T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/418
KARAR NO : 2025/702
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/10/2014
KARAR TARİHİ : 26/09/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin, davalılardan...t Motorlu Araçlar ve Tarım Ürün. San Tic. 'den seri sıra numarası... olan faturayla... üretim no,...asi no, ...Motor tipi olan... Trafik ... 6 m3 2,0 dCİ 115 Bg E5 Klima paketi olan...plakalı aracı 27/02/2014 tarihinde satın aldığını, teslim aldığı günden iki gün sonra aracın eksoz enjeksiyon emisyon ikazı şikayetiyle yetkili servise müracaat ettiğini, kontrollerin yapılmış olduğu halde sorunun devam ettiğini belirterek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, müvekkilinin sağlık ve can güvenliğini ciddi olarak tehdit ettiğinden 4077 sayılı yasanın 4.maddesi gereğince araçtaki arızanın imalat hatasından kaynaklanması nedeniyle aracın "0" km.ayıptan ari misliyle değiştirilmesini, aksi takdirde araç bedelinin 27/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile verilmesini, terditli talepleri uygun görülmediği takdirde Yargıtay'ın uygulamalarına göre, satılanın ayıplı değeri hesap edilerek satış parasından düşülerek aradaki farkın ticari reeskont faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : 1-Davalı ... Motorlu Araçlar ve Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından satış sonrası tüm bakım ve onarım hizmeti verildiğini, davacı araç sahibi mağdur edilmeksizin yapıldığını, işlemler süresince davacıya müvekkili şirket tarafından ücretsiz ikame araç tahsis edildiğini, davacı tarafın, aracın misli ile değiştirilmesini talep hakkınını bulunmadığını, bedel iadesi talepli davada faize hükmedilemediğini beyanla, izah olunan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanını öncelikle, görevsizlik nedeniyle riddi ile dosyanın görevli İzmir Tüketici Mahkemesine gönderilmesini, bu şekilde karar verilmediği takdirde, davanın esastan reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2-Davalı ...otorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, dava konusu araç üzerindeki takyidattan bahsetmeyerek mahkemeyi eksik bilgilendirdiğini, üzerinde takyidat bulunması nedeniyle, araçla ilgili davanın ikame edilemeyeceğini, aracın hukuki ayıplı olduğunu,...plakalı araç üzerinde, 10.03.2014 tarihinden bugüne kadar, ... A.Ş tarafından rehin şerhi konulduğunu, davacının ihbar ve muayene yükümlülüğünü yerine getirmediğini beyanla, haksız ve mesnetsiz davanın usule, esasa, yasaya ve hukuka aykırı sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir
YARGITAY BOZMA İLAMINDAN ÖNCEKİ HÜKMÜN GEREKÇESİ : "Dosyanın incelenmesinden davacı vekili tarafından dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında dava konusu aracın ayıplı olması nedeniyle "0" KM ayıptan ari misliyle değiştirilmesi, mahkemece ayıplı aracın "0" KM ayıptan ari misliyle değiştirilmesi doğrultusundaki talebin yerinde görülmemesi halinde araç bedelinin 27.02.2014 tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yine belirtilen terditli taleplerin uygun görülmemesi halinde de satılanın ayıplı değeri hesap edilerek satış parasından düşülerek aradaki farkın ticari reeskont faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ettiği, mahkememizce bozma ilamından önce yapılan yargılama sırasında 13.10.2015 tarihli duruşmada davacı vekilinin alınan imzalı beyanında dava dilekçesindeki terditli taleplerinden aracın "0" KM bir araçla değiştirilmesi yönünde seçimlerini kullandıklarını beyan ettiği görülmüştür.
Davacı tarafça, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında üç seçenekli olarak terditli dava açıldığı, mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı vekilinin seçimini 13.10.2015 tarihli duruşmada aracın "0" KM ayıptan ari misliyle değiştirilmesi yönünde kullandığı anlaşılmıştır. Davacı bu seçimlik haktan birini kullandıktan sonra seçimlik hakkını diğer bir hakla değiştiremez. Davacıya tanınan seçimlik haklar bozucu nitelikli inşai haklardan olup kullanılmakla son bulduğundan kullanılan seçimlik haktan rücu edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle davacı tarafça dava konusu aracın ayıptan ari misliyle değiştirilmesi yönündeki talebi bozucu nitelikli inşai haklardan olduğundan kullanılmakla son bulduğundan ve tüketildiğinden bu seçimlik haktan davacının dönmesi mümkün değildir. Bu nedenle davacının 13.10.2015 tarihli duruşmada seçimini dava konusu aracın "0" KM ayıptan ari misliyle değiştirilmesi yönünde kullanmış olması nedeniyle dava konusu aracın yargılama sırasında davacı tarafça 3. Şahsa satılarak devredilmiş olması nedeni ile bu talebinden dönerek semenin tenzili yönünde talebini değiştiremeyeceği düşünülmüştür. Bu kapsamda davaya konu aracın da dava sırasında dava dışı 3.şahsa satılmış olması nedeniyle konusu kalmayan dava nedeniyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verme gereği doğmuştur.
Yukarıda anlatılan nedenlerle konusu kalmayan dava nedeniyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup, mahkememizce Yargıtay Bozma İlamı'ndan önce dava konusu aracın "0" KM ayıptan ari misliyle değiştirilmesi yönünde davanın kabulüne karar verildiği ve her iki davalı vekilinin temyizi üzerine davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle araç kaydı üzerinde dava dışı... A.Ş'nin rehninin bulunması nedeniyle dava dışı ... A.Ş'den alınan muvafakatın şartı olduğundan bahisle bu husus değerlendirilmek kaydıyla mahkememizce verilen karar bu açıdan bozulmuş olup, Yargıtay bozma ilamından sonra mahkememizce yapılan yargılama sırasında ... A.Ş'den gelen yazı cevabında açılan davaya kayıtsız ve şartsız muvafakat edildiği bildirildiğinden esasen davanın açıldığı tarih itibariyle dava konusu aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi yönündeki talep açısından davacının haklı konumda olduğu, ancak Yargıtay bozma ilamından sonra ve seçimlik hakkın dava konusu aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi yönünde kullanılmasından sonraki aşamada dava konusu aracın henüz yargılama devam ederken davacı tarafça satılarak elden çıkarılmış olması nedeniyle dava konusuz kaldığından davalılar yararına bu kapsamda yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına" mahkememizce yapılan yargılama neticesinde... Esas, ... Karar ve 19.04.2022 tarihli karar ile konusu kalmayan dava nedeniyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.
YARGITAY BOZMA İLAMI : Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin... Karar sayılı kararı ile "6098 sayılı Kanunu’nun 228 inci maddesinin ikinci fıkrası "Satılan alıcıya yüklenebilen bir sebep yüzünden yok olmuşsa veya alıcı onu başkasına devretmişse ya da biçimini değiştirmişse alıcı, ancak değerindeki eksiklik karşılığının satış bedelinden indirilmesini isteyebilir" hükmü gereğince satılan mal başkasına temlik edilmiş ise alıcı ayıp nedeniyle bedel iadesini değil, ancak değerindeki eksiklik karşılığının satış bedelinden indirilmesini isteyebilir. Somut olayda, davacı 6098 sayılı Kanun'un 227 nci maddesi uyarınca terditli olarak talepte bulunmuş, yargılama sırasında da dava konusu aracı 3 üncü bir şahsa satmış ve yargılamaya ayıp oranında bedel indirimi olarak devam edilmesini istemiştir. Bu durumda, davacının malı ayıp nedeniyle eksik bedel ile sattığı kabul edilerek, mahkemece, gerekli araştırma ve inceleme yapılarak, ayıp nedeniyle satıma konu aracın değerinde azalma olup olmadığı, var ise ne miktarda azalma olduğu tespit ettirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görülerek kararın bozulması gerekmektedir." şeklindeki gerekçeyle mahkememizin önceki hükmünün kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin... Karar sayılı kararı doğrultusunda en son rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 25.01.2025 tarihli ek raporda; davaya konu ... plakalı aracın "0" KM satın alınma bedelinin 57.573,80 TL olduğu, 2017 yılındaki kasko değerinin 62.150,00 TL olarak belirlendiği, davaya konu aracın davacı tarafından satışının yapıldığı 19.09.2017 tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerinin tespiti için piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde ayıpsız vaziyetteki ortalama değerinin 70.000,00 TL seviyelerinde olduğu, ancak söz konusu araçta yapılan onarımlar, tespit edilen arıza ve ayıpların servis kayıtlarında görülmesi nedeniyle ayıplı hali ile piyasa rayiç değerinin 62.000,00 TL olabileceği, sonuç olarak araçtaki ayıplar nedeniyle satıma konu aracın değerinde 8.000,00 TL azalma olabileceğinin tespit edildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında 09.09.2025 tarihli duruşmada davacı vekiline, alınan bilirkişi raporu kapsamında dava değerini arttırmak veya beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekili tarafından dava değerinin arttırılmadığı ve davanın miktarı üzerinden karar verilmesinin talep edildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamı ve alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davaya konu... plakalı aracın "0" KM satın alınma bedelinin 57.573,80 TL olduğu, yine davaya konu aracın 2017 yılındaki kasko değerinin 62.150,00 TL olarak belirlendiği , davaya konu aracın davacı tarafından satışının yapıldığı 19.09.2017 tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerinin tespiti için piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde ayıpsız vaziyetteki ortalama değerinin 70.000,00 TL seviyelerinde olduğu, ancak söz konusu araçta yapılan onarımlar, tespit edilen arıza ve ayıpların servis kayıtlarında görülmesi nedeniyle ayıplı hali ile piyasa rayiç değerinin 62.000,00 TL olabileceği, sonuç olarak araçtaki ayıplar nedeniyle satıma konu aracın değerinde 8.000,00 TL olarak tespit edildiği anlaşılmakla davacının terditli taleplerinden üçüncü talebi olan ayıplı hal ile ikinci el rayiç değeri arasındaki fark dikkate alınarak davanın kabulüne, dava değeri olan 6.632,00 TL 'nin temerrüt tarihi olan 27.02.2014 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacının terditli taleplerinden üçüncü talebi olan ayıplı hal ile ikinci el rayiç değeri arasındaki fark dikkate alınarak davanın KABULÜNE, dava değeri olan 6.632,00 TL 'nin 27.02.2014 temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 113,30 TL ve sonradan tamamlanan 723,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 221,45 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davacı taraftan tahsil edilen 615,40 TL harç, tebligat ve posta gideri 478,00 TL, keşfi harcı 195,40 TL, noter masrafı 648,37 TL ve bilirkişi ücreti toplam 10.400,00 TL olmak üzere toplam 12.337,17 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 6.632,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/09/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza