T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/169 Esas
KARAR NO : 2025/17
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 26/02/2024
KARAR TARİHİ : 08/01/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı buluna... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...ın 26.04.2023 tarihinde davacının maliki bulunduğu ...plaka sayılı araca seyir halinde iken arkadan çarptığı, kazada, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 35.000 TL araç değer kaybının her üç davalıdan,15.000 TL ikame araç bedelinin araç sürücüsü davalı ... ile araç maliki diğer davalı...'ndan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazları olduğu, davacı aracının 16.02.217 tarihli geçmiş kazalarında yine aynı bölgelerden hasar aldığı, daha önce onarım gören parçaların tekrar hasar alması sonucunda değer kaybı oluşmadığı, davacının değer kaybı talebinin müvekkil şirketin 26.12.2023 tarihli cevabi yazısı ile ret edildiği, başvuranın talebinin teminat dışı olması müvekkil şirketin temerrüdünden bahsedilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş davalılar davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamışlardır.
DAVA:
Dava, 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı, ikame araç bedeli) isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Kaza tutanağı, hasar fotoğrafları,
-Sigorta bilgi ve gözetim merkezinin 11/03/2024 tarihli yazısı ve eki,
-...Sigorta A.Ş'nin 13/03/2024 tarihli yazısı ve eki,
-... Sigorta A.Ş nin 29/07/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...'in 14/08/2024 tarihli raporu,
-Bilirkişi ...'in19/11/2024 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, 26/04/2023 tarihinde kendisine ait... plakalı araç ile davalı sigortanın zmms sigortacısı, diğer davalı... 'in sürücüsü, davalı ...'ın işleteni olduğ... plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarı trafik kazasına karıştıkları, bu kaza neticesinde kendisine ait araçta hasar oluştuğu, hasar nedeniyle değer kaybı ve ikame araç zararının meydana geldiği iddiası ile değer kaybı ve ikame araç bedeli talebinde bulunduğu, davalı sigortanın yetki itirazı olduğu, davaya konu aracın daha önce aynı bölgeden hasar aldığı bu nedenle değer kaybı oluşmayacağı, davacının yasal faiz talep edebileceğini savunduğu, diğer davalıların davaya cevap vermediği, davacının iddialarını inkar etmiş sayıldıkları, taraflar arasında mahkememizin yetkili olup olmadığı, taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu, davaya konu kazada davacı aracının hasarlanıp hasarlanmadığı, aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarının ne olduğu, ayrıca davacının ikame araç zararının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu ve bu zararlardan davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.
Davaya konu uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının haksız fiil failinin zmms sigortacısı olarak davalı sigortaya husumet yönelttiği, taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığı, uyuşmazlığın sigorta hukukundan kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava olduğu, diğer davalılar yönünden ise ihtiyari dava arkadaşlığının bulunduğu, tüm davalılar yönünden davanın birlikte yürütülmesinin usul ekonomisi ilkesine uygun olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davacının yerleşim yerinin İzmir ili Konak ilçesi olduğu, söz konusu mahalin mahkememiz yargı çevresi içerisinde olduğu 6100 sayılı HMK nun 16. maddesi uyarınca mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla davalı sigortanın yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Mahkememizce davacı araç sürücüsü, davalı sürücü ve üçüncü kişilerin kusur durumlarının ne olduğu hususlarının belirlenmesi için dosyanın trafik bilirkişisine tevdi edildiği, bilirkişinin 14/08/2024 tarihli raporunda, davacı taraf sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile Mustafa Kemal Sahil Bulvarını takriben Konak istikametinden Balçova istikametine seyir halinde kaza mahalli kavşağa gelip istikametine yanan kırmızı ışıkta durduğu esnada aracının arka kısımlarına, arkasında gelen davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracının ön kısımları ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gece vakti meskun mahal havanın yağışlı zemini ıslak görüşün açık trafiği yoğun üç şeritli tek yön konumlu bölünmüş yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap( aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun) ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, her an güvenle durabilecek mesafe bırakmadığı, önündeki davacı aracının ışıklarda durduğunu zamanında fark edemediği, ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da kontrollünü kaybedip arkadan çarpması olayında, dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığından dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu, davacı taraf sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracı ile gece vakti meskun mahal havanın yağışlı zemini ıslak görüşün açık trafiği yoğun üç şeritli tek yön konumlu yola gereken dikkat ve özeni gösterdiği, kaza mahalli kavşağa gelip istikametine yanan kırmızı ışığı görüp durduğu esnada, arkasında gelen davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadan tedbirsiz ve tehlikeli biçimde yaklaşıp aracına arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada kural ihlali görünmediği, kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacının zararının bulunup bulunmadığı, varsa ne olduğu hususlarında dosyanın otomotiv bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 19/11/2024 tarihli raporunda, davacı aracının dava konusu kazada arka kısımlarından hasarlandığı, arka tampon, arka tampon demiri, arka panel, arka tampon spoyleri ve arka havuz sacı kısımlarında değişim ve onarım işlemleri yapıldığı, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, davacı aracının dava konusu kaza öncesinde ağır hasar kaydının bulunmadığı, ancak 09/04/2012-15/12/2016 ve 16/02/2017 tarihlerinde karıştığı 3 farklı kaza bulunduğu, bu kazalarda arka tampon, arka tampon demiri, arka panel, arka tampon spoyleri ve arka bagaj kısımlarından hasar aldığı, bu parçaların daha önce zarar görmesi sebebi ile dava konusu kazaya ilişkin değer kaybı hesabında dikkate alınmadığı, sadece arka havuz sacı kısmında yapılan onarım boya işleminin değer kaybında dikkate alındığı, buna göre yapılan serbest piyasa araştırmasında kaza tarihi itibariyle aracın kaza öncesi rayicinin 373.000,00 TL, kaza sonrası onarılmış haldeki rayicinin ise 365.000,00 TL, dava konusu kaza nedeniyle aracın değer kaybının 8.000,00 TL, aracın makul onarım süresinin 10 gün ve emsal nitelikteki bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kira bedelinin 725,33 TL, davacının ikame araç zararının 7.253,30 TL olarak tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 26/04/2023 tarihinde davacıya ait... ile davalı sigortanın zmms sigortacısı, diğer davalı ...'in sürücüsü, davalı...'ın işleteni olduğu ... plakalı araçların çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasına karıştıkları, mahkememizce alınan trafik bilirkişi raporuna göre davalı sürücünün davacı aracının ışıklarda durduğunu zamanında fark edemediği, ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da kontrollünü kaybedip arkadan çarpması şeklinde gerçekleşen kazada asli %100 kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise meydana gelen kazada kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı, kusursuz olduğu, kazanın meydana geliş biçimi, kaza tutanağına yansıyan sürücü beyanları ve diğer dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporunun hakkaniyete ve somut olaya uygun görüldüğü, davalı sürücü ile onun eyleminden sorumlu olan kişilerin meydana gelen zarardan sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğu, dava konusu kazada davacıya ait aracın arka kısımlarından hasarlandığı ve hasarlanan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, Anayasa Mahkemesinin 29/12/2022 tarih ve 2021/82 esas sayılı dosya kapsamında 7327 sayılı yasa ile KTK'nun 90.maddesinin 1.fıkrasına eklenen 2.cümlenin iptaline karar verildiği, iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunlu olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının usuli kazanılmış hakların istisnasını teşkil ettiği, Anayasa Mahkemesince bir kanun hükmünün iptal edildiği bilindiği halde görülmekte olan davaların anayasa aykırılığı saptanan kurallara göre görülüp çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği, bu kapsamda iş bu davada Türk Borçlar Kanunun haksız fiile ilişkin hükümleri, KTK hükümleri ile genel şartların bunlara aykırı olmayan hükümleri ile bu doğrultuda yeni genel şartlarla çeliştiği durumda Yargıtayın genel şartlarının yürürlüğe girmesinden önceki yerleşmiş içtihatları doğrultusunda uygulama yapılması gerektiği, bu nedenle değer kaybı talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda davacının serbest piyasa rayiçlerine göre 8.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğu, dava konusu aracın makul onarım süresinin 10 gün, emsal araç kiralama bedelinin günlük 725,30 TL ile ikame araç zararının ise 7.253,80 TL olarak tespit edildiği, davacı tarafından otomotiv bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ve dava dilekçesi ekinde bulunan uzman görüşü ile mahkememizce alınan otomotiv raporu arasında çelişki bulunduğu ileri sürülmüş ve yeniden rapor alınması talep edilmiş ise de, davacı tarafından sunulan uzman görüşünde davacı aracının geçmiş hasar kayıtlarının dikkate alınmadığı, otomotiv bilirkişi tarafından isabetli şekilde saptandığı üzere davacı aracının dava konusu kaza öncesinde 3 adet başka kazasının bulunduğu, bu kazalarda davacı aracının dava konusu kazada olduğu gibi arka tampon, arka tampon demiri, arka panel, arka tampon spoyleri ve arka bagaj kısımlarından hasar aldığı, bu parçaların daha önce zarar görmesi sebebi ile dava konusu kazaya ilişkin değer kaybı hesabında dikkate alınamayacağı, sadece arka havuz sacı kısmında yapılan onarım boya işleminin dava konusu kaza yönünden değer kaybında dikkate alınması gerektiği, ayrıca söz konusu uzman görüşüne dayanak bilgi ve belgelerin uzman görüşü ekinde yer almadığı, mahkememizce otomotiv bilirkişi tarafından değer kaybı ve ikame araç bedeli yönünden yapılan değerlendirmenin kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli, geçmiş hasar kayıtları ve ülkemizin ekonomik koşulları ile meydana gelen hasarın boyutuna göre makul olduğu, bu nedenle hesap yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin davacı taleplerinin reddedildiği, ayrıca davacının onarım süresince aracından yoksun kaldığı, bu döneme ilişkin olarak zarara uğradığı ve bu zararını da kaza tarihi itibariyle emsal bir aracın kiralama bedeli üzerinden yapılan hesaplamaya göre serbest piyasa rayiçlerine göre talep edebileceği, buna göre davacının davalı sürücünün %100 kusuruna karşılık 8.000,00 TL değer kaybı ve 7.253,30 TL ikame araç zararı bulunduğu ve bunu talep edebileceği, davalı ...'in haksız fiil faili sürücü, davalı ...n kazaya sebebiyet veren aracın işleteni olarak bu zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı sigortanın ise kazaya sebebiyet veren... plakalı aracın 12/04/2023-12/04/2024 tarihleri arasındaki dönemde zmms sigortacısı olarak davacının poliçe teminatı kapsamında kalan değer kaybına ilişkin zararından diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu (kaza tarihi itibariyle maddi hasarlarda araç başına davalı sigortanın teminat limiti 120.000,00 TL'dir), davalı ... trafik kaza tarihi olan 26/04/2023 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının davalı sigortaya 13/12/2023 tarihinde başvurduğu, davalı sigortanın 26/12/2023 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının bu tarihler itibariyle temerrüt faizi talep edebileceği, davacının sıfatına ve dava konusu aracın niteliğine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu, mahkememizce alınan kusur ve zarar gören davacıya ait aracın değer kaybı ve ikame araç bedeli taleplerine ilişkin hesaplama yapan otomotiv bilirkişi raporunun yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi yapılmıştır. Davacı tarafından değer kaybı zararının bulunup bulunmadığına ilişkin yaptırılan özel eksper incelemesi için ödenen (ve belgesi sunulu ve piyasa rayiçlerine göre makul olan) ekspertiz ücreti anılan kanun hükmü kapsamında değerlendirilmiş ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
1-Davacının değer kaybı talebinin KISMEN KABULÜ ile 8.000,00 TL'nin davalılar... ve ...'dan 26/04/2023, davalı ... Sigorta A.Ş'den ise 26/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçenlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Davacının ikame araç bedeli talebinin KISMEN KABULÜ ile 7.253,30 TL'nin davalılar ... Gökoğlu ve ...'dan 26/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçenlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 1.041,95 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 853,88 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 188,07 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş 98,62 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 853,88 TL peşin harç, 5.700,00 TL bilirkişi ücreti, 2.400,00 TL özel ekspertiz ücreti, 1.835,00 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 11.216,48 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranı göre (15.253,30/50.000,00=0.30) 3.364,94 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş 1.764,57 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 15.253,30 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş 8.000,00 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı ... Sigorta A.Ş kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca davacının reddedilen değer kaybı talebi yönünden takdir edilen 8.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ÖDENMESİNE,
7-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde davacı yönünden istinaf yolu açık olmak üzere, davalılar yönünden ise miktar yönünden kesin olmak üzere, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/01/2025
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA