T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/995 Esas
KARAR NO : 2025/39
DAVA : Menfi Tespit ve Çek İstirdadı (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/12/2023
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit ve Çek İstirdadı (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkil ... Otomotiv Yedek Parçaları Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ne, ... Dizel Motorlu Araçlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından çek keşide edildiği, ancak müvekkili ...Otomotiv Yedek Parçaları Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'in lehtar olarak gözüktüğü çeklerdeki imzalar ve dolayısıyla cirolar sahte olup herhangi bir ticari ilişki olmaksızın rızai hilafı elden çıktığı, yine davalı şirketin ticari defterleri ve BA/BS formları incelendiğinde müvekkil şirketlerle cari hesabının olmadığı, işbu sebeplerle İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosya ile çeklerdeki müvekkile ait imzaların sahte oluşu, çek üzerindeki oynamalar ve ciro silsilesinin kopuk olması nedeniyle ilgili çekler hakkında tedbiren ödeme yasağı verilerek çeklerin iptali istemli dava açıldığı, bahse konu davanın hala derdest olduğu 22/09/2023 tarihinde görülen duruşmasında 1 no'lu ara kararın g bendinde taraflarına ilgili çekleri elinde bulunduran... Mühendislik Mekanik Tesisat İnşaat Limited Şirketi'ne karşı istirdat davası açmak üzere gelecek celseye kadar kesin süre verildiğini, ara karar doğrultusunda davalıya yönelik işbu davayı ikame ettiklerini belirterek müvekkillerin borçlu olmadığının tespitine, davaya konu edilen çeklerin istirdadına ve müvekkile teslimine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraflarca hem istirdat istemli hem de menfi tespit istemli dava açılmasının usulen bu mümkün olmadığı, çek iptali ve çek istirdadı davası açma hakkının lehtar yada hamile ait olduğu, çek keşidecisinin çek iptali yada çek istirdadı davası açma hakkı bulunmadığı, davanın reddi gerektiği, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların gerçekleri yansıtmadığı, müvekkili şirketin hamili olduğu 05.11.2022 tarihli ve 125.000,00 TL bedelli çekin, İzmir... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icraya konulduğu, davacılardan... Ltd.Şti. tarafından icra dosyasına ödenmiş, icra dosyasının infazen işlemden kaldırıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, ... Ltd Şti'nin keşidecisi ...Ltd Şti'nin lehtar ve cirantası olduğu çeke ilişkin olarak çek istirdadı ve menfi tespit istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-İzmir... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya sureti,
-...A.Ş nin 20/12/2023 tarihli yazısı ve eki,
-İzmir ... İcra Dairesinin...esas sayılı dosya sureti,
-Ticaret Sicil Müdürlüğünün 23/03/2024 tarihli yazısı ve eki,
-İzmir CBS'nin ...soruşturma sayılı dosya sureti.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacıların, ... Ltd Şti'nin keşidecisi ... Ltd Şti'nin lehtar ve cirantası olduğu... Sanayi Sitesi/İzmir şubesine ait 12/12/2022 tarihli 350.000,00 TL bedelli çekin rızaları dışında davalı elinde bulunduğu, bu hususun İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı çek iptali davası sırasında öğrenildiği, anılan mahkemece çek istirdat davası açılmak üzere kendilerine süre verildiği, bu kapsamda bu davanın ikame edildiği, lehtar ve ciranta olan davacı ... Ltd Şti'ye ait ciranta imzasının şirket yetkilisine ait olmadığı, çekin ciro zincirinde kopukluk olduğu, davalının kötüniyetli olduğunu iddia ettiği ve söz konusu çek sebebi ile davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile çekin istirdadı talebinde bulundukları, davalının ise çek istirdat davası açma hakkının lehtar veya hamile ait olduğu, keşidecinin bu davayı açamayacağı, davacı ... Ltd Şti'nin menfi tespit talebinin ayrı bir dava ile ileri sürülmesi gerektiği, kendisinin hamili olduğu 05/11/2022 tarihli 125.000,00 TL bedelli çekin İzmir... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında takibe konu edildiği, davacı... Ltd Şti'nin takip konusu borcu ödediği, takibin infazen kapatıldığı, davanın konusuz kaldığını beyan ettiği, taraflar arasında...td Şti'nin keşidecisi, ...lduğu ...Sanayi Sitesi/İzmir şubesine ait 12/12/2022 tarihli 350.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak çek istirdadı ve menfi tespit koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Davanın konusunun kambiyo senedi niteliğindeki çeke ilişkin menfi tespit ve çek istirdadı istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle mutlak ticari dava olduğu ve mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı ... Ltd Şti'nin keşideci olarak menfi tespit, ... Ltd Şti'nin lehtar ve ciranta olarak çek istirdat talebinde bulunduğu, taraflar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davacı vekilinin davacı...Ltd Şti'nin menfi tespit talebi yönünden harç yatırmadığı anlaşılmakla, dava konusu çekin 350.000,00 TL bedeli üzerinden hesaplanan 5.977,12 TL harcı tamamlamak üzere mahkememizce davacı vekiline 15/03/2024 tarihli celsede 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, davacı vekilinin verilen kesin süreye rağmen ara karar gereğini yerine getirmediği, bu sebeple mahkememizce bu davacı şirket yönünden 12/06/2024 tarihli celse ara kararı ile dosyanın işlemden kaldırıldığı, davacı tarafından yasal 3 aylık süre içerisinde harcın ikmal edilmediği ve dosyanın bu şirket yönünden işleme konulmadığı ve 492 Sayılı Harçlar Kanununun 16, 30 ve 32. maddeleri ile 6100 sayılı HMK'nun 150 maddesi uyarınca davacı... Ltd Şti'nin keşideci olarak menfi tespit talebi yönünden davanın açılmamış sayılmamış dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davacı ... Ltd Şti'nin lehtar ve cirantası olduğu ... Sanayi Sitesi/İzmir şubesine ait 12/12/2022 tarihli 350.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak çek istirdadı talebi yönünden yapılan incelemede ise davacının dava dilekçesinde dava değerini 100.000,00 TL olarak gösterdiği, mahkememizce çek bedeli dikkate alınarak eksik harcı ikmal etmek üzere adı geçen davacı vekiline tensip tutanağının 9 nolu ara kararı ile kesin süre verildiği, adı geçen davacının kendisine tanınan kesin süre içerisinde eksik harcı ikmal ettiği, bu davacı yönünden harç noksanlığının giderildiği, mahkememizce yapılan araştırmada söz konusu çekin muhatap bankaya takas aracılığı ile ibraz edildiği ve hamilinin ... A.Ş olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından söz konusu çekin 20/06/2022 tarihinde dava dışı ...A.Ş'ye tevdi edildiği, dava tarihi itibariyle söz konusu çekin hamilinin dava dışı ...A.Ş olduğu ve çekin halen bu çekin elinde bulunduğu, mevcut dosya kapsamı itibariyle davacı tarafından yapılan suç duyurularının sonuçlanmasının beklenmesinde yarar bulunmadığı anlaşılmakla davacı... Ltd Şti'nin çek istirdat talebi yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı ... Dizel Motorlu Araçlar Sanayi ve Tic. Ltd Şti'nin menfi tespit talebi yönünden davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Davacı ...Otomotiv Yedek Parçaları Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin çek istirdat talebinin pasif husumet ehliyeti yokluğundan REDDİNE,
3-Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.707,75 TL peşin harç ve 4.269,37 TL tamamlama harcı toplamı 5.977,12 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.361,72 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacılara İADESİNE,
4-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 56.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.15/01/2025
Katip ... Hhakim ...
E-İMZA E-İMZA