T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/387
KARAR NO : 2024/1037
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 19/02/2016
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigortalısı Alman vatandaşı ... tatil için Türkiye'de bulunduğu sırada 16/05/2013 tarihinde Antalya ilinin Kemer semtinde davalılardan ... sevk ve idaresindeki işleteni ve kayıt maliki...Turizm Taş. Ve Tic. A.Ş olan... plakalı otobüsün kendisine çarpması sonucu ciddi şekilde yaralandığını, davalı sigorta şirketinin ... plakalı otobüsün zorunlu tarfik sigortacısı olduğunu, davalı SGK nun ise 6111 Sayılı yasanın 59.maddesi uyarınca dava dışı sigortalıya yapılan tedavi giderlerinden sorumlu olduğunu belirterek, davacının müvekkili sigortalısına Almanya ülkesinde ödemiş oldukları tedavi giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmişlerdir.
Davalılar ... Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz bir mahkemede açıldığını, İzmir ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, açılan davada yetkili olmadığını, müvekkilleri hakkında açılan davada; İzmir'de davalı sigorta şirketinin şube şeklinde örgütlenmiş bir Bölge Müdürlüğünün bulunması nedeniyle İzmir Mahkemelerinin
görülen davada yetkili olduğu belirtilerek dava İzmir'de açılmışsa da, bu tespit Anayasaya,
Yasalara, Yargıtay içtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu Kararlarına aykırı olduğunu, sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin gerek 2918 sayılı yasada, gerek mülga 1086 sayılı HUMK ve gerekse mer'i 6100 sayılı HMK`da bir hüküm olmadığı gibi bu konuda hiçbir yasal düzenleme
de bulunmadığını, bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olarak kabulü, tüzük veya yönetmelik hükmü ile yetki kuralı konulamayacağı gibi, davalının
kıyas yolu ile kanunen yetkili mahkemeden başka bir mahkeme önünde kendisini savunmaya zorlanamayacağı ilkeleri ile de bağdaşmadığını, kazanın Antalya'da
meydana geldiğini, davalı müvekkillerinin yasal ikametgah
adreslerinin Antalya olduğunu, diğer davalılar ... Sigorta A.Ş. ile
... Sigorta A.Ş. nin yasal ikametgah
adresleri dava dilekçesinde de belirtildiği üzere
İstanbul olduğunu, davacıların davayı İzmir'de açmalarının,
davacı vekillerinin ikametgah adreslerinin İzmir'de olmasından başka hiç bir sebebı olmadığını, davayı kabul etmek anlamına gelmemek
üzere; açılan davadaki tüm talepler TBK.nun 72. Maddesi ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik
Kanunu hükümleri gereğince, zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı yönünden davanın
reddine karar verilmesini, davada yabancı para üzerinden talep edilen maddi ve manevi tazminatların türk parası üzerinden talep edilmesi konusundaki itirazlarını aynen tekrar ettiklerini, davayı kabul etmek anlamına gelmemek üzere; müvekkilleri hakkında
açılan davada talep edilen maddi ve manevi tazminatlar yabancı para birimi
üzerinden talep edildiği, bu talebin usul ve yasalara aykırı olduğunu, dava, haksız fiil nedeniyle maddi ve
manevi tazminat istemine ilişkindir. taraflar arasında bir
sözleşme olmadığını, haksız fiilden kaynaklanan olay nedeniyle
davacıların yabancı para cınsınden tazminat talebınde
bulunmalarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu yargılamanın sonucunun beklenmesini, müvekkili davalıların, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve ... Sigorta A.Ş.ne
karşı davacı DEUTSCHE ANGESTELLTEN-KRANKENKASSE tarafından
İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ni...Esas sayı lı dosyasıyla 16.05.2013 tarihinde
meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacının sigortalısının yaralanmasından ötürü fazlaya
ilişkin haklar saklı tutularak toplam 57.864,64 Euro miktarlı rücuen tazminat talepli dava açıldığını, bu dosya incelendiğinde görüleceği üzere; davacıların davada talep ettikleri bir kısım tazminat bedellerinin
kendilerine ödendiğini, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi ' nin...Esasında kayıtlı bulunan henüz dilekçeler teatisi aşamasında bulunan dava ile, mahkeme huzurunda görülmekte olan bu davanın, kanunun aradığı tarzda aynı sebepten doğduğu için hukuki bağlantı bulunan davaların, 6100 sayılı
HMK'nun 166/1,4. Maddesi gereğince, mahkemenin yetkisizliği konusundaki ilk
itirazları hakkında karar verildikten sonra, ilk davanın açıldığı mahkeme olan İzmir
... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ...Esasında kayıtlı dava dosyasıyla
birleştirilmesini talep ettiklerini, davaların birleştirilmesinde; davayı kabul etmek
anlamına gelmemek üzere, davalarda talep edilen tazminatların mükerrerliğinin önlenmesi ve
denetlenmesi ve usul ekonomisi bakımından da büyük fayda
olduğunu belirterek, davayı kabul etmek anlamına gelmemek üzere;
dava yetkisiz bir mahkemede açıldığını, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi,
açılan davada yetkili olmadığını, müvekkilleri hakkında açılan davada; İzmir'de davalı
sigorta şirketinin şube şeklinde örgütlenmiş bir Bölge Müdürlüğünün bulunması nedeniyle
İzmir Mahkemelerinin, görülen davada yetkili olduğu belirtilerek ve iddia edilerek dava
İzmir'de açılmışsa da, bu durumun Anayasaya, yasalara, Yargıtay içtihadı Birleştirme Hukuk
Genel Kurulu Kararlarına aykırı olduğunu, mahkemenin
yetkisizliğine ilişkin itirazlarını, beyanlarını aynen tekrar ettiklerini, müvekkilleri
hakkında açılan davada Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın esasına girmeden yetki itirazlarının kabul edilerek,
yetkisizlik kararı verilmesine ve dosyanın yetkili ve görevli
Nöbetçi Antalya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
davada yabancı para üzerinden talep edilen maddi ve manevi tazminatların Türk Parası üzerinden talep edilmesi
konusundaki itirazlarını aynen tekrar ettiklerini, mahkemenin bu durumu resen göz önüne alarak maddi ve manevi tazminat
miktarlarının Türk parası cinsinden belirlenerek talep edilmesi konusunda davacılara
süre vererek gereğinin yapılmasına,
manevi tazminatın belirsiz alacak davası seklinde talep
edilmesi yönünden itirazlarını aynen tekrar ettiklerini, davacıların manevi tazminat talepleri yönünden davanın belirsiz alacak davası şeklinde
açılabilmesinin mümkün olmadığını, maddi ve manevi tazminat talepli davanın
esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin 12/05/2016 tarihli cevap dilekçesinde; talep edilen güç-efor kaybı tazminatı (geçici iş görmezlik tazminatı) tedavi giderleri kapsamında değerlendirildiğini, 13.10.2010 tarih... Sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında 6111 sayılı kanun yürürlüğe girmeden geçici iş görmezlik tazminatı açıkça tedavi gideri içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini belirttiğini, "geçici iş görmezlik ödeneği, motorlu aracın işletilmesi sırasında kişinin yaralanması sonucu yapılan, tedavinin gerektirdiği bir (diğer gider) olup, bedeni zarara ilişkindir. Sonuç olarak, trafik kazası sonucu yaralanmanın doğal bir sonucu olan ve iyileşinceye kadar geçen geçici sakatlık döneminde 506 sayılı kanunun 1 2,16,32 ve 37.maddeleri uyarınca ödenmesi zorunlu olan ve anılan Kanunun 26 veya 39.maddesi uyarınca da sorumlu işveren veya üçüncü kişilerden rücuen tazmini mümkün olan geçici iş görmezlik ödeneği ödemelerinin; 2918 sayılı kanunun 85.maddesi kapsamı içinde yer|alan bedeni zararlardan olması ve ayrıca aynı kanunun 92. Ve Genel Şartlarının 3.Maddesi ile kapsam dışında bırakılanlar içinde bulunmaması karşısında|tedavinin gerektirdiği gider olarak zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası, kapsamında olduğunun kabulü zorunludur. Somut uyuşmazlıkta, direnme kararına konu geçici iş görmezlik ödeneğinin, sigortalının trafik kazası nedeniyle yaralanma tarihi ile tedavi sonrasında tamamen iyileşmesine kadar geçen süre içinde, diğer bir anlatımla geçici sakatlık döneminde... olması gerektiği yönünde değerlendirdiğini, davacı taraf'ın talebine konu “daimi maluliyet” tazminat taleplerinin tespitinde; a-Kusur bakımından; Kazanın meydana geldiği yer, kaza şekli ve nedeni hususları tespit edilinceye kadar kusur konusunda tüm itiraz haklarının saklı tutulduğunu ve davacının müvekkili şirkete sigortalı araç kusuru ile ilgili iddialarının kabul edilmediğini , kaza ile ilgili tüm delillerin toplanmasına müteakip, dosyanın kusur, durumunun belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne sevk edilerek rapor alınması talepleri bulunduğunu, b- Gerçek zararın tespiti bakımından; maluliyet oranının sağlıklı bir tespitin yapılabilmesi için davacı ve dava dosyasının Adli Tıp İhtisas Kurumu... İhtisas Dairesi'ne sevk edilerek maluliyet oranı bakımından rapor tanzim edilmesini, söz konusu durumun ve gerçek zararın sâğlıklı bir şekilde ortaya çıkartılabilmesi için; öncelikle tüm delillerin toplanmasını takiben dosyanın kusur tespiti için adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine gönderilmesini, davacının maluliyet oranının belirlenebilmesi amacıyla Adli Tıp İhtisas Kurumu... İhtisas Dairesi'ne sevkine karar verilmesini, sağlıklı ve gerçekçi bir tazminat hesaplaması yapılabilmesi için de sakatlıktan kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminatı”na ilişkin talebin değerlendirilmesi amacıyla aktüer sıfatına sahip bir bilirkişinin görevlendirilmesini talep ettiklerini belirtmiş , davacı taraf'ın geçici iş görmezlik tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile daimi maluliyet tazminatının belirlenmesi için mahkemece dava dosyasının önce kusur tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini, davacının maluliyet oranının belirlenebilmesi amacıyla Adli Tıp İhtisas Kurumu ... İhtisas Dairesi'ne sevkine karar verilmesini gelecek raporlar sonucuna göre ve gerekli görülmesi halinde dava dosyasının aktüer hesap bilirkişisine gönderilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının sigortalısına Almanya ülkesinde ödemiş olduğu tedavi giderlerinin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Kusur oranının tespitine yönelik İTÜ den seçilecek üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınması için İstanbul ATM ye talimat yazılmış , talimat mahkemesince alınan 11/01/2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; kazada, a-Davalı... Turizm Taşımacılık ve Tic.A.Ş.'nin maliki olduğu, davalı şirketlere sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü diğer davalı ...'in TAM (% 100) KUSURLU, b- Davacı yaya Ingrid LEİSNER'in KUSURSUZ sayılmalarının uygun olacağı görüşüne varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
İzmir... ATM'nin... sayılı dosyasının incelemesinde; davacının ... Krankenkasse, davalıların ... Sigorta AŞ. 'ne İzafeten Ege Bölge Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına İzafeten İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, ...,... Turizm Taş. Ve Tic AŞ., ihbar olunanın ... Sigorta Şirketi, davanın tazminat davası olduğu, mahkemenin 07/03/2017 tarihli kararı ile dosyasının içeriği nazara alındığında, eldeki dava dosyası ile aralarında HMK nun 166/1-4 maddeleri uyarınca hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olduğundan dosyasının HMK 166/1-4 mad. uyarınca İzmir... ATM'nin... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verdiği belirlenmiştir.
Davacı...ile ilgili tüm tıbbi bilgi ve belgeler celb edilerek davacının kazaya bağlı geçici ve kalıcı maluliyeti olup olmadığı varsa süre ve oranının tespiti yönünde İstanbul Adli Tıp Kurumu ' ndan rapor istenmiş, İstanbul... Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 26/03/2021 tarih,... karar numaralı raporunda; mevcut belgelere göre;...doğumlu...’ın 16.05.2013 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen arızası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak: Gr 1 V (2a.......10) A %14, Gr I VI (1a.....6) A %10, Gr 1 XII (1.......5) A %9 Balthazard formülüne göre %29.57 E cetveline göre %36.2 (yüzdeotuzaltınoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceğinin oy brliği ile mütalaa olduğu ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Aktüerya Uzmanı ..., Adli Tıp Uzmanı Dr. ... ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Dr....'in 04/11/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; 57.864,64 Euro zarar tespit edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumlu olabileceği kısmın 11.863,50 Euro olduğu, bakiye zararın da 46.001,14 Euro olduğu, ancak davacı yanca SGK dışındaki diğer davalılardan talebinin 28.361,73 Euro olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, 16.05.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasından... plaka sayılı aracın sürücüsü konumunda olan ...'in sevk ve idaresindeki araç ile yaya konumundaki... çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında, mahkememiz ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında ortak olarak alınan kusur raporunda kazanın meydana gelmesinde tek başına etken olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Daha sonrasında... esas sayılı dosyası ile birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası birlikte muhakeme edilmesine gerek olmadığı anlaşılmakla, tefrik edilerek mahkememiz... Esas sırasına kaydedildiği tespit edilmiştir. Meydana gelen kaza sebebiyle davacının ... Esas sayılı dosyasında davacı konumundaki dava dışındaki... Almanya Federal Cumhuriyeti yasalarına göre sosyal güvenlik hukukundan kaynaklı bir kısım ödemeler yaptığı ve bu ödemeleri mahkememiz dosyasında kazaya etken olan sürücü, kazaya etken olan sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracın işleteni ve bu aracın ZMM sigortacısından dava dışı şahsa yapılan ödemelere ilişkin rücu isteminde bulunduğu anlaşılmıştır. Tefrik öncesinde dava dışı...e yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerince geçici ve kalıcı iş göremezlik durumu tespit edilmiştir. Tefrikten sonra davacı sosyal güvenlik kurumunun (Almanya Federal Cumhuriyeti) dava dışı... Esas sayılı dosyanın davacısına yapmış olduğu ödemelere dair rücu hakkının olup olmadığı ve rücu edebileceği miktar ile ilgili olarak Adli Tıp Uzmanı, Aktüerya Hesap bilirkişisi ve Sosyal Güvenlik Mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan rapor doğrultusunda davalıların sorumluluk miktarının 04.11.2024 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiği, yapılan bu tespitlerden sonra davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesindeki talep sonucunun iki ayrı istemden oluştuğu görülerek bu istemler doğrultusunda SGK'nın, sürücü ve işletenin sorumlu olduğu kısım için ayrı, sürücü, işleten ve ZMM sigortacısının sorumlu olduğu kısım için ayrı ve bakiye tazminat için sürücü ve işletenin sorumlu olduğu kısım için müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkesi gözetilerek ve ayrıca sigorta şirketinin sorumlu olduğu poliçe teminat limiti de belirtilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden KISMEN KABULÜNE,
2-)Davanın diğer davalılar yönünden KABULÜNE,
3-)11.863,50 EURO nun ..., ... Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden kaza tarihinden itibaren, 3095 sayılı yasanın 4/a maddesince yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve TCMB fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-)28.361,73 EURO nun ..., ... Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesince yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve TCMB fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe teminat limiti olan 250.000 TL olduğu gözetilmek kaydıyla)
5-)17.639,41 EURO nun ..., ... Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesince yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve TCMB fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-)Alınması gerekli 12.846,38 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 3.211,60 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 9.634,78 TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, (Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu 1.926,95 TL, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin sorumluluğu 4.721,04 TL ile sınırlı olmak kaydıyla)
7-)Davacı tarafça yatırılan 3.211,60 TL peşin harç, 29,20 TL başvurma harcı, 7.500,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 595,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 11.335,80 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu 2.267,16 TL, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin sorumluluğu 5.554,45 TL ile sınırlı olmak kaydıyla)
8-)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Uyarınca 30.089,61 vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu 6.017,92 TL, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin sorumluluğu 14.743,90 TL ile sınırlı olmak kaydıyla)
9-)Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Sosyal Güvenlik Kurumu'na VERİLMESİNE,
10-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır