T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/198 Esas
KARAR NO : 2025/40
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 07/03/2024
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait... plakalı aracın davalı şirkete ait... ile 22.08.2023 tarihinde trafik kazasına karıştığı, meydana gelen kazada davalı sigorta nezdindeki... plakalı aracın %100 kusurlu bulunduğu, değer kaybının ve kazanç kaybının ödenmesi için... Sigorta Anonim şirketine gerekli başvuru yapıldığı, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı, bunun üzerine İzmir...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalı...Sigorta tarafından icra takibi başlatıldıktan sonra 26.10.2023 tarihinde 6.604,57-TL tutarında değer kaybı için kısmi ödeme yapıldığı, ancak değer kaybının ferileri olan icra vekalet ücreti, harç ve masraflarının ödenmediği, kazanç kaybı yönünden ise taraflarca hiç ödeme yapılmadığını belirterek 100 TL değer kaybı alacağı ve değer kaybı yönünden icra vekalet ücreti, harç ve masrafları yönünden davalıların İzmir...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden itirazlarının iptaline ve takibin devamına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı yanın ileri sürdüğü yaşanan kaza sebebiyle aracın bir hafta çalışmadığı hususu açıkça gerçeğe aykırı olduğu, araçta meydana gelen hasarın net bir şekilde tespit edilmesi, bilirkişi marifeti ile araçtaki zararın ne kadar zaman alacak bir tamir/bakım gerektirdiği ve aracın marka model vs. özelliklerine ve aracın kullanım amacına göre de hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla varsa kazanç kaybının değerinin ne olacağı konusunda tespitte bulunması gerektiği, davada alacak yargılamayı gerektirdiğinden likit bir alacak olmadığı, davacının haksız ve kötü niyetli olduğundan kötü niyet tazminatı taleplerinin bulunduğu, araç tamirinin süresinin uzamasına sebebiyet verilmişse husumetin tamir şirketine yöneltilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; 2918 sayılı karayolları trafik kanununda öngörülen sürelerde açılmamış olup davanın usulden reddi, davanın kısmi dava olarak görülüp karar bağlanması gerektiği, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğu, müvekkil şirket tarafından yapılan hesaplamaya istinaden 26.10.2023 tarihinde 6.604,57-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, kazanç kaybı tazminatı talepleri poliçe teminat kapsamında olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybı zararının tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir
DELİLLER:
-İzmir... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyası sureti,
-Sigorta bilgi ve gözetim merkezinin 15/03/2024 tarihli yazısı ve eki,
-...Sigorta A.Ş nin 15/03/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...in 20/08/2024 tarihli raporu,
-Bilirkişi ...ın 20/12/2024 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, 22/08/2023 tarihinde kendisine ait ... plakalı araca davalı...'ın sürücüsü ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zmms sigortacısı olduğu... plaka sayılı aracın çarpması neticesinde aracında hasar oluştuğu, hasar nedeniyle değer kaybı ve kazanç kaybı zararının meydana geldiği iddiası ile bu alacaklara ilişkin olarak davalılar aleyhinde İzmir ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında takip başlattığı, davalıların takibe itiraz ettiği, takibe yapılan itirazın haksız olduğu iddiası ile iş bu itirazın iptali isteminde bulunduğu, davalı...n meydana gelen hasarın boyutuna göre davacı tarafından talep edilen alacakların haksız ve fahiş olduğunu savunduğu, davalı sigortanın ise hakdüşürücü süre itirazı ve zamanaşımı defilerinin olduğu, davanın kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığı, sorumluluklarının gerçek zarar, sigortalı araç sürüsünün kusuru oranında ve poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğu, kazanç kaybı tazminat taleplerinin poliçe kapsamında olmadığı, mahkemece kusur ve hesap bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini savunduğu, taraflar arasında davaya konu alacağın zamanaşımı ve hak düşürücü süreye uğrayıp uğramadığı, davanın kısmi dava olarak açılıp açılamayacağı, taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu, davaya konu kazada davacı aracında hasar meydana gelip gelmediği, hasar var ise değer kaybı ve kazanç kaybı zararı oluşup oluşmadığı, varsa miktarının ne kadar olduğu, davalıların sorumlu olup olmadığı ile takibe yapılan itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.
İzmir...İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının ... Tarım Hayvancılık Gıda Nakliyat ve Kargo Taşımacılığı Limited Şirketi, borçluların ...Otomotiv Tic. San. A.Ş, ... Sigorta A.Ş ve... olduğu, takip konusunun 6.604,57 TL değer kaybı ve 7.000,00 TL kazanç kaybı olduğu, ödeme emrinin ... Sigorta A.Ş'ye 05/11/2023,...a 09/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, ...n 10/11/2023 ve ... Sigorta A.Ş'nin 09/11/2023 tarihinde yasal süresinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmaması, sorumluluk sigortalarının TTK'da düzenlenmesi, davacı tarafından davalı sigortaya zmms sigortacısı olarak husumet yöneltilmiş olması, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunması ve usul ekonomisi ilkesi ile aynı neden ve eylemden kaynaklanan davada olası hüküm uyuşmazlıklarının bertaraf edilmesi için davaların birlikte yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı sigorta tarafından davanın kısmi dava olarak açılamayacağı savunulmuş ise de, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre itirazın iptali davalarının kısmi dava olarak ikame edilebileceği, aracın geçmiş hasar kayıtları ve dava konusu kazaya ilişkin hasar dosyası ile diğer delillere göre tazminat hesabının yapılması gerektiği, bu hesabın davacı tarafından bilinmesinin ve yapılmasının mümkün olmadığı, davacının davaya konu talebinin bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektirdiği, davacının davasını kısmi dava olarak açmasında hukuki yarar bulunduğu anlaşılmakla davalı sigortanın usule ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı sigorta tarafından hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de davaya konu icra takibinde borca itirazın davacı alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, bu sebeple 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlamadığı anlaşılmakla davalı sigorta vekilinin hakdüşürücü süre itirazının reddine karar verilmiştir.
Davaya konu kazanın 22/08/2023 tarihinde meydana geldiği, takip ve dava tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresinin gerçekleşmediği anlaşılmakla davalı sigorta vekilinin zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Mahkememizce taraf sürücülerinin kusur durumları ve tazminat hesabı yapılmak üzere dosyanın trafik bilirkişisi ve otomotiv bilirkişiden oluşan heyete tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 20/08/2024 tarihli raporunda, trafik kusur bilirkişisinin tespitlerine göre;davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile Üniversite Caddesini takriben seyir halinde kaza mahalline geldiğinde aracının ön kısımlarını önünde seyir eden davacı taraf sürücü ...ın sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracının arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücü ...ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal görüşün açık trafiğin yoğun/normal ve seri işlediği yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icapf aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun) ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, her an güvenle durabilecek mesafe bırakmadığı, önündeki davacı aracının yavaşladığını zamanında fark edemediği, ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da kontrollünü kaybedip arkadan çarpması olayında, dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığından dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu, davacı taraf sürücü ...ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal görüşün açık trafiğin seri işlediği yolda kurallara uygun seyir halinde iken, arkasında gelen davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadan tedbirsiz ve tehlikeli biçimde yaklaşıp aracına arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada kural ihlali görünmediği, kusursuz olduğu yönünde görüş bildirildiği, otomotiv bilirkişinin tespitlerine göre, davacı aracının arka sol bagaj kapağı kısımlarından hasar aldığı, meydana gelen kaza ile hasarın uyumlu olduğu, davacı aracının geçmiş hasar kaydının bulunmadığı, davacıya ait aracın kaza tarihinden önce serbest piyasa rayicinin 459.500,00 TL, aracın hasar onarımı yapıldıktan sonraki rayicinin 452.250,00 TL olduğu, aracın değer kaybının 7.250,00 TL olduğu, davacı tarafa... Sigorta tarafından 26.10.2023 tarihinde 6.604,57 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, yapılan ödemenin tespit edilen bedelden düşük olmasından dolayı davacı tarafa ödenmesi gereken bakiye değer kaybının 645,43 TL olduğu, aracın makul onarım süresinin 5 gün ve kaza tarihi itibariyle emsal kiralama bedelinin günlük 710,00 TL, ikame araç zararının ise 3.550,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacının davaya konu kaza döneminde dava konusu araçtan kaynaklanan kazancının tespitine yönelik olarak davacı defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, yapılan incelemede davacının defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, delil vasfına sahip olmadığı, kaza tarihi itibariyle davacının dava konusu araçtan günlük kazancının 1.150,84 TL, 5 günlük kazancının ise 5.754,21 TL olarak tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 22/08/2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı araca davalı ...n sürücüsü ve diğer davalı... Sigorta A.Ş.'nin zmms sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, mahkememizce alınan kusur raporuna göre davalı sürücünün aracının hızını yolun icap, yol, hava ve trafik durumunun ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, her an güvenle durabilecek mesafe bırakmadığı, önündeki davacı aracının yavaşladığını zamanında fark edemediği, ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da kontrollünü kaybedip arkadan çarpması olayında asli %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı kusursuz olduğu yönünde görüş bildirildiği, kazanın meydana geliş biçimi, kaza tutanağı içeriği ve diğer dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde mahkememizce trafik bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin somut olaya uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı sürücü ile onun eyleminden sorumlu olan kişilerin meydana gelen zarardan %100 kusur oranında sorumlu olduğu, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca aracını ticari faaliyetlerinde kullanmak suretiyle gelir elde eden davacının aracının makul onarımı süresince mahrum kaldığı kazanç kaybını ticari defter ve kayıtlarındaki günlük kazanç üzerinden talep edebileceği, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda dava konusu kaza sebebiyle davacı aracında 7.250,00 TL değer kaybı meydana geldiği, ayrıca davacı aracının makul onarım süresinin 5 gün olduğunun tespit edildiği, taraflarca söz konusu rapora itiraz edilmiş ise de tarafların soyut itirazlarını destekler somut herhangi bir delil sunmadıkları, otomotiv bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin meydana gelen hasarın boyutu, aracın özellikleri, piyasa koşulları ve kaza tarihi itibariyle mahkememizce makul ve yerinde görüldüğü, yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasında yarar görülmediği, yine smmm bilirkişiden alınan rapora göre davacı aracının kaza tarihi itibariyle günlük kazancının 1.150,84 TL olduğu, otomotiv bilirkişi tarafından davacı aracının makul onarım süresi 5 gün olarak belirlendiğine göre davacının kazanç kaybının 5.754,21 TL olduğu, davalı... Sigorta A.Ş tarafından takip tarihinden sonra 26.10.2023 tarihinde davacıya 6.604,57 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, bu ödemenin otomotiv bilirkişi tarafından tespit edilen 7.250,00 TL değer kaybı zararından mahsup edilmesi gerektiği, ayrıca davalı sigorta tarafından takip tarihinden sonra ödeme yapılmakla birlikte takip ferilerinin ödenmediği, davacının yapılan bu ödemeye ilişkin ferileri de işbu davada talep ettiği, otomotiv bilirkişi tarafından belirlenen değer kaybı zararına göre davalıların bu takip ferilerinden de sorumlu olduğu, buna göre davacının davalı sigorta tarafından ödenen 6.604,57 TL değer kaybına ilişkin feriler ile bakiye değer kaybı alacağı olan 645,43 TL(7.250,00-6.604,57) ve kazanç kaybı olarak 5.754,21 TL talep edebileceği, daval...n haksız fiil faili sürücü olarak bu alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise kazaya sebebiyet veren ...plakalı aracın zmms sigortacısı olduğu(kaza tarihi itibariyle zmms teminat limiti 120.000,00 TL'dir) ve zmms poliçe teminat limiti kapsamında kalan davacının bakiye değer kaybı ve takip sonrası ödenen miktar yönünden takip ferilerine ilişkin alacaklardan diğer davalı ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, davalıların takip ile temerrüde düştüğü, dava konusu aracın niteliği ve tarafların sıfatına göre talep edilebilecek faizin avans faizi olduğu, ancak davacının takipte yasal faiz talep ettiği, taleple bağlı kalınması gerektiği, davacı tarafından icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de dava konusu uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, alacağın likit olmadığı, davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal şartlarının oluşmadığı, davacı vekilinin dava değerini 25/12/2024 tarihinde ıslah ettiği, ıslah dilekçesinde takip talebinde yer alan 6.604,57 TL değer kaybı talebi yönünden davalıların ferilere ilişkin, kazanç kaybı yönünden ise otomotiv ve smm bilirkişi tarafından belirlenen 5.754,21 TL asıl alacak ve ferileri yönünden davalıların takibe yaptığı itirazlarının iptalini talep ettiği, ayrıca takip talebini ve davalı sigorta tarafından yapılan ödeme tutarını aşan ve otomotiv bilirkişi tarafından belirlenen tutar kapsamında kalan değer kaybı talebi yönünden de bakiye alacak isteminde bulunduğu, ıslah dilekçesinin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, mahkememizce davacının talebinin usul ve yasaya uygun görüldüğü, mahkememizce alınan kusur, otomotiv ve smm bilirkişi raporlarının yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında, taraflarca sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraf ve kayıtlar ile diğer dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün...7 esas sayılı takip dosyasına davalı borçlular tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin;
A-Davalı...Sigorta A.Ş yönünden;
-6.604,57 TL değer kaybı asıl alacağına ilişkin feriler yönünden DEVAMINA,
B-Davalı ...yönünden;
-6.604,57 TL değer kaybı asıl alacağına ilişkin feriler ile,
-5.754,21 TL kazanç kaybı asıl alacağı ile takip tarihinden itibaren bu alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte takibin DEVAMINA,
C-Yasal koşulları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
2-Değer kaybı talebinin KABULÜ ile 645,23 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 427,60 TL ıslah harcı toplamı 855,20 TL harçtan mahsubu ile bakiye 239,80 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 615,40 TL karar ve ilam harcı, 7.400,00 TL bilirkişi ücreti, 394,00 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 8.837,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı...Sigorta A.Ş 4.926,73 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 6.399,44 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş 645,23 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) davacıya ÖDENMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
7-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 341 vd. Maddeleri uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı ve davalı Yusuf vekilinin yüzlerine karşı diğer davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı, 15/01/2025
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA