zorlayıcı neden, zarar görenin ağır kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru hallerinde illiyet bağı kesilir.
2004 sayılı yasanın 67. Maddesine göre "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" şeklindedir. Davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun usulüne uygun bir şekilde borca itiraz etmek suretiyle takibin durmuş olması yeterli olup, borcu itiraz sebebi önemli değildir. Yine davacı alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için 2004 sayılı yasanın 67. Maddesi gereği süresinde itirazın iptali davası açılmış olması, davacı alacaklının dava dilekçesinde talep sonucunda icra inkar tazminatını istemiş olması, davanın alacaklı lehine kabulüne karar verilmiş olması, davalı borçlunun takip tarihi itibarıyla itirazında haksız olması gerekir. İtirazın iptal edilmiş olması, itirazın haksız olduğunu göstermez. İtiraz iptal edilmiş olmasına rağmen davalı borçlu haklı ise tazminata mahkum edilmez. İtirazın haksız sayılabilmesi için, takip konusu alacağın doğduğu anda varlığı ve miktarı itibarıyla taraflar arasında likit olması gerekir. Takip konusu alacağın varlığı, miktarının belirlenmesi hakim kararını gerektirmemeli muhtacı muhakeme olmamalıdır. Takip konusu alacak yapılacak basit bir hesaplama ile belirli bir hale gelebilecek ise bu alacak da likit sayılır.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıda anlatılanların bir arada değerlendirilmesi neticesinde, davalı şirketin işleteni olduğu aracın sürücüsünün 2918 sayılı yasanın 52/1-a ve 52/1-b ihlal etmek suretiyle dava dışı üçüncü kişiye ait olan park halindeki araca çarparak kazanın oluşumuna tek başına etken olduğu, üçüncü kişinin aracında zarar meydana gelen zarar ile davalı şirketin işleteni olduğu aracın sürücüsünün ihlal içeren eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunduğu, dava dışı üçüncü kişinin zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında pert total bedeli tazminatı ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas, ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin davacı sigorta şirketi aleyhinde icra takibine başvurduğu, davacı sigorta şirketi tarafından ödemenin yapıldığı, davacının bu ödemeden kaynaklı olarak sigortalısı davalı şirkete rücu ettiği, zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları B.4/ f hükmüne göre davacının rücu hakkına haiz olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihi ve takip tarihi arasındaki süre için talep edilen faize dair basit matematik hesabı yapıldığı, istemin uygun olduğunun hesaplama neticesinde tespit edildiği, davalının icra takibine itirazı sonrasında yapılan yargılamada yukarıda anlatılan hususlar gereği, davalının itirazında haksız olduğu, davacının kendisine yöneltilen takipte ödediği miktar likit olduğundan bahisle, davacının davalıya yönelttiği alacak miktarının da likit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, 6100 sayılı yasanın 326/1 maddesi gereği yargılama giderlerinin davalı taraftan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)İzmir...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİ İLE TAKİBİN DEVAMINA,
3-)Hüküm altına alınan alacak miktarı olan 71.677,92 TL'nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-)Alınması gerekli 4.896,31 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 865,69 TL peşin harcın mahsubu ile 4.030,62 TL bakiye karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5-)Davacı tarafça yatırılan 865,69 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 5.000,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 229,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 6.364,54 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-)3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
8-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır